Du học sinh Việt 'còn nhiều cơ hội' sau làn sóng sa thải ở Mỹ

Những tháng cuối năm 2022, hàng loạt công ty công nghệ ở Mỹ thông báo cắt giảm nhân sự khiến nhiều du học sinh lo lắng về tương lai ảm đạm sau khi tốt nghiệp. Một số chuyên gia cho biết du học sinh mới ra trường bị ảnh hưởng nhiều nhất khi các công ty dừng tuyển dụng, huỷ hoặc hoãn đề nghị làm việc.

Ngày 29/11, trang Intellizence cho hay từ đầu năm đến nay Credit Suisse (lĩnh vực dịch vụ tài chính) sa thải 9.000 nhân viên, United Furniture Industries (lĩnh vực sản xuất chế tạo) sa thải 2.700 nhân viên, JP Mogan Chase (lĩnh vực ngân hàng đầu tư) sa thải 3.000 nhân viên. Trong khi đó, ở lĩnh vực công nghệ, việc sa thải diễn ra ồ ạt, Meta sa thải 11.000 nhân viên; Twitter 4.400; Google thông báo sa thải 10.000 người.

Tuy nhiên, một số phân tích cho thấy thị trường tuyển dụng lao động Mỹ sẽ không đóng băng như lo ngại.

Trả lời VnExpress, Tony Linh Dương, Giám đốc điều hành Học viện hướng nghiệp Career Pass Institute ở Mỹ, từng có 10 năm kinh nghiệm làm tư vấn chiến lược tại nhiều công ty hàng đầu thế giới, nói làn sóng sa thải ở các công ty Big Tech (các công ty công nghệ lớn như Google, Microsoft, Amazon, Meta) gây nhiều chú ý nhưng tổng số việc làm của các công ty nhóm này trên thị trường lao động Mỹ chỉ chiếm 0,3% (theo Goldman Sachs).

Ông Đinh Công Bằng, có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam và Mỹ, nhận định làn sóng sa thải không phải với cả nền kinh tế. Bằng chứng là tỷ lệ thất nghiệp hiện vẫn rất thấp (giữ ổn định ở mức 3,7% - theo Reuters) và tăng trưởng kinh tế quý 3 năm 2022 cao hơn dự kiến. Một số doanh nghiệp vẫn tăng trưởng mạnh về tuyển dụng, theo Bloomberg Tax, EY (thuộc nhóm Big4 về kế toán, kiểm toán) dự kiến tuyển 220.000 nhân viên trên toàn thế giới trong 12 tháng tới.

Tờ Reuters hôm 3/12, cho biết việc tuyển dụng ở nhiều doanh nghiệp vẫn mạnh mẽ bất chấp thông báo cắt giảm hàng nghìn việc làm của các công ty công nghệ. Theo đó, có 10,3 triệu cơ hội việc làm vào cuối tháng 10 vừa qua, mở ra 1,7 cơ hội việc làm cho mỗi người thất nghiệp. Giải trí và dịch vụ khách sạn là hai lĩnh vực dẫn đầu về số việc làm gia tăng khi tạo thêm 88.000 việc làm, hầu hết ở các nhà hàng và quán bar. Có 45.000 việc làm được mới trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, 20.000 trong lĩnh vực xây dựng, 14.000 trong lĩnh vực sản xuất.

Theo The Wall Street Journnal vào cuối tháng 10, để dự báo thị trường lao động Mỹ năm 2023, Hiệp hội các trường đại học và nhà tuyển dụng quốc gia Mỹ (NACE) đã khảo sát 246 nhà tuyển dụng tại quốc gia này. Kết quả, gần một nửa số này đánh giá thị trường việc làm dành cho sinh viên sẽ tốt nghiệp đại học năm tới là rất tốt đến xuất sắc.

Trong số 246 nhà tuyển dụng tham gia khảo sát, một nửa có kế hoạch tăng cường tuyển dụng cử nhân mới tốt nghiệp năm 2023. Trong khi đó, chưa đến 6% nhà tuyển dụng dự kiến cắt giảm việc thuê sinh viên mới tốt nghiệp đại học với ba lý do, gồm lạm phát, tuyển dụng quá mức vào năm ngoái và không chắc chắn về tình trạng hao mòn nhân sự (do người lao động cũ nghỉ việc).

