Các triệu chứng & phòng ngừa bệnh sa sút trí tuệ

Hiểu về các triệu chứng và chăm sóc bệnh sa sút trí tuệ

Các triệu chứng sa sút trí tuệ, từ suy giảm trí nhớ và khó khăn về nhận thức đến những thay đổi hành vi, đã gây tổn hại không nhỏ cho vô số người bệnh và gia đình của họ. Sự hiểu biết sâu sắc của Bác sĩ Zhao Yi Jing về các biểu hiện của sa sút trí tuệ cho phép bà áp dụng một phương pháp điều trị toàn diện, không chỉ chú trọng đến mặt thể chất còn đến nhu cầu cảm xúc của người bệnh. Tại phòng khám chuyên về sa sút trí tuệ ở Singapore, bệnh nhân cảm thấy an tâm nhờ cách tiếp cận đầy thấu cảm và sự tận tụy của bà trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần và thể chất cho họ.

Sa sút trí tuệ là gì?

Sa sút trí tuệ là một thuật ngữ chung được sử dụng để mô tả các triệu chứng ảnh hưởng đến trí nhớ, tư duy và khả năng xã hội đến mức độ gây cản trở các hoạt động hàng ngày của một người. Sa sút trí tuệ không phải là một bệnh cụ thể, mà là một hội chứng có thể do nhiều tình trạng cơ bản khác nhau gây ra, chẳng hạn như bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ thể Lewy, sa sút trí tuệ mạch máu và sa sút trí tuệ trán thái dương, cùng nhiều bệnh khác.

Triệu chứng của sa sút trí tuệ có thể thay đổi tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản, nhưng các triệu chứng điển hình bao gồm mất trí nhớ, khó khăn về ngôn ngữ, vấn đề về chú ý và tập trung, suy giảm khả năng phán đoán hay ra quyết định, và thay đổi tâm trạng, hành vi.

Sa sút trí tuệ thường được thấy ở người lớn tuổi, nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến người trẻ hơn. Nguy cơ mắc sa sút trí tuệ tăng theo tuổi, và một số yếu tố như di truyền, huyết áp cao và các yếu tố lối sống như hút thuốc và uống rượu quá mức cũng có thể làm tăng nguy cơ.

Khi sa sút trí tuệ tiến triển, có thể dẫn đến mất khả năng tự lập và tăng nhu cầu hỗ trợ trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Hiện tại không có cách chữa khỏi sa sút trí tuệ, nhưng có những phương pháp điều trị có thể giúp kiểm soát các triệu chứng và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Điều quan trọng là phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề về trí nhớ hoặc các triệu chứng khác của sa sút trí tuệ.

Các triệu chứng & phòng ngừa bệnh sa sút trí tuệ

Vậy làm thế nào để phòng ngừa sa sút trí tuệ?

Mặc dù không có cách chắc chắn nào để ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ, nhưng nghiên cứu cho thấy một số lựa chọn lối sống nhất định có thể giúp giảm nguy cơ hoặc trì hoãn sự khởi phát của chứng suy giảm nhận thức.

Sau đây là một số lời khuyên chung thường được đưa ra cho bệnh nhân để giảm nguy cơ khởi phát hoặc tiến triển của chứng mất trí:

- Luôn vận động: Tập thể dục thường xuyên có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc chứng mất trí vì nó làm tăng lưu lượng máu và oxy đến não. Đặt mục tiêu tập thể dục cường độ vừa phải ít nhất 150 phút hoặc tập thể dục cường độ mạnh ít nhất 75 phút mỗi tuần.

- Chế độ ăn uống cân bằng: Chế độ ăn giàu trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và chất béo lành mạnh có thể giúp bảo vệ sức khỏe não bộ. Chế độ ăn Địa Trung Hải và chế độ ăn DASH (Phương pháp tiếp cận chế độ ăn uống để ngăn ngừa tăng huyết áp) là những ví dụ về chế độ ăn có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ.

- Duy trì cân nặng khỏe mạnh: Béo phì có liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí cao hơn. Đạt được và duy trì cân nặng khỏe mạnh thông qua chế độ ăn cân bằng và tập thể dục thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ.

- Kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch như huyết áp cao, cholesterol và đường huyết: Đây là các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí. Kiểm tra sức khỏe định kỳ, chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên và dùng thuốc nếu cần có thể giúp kiểm soát các tình trạng này.

- Tham gia các hoạt động nhận thức: Kích thích trí óc thông qua các hoạt động như đọc sách, giải câu đố hoặc học các kỹ năng mới có thể giúp duy trì chức năng nhận thức và giảm nguy cơ mắc chứng mất trí.

- Duy trì kết nối xã hội: Duy trì kết nối xã hội, giao tiếp và tham gia các hoạt động với bạn bè và gia đình có thể giúp hỗ trợ sức khỏe não bộ và giảm nguy cơ mắc chứng mất trí.

- Ngủ đủ giấc: Ngủ kém hoặc các rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe não bộ. Đặt mục tiêu ngủ đủ 7-9 tiếng chất lượng mỗi đêm và tìm kiếm lời khuyên y tế nếu bạn nghi ngờ mình bị rối loạn giấc ngủ.

- Kiểm soát căng thẳng: Căng thẳng mãn tính có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe não bộ. Thực hành các kỹ thuật giảm căng thẳng, chẳng hạn như chánh niệm, thiền, các bài tập thở sâu hoặc yoga.

- Hạn chế uống rượu: Uống quá nhiều rượu có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc chứng mất trí. Mục tiêu là hạn chế lượng rượu tiêu thụ không quá một ly mỗi ngày đối với phụ nữ và hai ly mỗi ngày đối với nam giới.

- Tránh hút thuốc: Hút thuốc có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí và gây hại cho sức khỏe tổng thể. Bỏ thuốc lá có thể giúp giảm nguy cơ.

Mặc dù không có phương pháp nào đảm bảo ngăn ngừa chứng mất trí, nhưng việc áp dụng lối sống lành mạnh và giải quyết các yếu tố nguy cơ có thể giúp duy trì sức khỏe não bộ và có khả năng giảm nguy cơ suy giảm nhận thức. Nếu bạn lo lắng về sức khỏe nhận thức của mình, hãy tham khảo ý kiến của các bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá và hướng dẫn thêm.

Bác sĩ Zhao Yi Jing, Chuyên gia nội thần kinh tại bệnh viện Mount Elizabeth Singapore, thực hiên nhiều đánh giá, điều trị và phòng ngừa chứng đau đầu và đau nửa đầu. Bác sĩ Zhao là nhà nghiên cứu đại diện Singapore trong các thử nghiệm quốc tế và trong nước xoay quanh những liệu pháp mới điều trị chứng đau đầu. Ngoài ra, bác sĩ Zhao còn có chuyên khoa sâu về các lĩnh vực thần kinh khác như: các vấn đề liên quan tới giấc ngủ, đột quỵ, bệnh Parkinson, động kinh, bệnh thần kinh vận động, chứng mất trí nhớ và các tình trạng thần kinh khác.