Báo động về phim ngắn lệch chuẩn của Trung Quốc

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của đế chế tỷ tệ

Sự thăng hoa của phim ngắn được thể hiện rõ nét qua những con số so sánh đầy thuyết phục. Năm 2022, doanh thu mảng này mới chỉ đạt 10 tỷ NDT, lép vế hoàn toàn trước con số 30 tỷ NDT của phòng vé điện ảnh. Thế nhưng chỉ hai năm sau, gió đã đổi chiều. Năm 2024 chứng kiến phim ngắn bứt tốc ngoạn mục khi cán mốc 50 tỷ NDT, vượt xa mức doanh thu 40 tỷ NDT của phim chiếu rạp. Sự dịch chuyển này cho thấy thị hiếu khán giả đã thay đổi sâu sắc, ưu tiên các nội dung nhanh gọn trên thiết bị di động.

Không chỉ dừng lại ở việc bán nội dung, mô hình kinh doanh hiện nay đã mở rộng sang chia sẻ doanh thu quảng cáo hay hợp tác thương hiệu. Điển hình là ứng dụng ReelShort của Maple Leaf Interactive. Ra mắt năm 2023, nền tảng này nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường quốc tế với doanh thu gần 4,3 tỷ NDT vào năm 2025 nhờ khai thác tốt các đề tài "tổng tài" hay hôn nhân hào môn.

Mã Thu Nguyên hiện là một trong những diễn viên nữ nổi tiếng nhất giới phim ngắn. Sohu.

Làn sóng này cũng tạo ra những ngôi sao thế hệ mới với sức ảnh hưởng không thua kém diễn viên truyền thống. Mã Thu Nguyên được xưng tụng là "nữ hoàng phim ngắn" khi bỏ túi 30 dự án chỉ trong hai năm. Trong khi đó, "Vua phim ngắn" Kha Thuần hay diễn viên Hà Kiện Kỳ liên tục lập kỷ lục bán hàng qua livestream, mang về hàng triệu NDT doanh thu cho các nhãn hàng chỉ sau một phiên phát sóng. Chính quyền nhiều địa phương đã nhanh chóng đưa phim ngắn vào kế hoạch phát triển trọng điểm nhằm kích cầu tiêu dùng văn hóa.

Báo động đỏ về nội dung lệch chuẩn

Bên cạnh những con số tăng trưởng ấn tượng, ngành công nghiệp này đang phơi bày nhiều lỗ hổng nghiêm trọng về chất lượng cũng như đạo đức nghề nghiệp. Sự phát triển quá nóng dẫn đến tình trạng "bình mới rượu cũ", sao chép ý tưởng tràn lan. Tại Hội nghị Phim ngắn Hàng Châu tháng 11/2025, ông Triệu Ưu Tú - một nhà sản xuất lớn - đã chỉ ra thực trạng đáng báo động. Ông cho biết năm 2025 có tới 5.000 phim khai thác cảnh tổng tài bị chuốc thuốc mê, hơn 3.000 phim lặp lại cảnh nữ chính đi nhầm phòng. Những kịch bản thiếu logic như "Kỳ lân tặng con" với tình tiết sinh 99 người con trai cùng lúc bị giới chuyên môn chỉ trích là nhảm nhí, thiếu chiều sâu thực tế.

Nghiêm trọng hơn là những vi phạm về chuẩn mực đạo đức xã hội. Tờ Guancha từng đưa tin về bộ phim Ép cá chép may mắn gả cho diêm vương sướng, cả phủ mất sạch vận may gây phẫn nộ tột độ khi để một bé gái 11 tuổi đóng cảnh kết hôn rồi sinh con. Tác phẩm này lập tức bị gỡ bỏ khỏi mọi nền tảng nhưng hệ lụy về tư tưởng vẫn là dấu hỏi lớn.

Ngoài ra, số phận của các diễn viên nhí trên phim trường cũng là vấn đề nhức nhối. Bắc Kinh Nhật báo từng phản ánh vụ việc một em bé phải dầm mưa suốt nhiều giờ trên vai diễn viên người lớn để phục vụ cảnh quay. Trong khi các diễn viên chính được che chắn kỹ lưỡng, ê-kíp lại bỏ mặc đứa trẻ chịu ướt chỉ để tiết kiệm thời gian quay, đổi lại mức thù lao rẻ mạt 800 NDT. Báo Thanh niên Trung Quốc cảnh báo hành vi biến trẻ em thành công cụ câu khách (traffic) không chỉ vi phạm đạo đức mà còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật, đòi hỏi cơ quan chức năng phải có biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong tương lai.