Shawn VanDerziel, Giám đốc điều hành NACE, cho hay các nhà tuyển dụng ngành tài chính, bảo hiểm, bất động sản, máy tính và sản xuất điện tử "khao khát tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp". Công ty kiểm toán hàng đầu thế giới KPMG trụ sở Mỹ, cho biết có kế hoạch năm 2023 mở rộng tuyển dụng thêm 10% sinh viên mới tốt nghiệp so với năm 2022. Năm nay, công ty này đã tuyển dụng hơn 8.000 sinh viên mới tốt nghiệp và thực tập sinh.

D’avione Milam, sinh viên năm cuối ngành nghiên cứu hệ thống quản lý thông tin tại Đại học Prairie View A&M ở Texas, nộp đơn xin việc sau khi tham dự một hội chợ nghề nghiệp của trường. Nữ sinh đã nhận được một vị trí vào tuần trước tại một công ty tư vấn công nghệ và sẽ bắt đầu công việc vào tháng 6/2023.

"Em rất nhẹ nhõm", Milam, 21 tuổi, nói và cho biết, bây giờ tất cả những gì em phải làm là vượt qua các môn học của mình.

Kevin Grubb, người quản lý Văn phòng phát triển nghề nghiệp ở Đại học Villanova, cho hay nhiều sinh viên ngành Khoa học máy tính của trường thực tập tại Microsoft, Meta - nơi diễn ra tình trạng sa thải hàng loạt, đã nhận được lời mời làm việc cho năm sau. "Có rất nhiều nhà tuyển dụng liên lạc đến sinh viên và sinh viên mới tốt nghiệp của chúng tôi", Kevin nói, cho biết các công ty đang tổ chức nhiều sự kiện quảng bá nhằm thu hút ứng viên tiềm năng.

Ông Đinh Công Bằng cho rằng trong bối cảnh này, nếu du học sinh đã sẵn sàng và có khả năng cạnh tranh, vẫn nên chuẩn bị hồ sơ và đăng ký phỏng vấn những vị trí mong muốn. Tuy nhiên, du học sinh cũng cần có những thay đổi nhất định trong kế hoạch học tập và làm việc.

Điều đầu tiên là có thể cân nhắc đăng ký thêm chuyên ngành chính (second major) hoặc chuyên ngành phụ (minor/second minor) nhằm kéo dài thời gian học tập, vừa tăng cường kỹ năng và kiến thức, vừa để tránh thời điểm mà thị trường tuyển dụng vẫn còn khó khăn. "Tốt nhất, nên học cao học để tăng hẳn cơ hội tuyển dụng vì hiện giờ chính phủ Mỹ đang có chương trình visa 20.000 H1-B (lao động cao cấp nước ngoài) dành riêng cho sinh viên mới tốt nghiệp trình độ sau đại học", ông Bằng nói.

Dù báo cáo của NACE cho thấy bức tranh tuyển dụng 2023 sẽ không mấy tươi sáng hơn ở lĩnh vực công nghệ và bán lẻ, Tony Linh Dương cho rằng vẫn còn rất nhiều cơ hội.

Theo anh Linh, ngoài các công ty công nghệ nổi tiếng, các công ty trong top 500 thế giới cũng là những công ty tốt, đã tồn tại và phát triển lâu đời. Tiếp xúc với đại diện nhiều công ty lớn trong Hội nghị các nhà lãnh đạo châu Á "Ascend - Pan Asian Leaders" ở Philadelphia hôm 9/11, anh Linh cho biết, các nhà tuyển dụng ngoài nhóm Big Tech đang tranh thủ dịp này để "lôi kéo lại nhân tài" vì trước đây rất khó cạnh tranh với các tập đoàn này trong việc tuyển dụng. Ngoài ra, các công ty khởi nghiệp có thể gây quỹ trong thời gian gần đây là những công ty có nền tảng mạnh và có khả năng tăng trưởng trở lại.

Anh Linh cho biết, trong giai đoạn "đỉnh điểm sa thải" một tháng qua, nhiều ứng viên vẫn có lời mời việc làm từ những tập đoàn trong nhóm doanh nghiệp tỷ đô ở Mỹ. Tất nhiên, ứng viên phải nỗ lực hơn trước đây để nhận được việc. Nếu như trước đây, một ứng viên rải hồ sơ đến 100 công ty sẽ nhận được 5-6 lời mời phỏng vấn, từ đó có 1-2 lời mời việc làm. Trong thời điểm này, ứng viên phải tăng lên 150 hồ sơ ứng tuyển thì mới thấy kết quả tương tự.

"Biết khó khăn của thị trường, ứng viên nên chuẩn bị sớm, xây dựng mối quan hệ đa dạng ở các tập đoàn khác thay vì chỉ tập trung vào một số tập đoàn nổi tiếng về công nghệ", anh Linh chia sẻ.