Món lạ ở mâm cỗ cưới miền biển Ninh Bình khiến thực khách phải thử đầu tiên

Món ăn làm từ ngao - điểm nhấn khác biệt

Cỗ cưới ở xã Giao Minh, tỉnh Ninh Bình (xóm Thanh Tân, xã Giao Thanh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định cũ) từ lâu đã nổi tiếng bởi sự chỉn chu, đầy đặn và mang đậm dấu ấn ẩm thực vùng đồng bằng ven biển Bắc Bộ. Bên cạnh những món ăn quen thuộc trong cỗ cưới truyền thống, nơi đây còn có một món đặc biệt khiến nhiều thực khách lần đầu dự tiệc không khỏi tò mò. Đó là món nem ngao - món ăn dân dã nhưng tinh tế, mang rõ hơi thở miền biển.

Tôm sú hấp trái dừa; gà chặt ăn kèm xôi Hoàng Phố; dê cháy tỏi; cá chuối sốt Thái; canh măng nấu mọc móng giò; giò nạc, giò bò; dưa cải muối; rau củ luộc và tráng miệng là cam Canh - là menu cỗ cưới ở xã Giao Minh. Mọi thứ vừa vặn và rất ngon miệng. Ảnh: Nhật Hà

Lần đầu tham dự một đám cưới tại xã Giao Minh, Ninh Bình, chị Nguyễn Thanh Hòa (Hà Nội) cho biết khá ấn tượng với thực đơn mâm cỗ. Trên bàn tiệc, các món ăn được bày biện gọn gàng, đẹp mắt, gồm: tôm sú hấp trái dừa; gà chặt ăn kèm xôi Hoàng Phố; dê cháy tỏi; cá chuối sốt Thái; canh măng nấu mọc móng giò; giò nạc, giò bò; dưa cải muối; rau củ luộc và tráng miệng là cam Canh.

“Những món này tôi từng gặp ở nhiều mâm cỗ quê vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nhưng nem ngao thì thực sự là lần đầu tiên. Chính vì lạ nên tôi thử đầu tiên”, chị Hòa chia sẻ.

Theo cảm nhận của nữ thực khách, nem ngao có thể xem là một biến thể sáng tạo từ nem thính truyền thống, món thường được làm từ bột gạo rang trộn tai lợn. Tuy nhiên, thay vì chỉ sử dụng thịt lợn, người dân nơi đây đã biến tấu đưa ngao - một sản vật đặc trưng của vùng biển vào món ăn, tạo nên hương vị rất riêng.

Cận cảnh đĩa nem ngao - món ăn khiến thực khách phương xa tò mò và ấn tượng. Ảnh: Nhật Hà

“Nem ngao khi ăn có cảm giác mát, ngọt tự nhiên từ thịt ngao, quyện cùng vị bùi, dẻo thơm của thính, thêm chút béo, chút mặn vừa phải. Hương vị rất khó tả nhưng rất đặc biệt”, chị Hòa nói.

Anh Ngọc Châu, người dân địa phương, cho biết thêm, nem ngao thường được làm từ những nguyên liệu quen thuộc: ngao tươi, tai lợn luộc chín thái mỏng, thính, tỏi giã nhuyễn, mì chính, đôi khi người làm sẽ sử dụng một chút nước mắm Sa Châu - loại nước mắm truyền thống nổi tiếng - một thứ nước chấm quốc hồn quốc túy của tỉnh Nam Định (cũ); hoặc không cho nước mắm để giữ vị nguyên bản của ngao. Khi ăn, nem được cuốn cùng lá sung, lá đinh lăng, tạo vị bùi, thơm và tròn vị hơn.

Anh Matthew Cassidy (áo dài vàng) có mặt trong đám cưới tại xã Giao Minh. Ảnh: NVCC

Có mặt tại đám cưới, anh Matthew Cassidy (người Úc) chia sẻ, điều làm anh ấn tượng là đám cưới rất đông người tham dự. Nó mang tính cộng đồng rất cao. Cô dâu chú rể mời cha mẹ rượu để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ. Đám cưới khác với bên Úc là tất cả mọi người đều chung tay chuẩn bị rạp cưới, kê bàn ghế, bày cỗ cưới, khuôn mặt ai cũng háo hức và vui mừng.

