Thiểu năng tuần hoàn máu và mối liên hệ với mất ngủ, suy giảm trí nhớ

Tìm hiểu về tình trạng thiểu năng tuần hoàn máu

Thiểu năng tuần hoàn máu là gì?

Thiểu năng tuần hoàn máu là tình trạng lưu lượng máu lưu thông trong cơ thể, đặc biệt là đến não bộ, không đủ để đảm bảo nhu cầu về oxy và dưỡng chất của các tế bào. Đây không phải là một bệnh riêng biệt, mà là hậu quả của nhiều yếu tố kết hợp: rối loạn vận mạch, xơ vữa động mạch, huyết áp thấp, căng thẳng thần kinh, lối sống ít vận động…

Tình trạng này thường xuất hiện âm thầm và phổ biến ở người trung niên, người cao tuổi, nhân viên văn phòng, người có tiền sử tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa.

Một trong những hệ lụy đáng lo ngại của thiểu năng tuần hoàn máu là ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ và chức năng não bộ, trong đó nổi bật nhất là mất ngủ kéo dài và suy giảm trí nhớ.

Thiểu năng tuần hoàn máu

Thiểu năng tuần hoàn máu ảnh hưởng thế nào đến giấc ngủ?

Giấc ngủ là khoảng thời gian mà cơ thể – đặc biệt là não bộ – được phục hồi. Để có một giấc ngủ sâu và chất lượng, não cần được cung cấp đầy đủ máu giàu oxy và dưỡng chất. Tuy nhiên, khi lưu lượng máu đến não bị giảm, các hoạt động sinh lý của hệ thần kinh trung ương bị rối loạn.

Người bị thiểu năng tuần hoàn máu thường có biểu hiện khó ngủ, ngủ không sâu giấc, dễ tỉnh giữa đêm, hoặc cảm giác mệt mỏi ngay cả sau khi ngủ đủ giờ. Đặc biệt, lưu lượng máu não giảm về đêm còn gây ra hiện tượng hồi hộp, tim đập nhanh, chân tay lạnh – khiến người bệnh trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ.

Ngoài ra, tình trạng thiếu máu lên não còn ảnh hưởng đến cơ chế tiết melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ – làm mất đồng hồ sinh học tự nhiên, gây rối loạn chu kỳ ngủ – thức, đặc biệt ở người cao tuổi.

Suy giảm trí nhớ – hệ quả lâu dài của thiểu năng tuần hoàn máu não

Não bộ hoạt động như một trung tâm điều hành đòi hỏi năng lượng liên tục để duy trì khả năng ghi nhớ, tập trung, xử lý và phản xạ. Khi tuần hoàn máu não suy giảm, các tế bào thần kinh bị thiếu hụt dưỡng khí, dẫn đến trì trệ trong hoạt động điện sinh học và truyền dẫn xung thần kinh.

Hậu quả là người bệnh dễ rơi vào trạng thái:

• Hay quên, nhớ nhớ quên quên, quên ngay những việc mới xảy ra
• Khó tập trung, làm việc thiếu hiệu quả, hay mất phương hướng
• Suy giảm tốc độ phản xạ, nói lắp hoặc khó diễn đạt mạch lạc
• Ở người cao tuổi, tuần hoàn máu não kém kéo dài làm tăng nguy cơ tiến triển thành suy giảm nhận thức hoặc sa sút trí tuệ.

Dấu hiệu nhận biết thiểu năng tuần hoàn máu

Thiểu năng tuần hoàn máu thường không rõ ràng ngay từ đầu, nhưng có thể nhận biết qua một số biểu hiện sau:

• Đau đầu âm ỉ vùng trán hoặc sau gáy, nhất là vào buổi sáng
• Hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế
• Tê bì chân tay, cảm giác lạnh đầu ngón tay hoặc chân
• Tim đập nhanh, hồi hộp
• Ngủ chập chờn, khó vào giấc hoặc dễ thức giấc
• Hay quên, giảm khả năng tư duy, mất tập trung

Nếu các triệu chứng trên xuất hiện với tần suất tăng dần, kéo dài trên 2-3 tuần, người bệnh nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá chức năng tuần hoàn và thần kinh trung ương.

Đau đầu âm ỉ vùng trán có thể là dấu hiệu thiểu năng tuần hoàn não

Cải thiện tuần hoàn máu để ngủ ngon hơn, ngăn ngừa suy giảm trí nhớ

Để hỗ trợ lưu thông máu và cải thiện các triệu chứng mất ngủ, hay quên do thiếu máu não, cần áp dụng đồng thời các biện pháp sau:

Thay đổi lối sống

• Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày 30-45 phút với các môn như đi bộ, yoga, đạp xe
• Ngủ đúng giờ, tránh thức khuya, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử sau 21h
• Giảm căng thẳng, lo âu bằng thiền, hít thở sâu, nghe nhạc thư giãn
• Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và đồ uống có cồn

Ăn uống hỗ trợ tuần hoàn máu não

• Tăng cường thực phẩm giàu omega-3 (cá hồi, cá thu, hạt chia), vitamin B, E (rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, hạnh nhân)
• Uống đủ nước (1,5-2 lít/ngày) để duy trì độ nhớt máu phù hợp
• Hạn chế mỡ động vật, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn

Sử dụng thảo dược hoạt huyết, bổ huyết

Thuốc hoạt huyết với thành phần từ các thảo dược như Đương quy, Ích mẫu, Ngưu tất, Thục địa, Xích thược, Xuyên khung… trị các chứng huyết hư, ứ trệ.

Nhờ sự kết hợp của các thảo dược này, thuốc hoạt huyết thường dùng để phòng ngừa và điều trị thiểu năng tuần hoàn não (mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, mất thăng bằng, hoa mắt, ngủ không ngon, suy giảm trí nhớ, suy nhược thần kinh), thiểu năng tuần hoàn ngoại vi (đau mỏi vai gáy, tê cứng cổ, đau cách hồi, đau cơ, tê bì chân tay) thể huyết ứ; rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh do huyết ứ; hỗ trợ phòng ngừa và điều trị xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, nghẽn mạch, tai biến mạch máu não.

Thuốc hoạt huyết dạng viên nén dễ sử dụng và tiện bảo quản hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, bạn có thể tham khảo sử dụng.