"Tôi thích món xôi ăn với chỉ rối, người Việt gọi là thịt ruốc, thích món cá chuối sốt Thái, món thịt dê trong cái chảo nóng kêu lách tách. Thích cả món salad có con sò (món nem ngao)", anh Matthew Cassidy bày tỏ.

Công phu từ khâu chọn nguyên liệu đến cách chế biến

Trao đổi với phóng viên Dân Việt, anh Phạm Văn Chung (sinh năm 1990, người nấu chính cho mâm cỗ cưới này), cho biết anh đã có nhiều năm kinh nghiệm nấu cỗ tại xã Giao Minh và các vùng lân cận.

“Để hoàn thiện 58 mâm cỗ, cả ekip phải bắt đầu làm việc từ 2 giờ sáng. Khoảng 13-14 người tham gia, gồm người nhà và đội nấu cỗ chuyên nghiệp. Nguyên liệu đều là đồ tươi, chỉ chuẩn bị trước khoảng hai ngày. Riêng tôm sú để làm món tôm hấp trái dừa phải đặt trước, vì đây là tôm quảng canh, phụ thuộc con nước mới đánh bắt được”, anh Chung chia sẻ.

Dù đã quen tay với nhiều món cầu kỳ, nhưng theo anh Chung, món để lại nhiều ấn tượng nhất vẫn là nem ngao, món ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự tỉ mỉ ở từng công đoạn.

Ngao phải là loại ngao béo, mập, được đánh bắt từ vùng biển Giao Thủy. Ngao sau khi mua về được ngâm nước sạch khoảng hai tiếng để nhả hết cát, sau đó luộc chín, tách lấy phần thịt và giữ lại nước luộc trong. Thịt ngao tiếp tục được tráng lại bằng chính nước luộc này để loại bỏ hoàn toàn cát.

“Khi xào, hành khô phải phi thật vàng, cho ngao vào đảo nhanh tay đến khi thịt săn lại mới được tắt bếp. Nếu xào chưa tới, ngao dễ gây đau bụng”, anh Chung chia sẻ kinh nghiệm.

Ngao sau khi xào được trộn cùng thính, mì chính, tỏi, tai lợn thái sợi, lá chanh và mùi tàu. Điểm đặc biệt là nem ngao không cho thêm nước mắm, bởi bản thân ngao đã có vị mặn tự nhiên. Nem phải đạt độ ẩm vừa phải, không khô, không nhão thì mới ngon.

Ngoài nem ngao, mâm cỗ còn gây ấn tượng với món gà luộc làm từ gà mái đẻ một lứa, loại gà thịt không nhiều nhưng thơm, ngọt, chắc thịt, dai, không bở, mang đúng hương vị gà nuôi chạy bộ. Món cá chuối sốt Thái cũng là “độc quyền” riêng của đội nấu cỗ, ăn kèm nộm và loại sốt chua cay ngọt được pha theo công thức riêng, khá cầu kỳ.

Nếu có dịp tới xã Giao Minh, quý khách hãy ghé qua Vườn Quốc gia Xuân Thuỷ - đây là hệ sinh thái rừng ngập mặn, nơi sinh sống lý tưởng của nhiều loài chim quý hiếm và động vật hoang dã. Hoặc du khách cũng có thể ghé thăm bãi biển Cồn Vành, cách đó không xa. Ảnh: Nhật Hà 

Theo anh Chung, cá chuối sốt Thái là món khó nhất trong mâm cỗ bởi đòi hỏi nhiều công đoạn, đặc biệt là khâu trình bày. “Món ăn phải ngon nhưng cũng phải đẹp, hài hòa với tổng thể mâm cỗ”, anh thông tin.

Tổng thể, mâm cỗ cưới ở xã Giao Minh, không chạy theo số lượng hay sự phô trương, mà hướng đến trải nghiệm của khách. Từ nguyên liệu, cách chế biến đến bày biện đều thể hiện sự chỉn chu, tinh tế, đúng với tinh thần mâm cỗ cưới truyền thống của vùng quê ven biển, nơi hương vị món ăn sẽ để lại ấn tượng bền lâu, âm ỉ trong lòng mỗi người thưởng thức.