Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về bình đẳng giới

Đánh giá cao kết quả thực hiện bình đẳng giới ở Việt Nam, song tại phiên thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2023; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2024, sáng ngày 29/5, đại biểu Trần Thị Thu Hằng, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Nông cho rằng, việc thực hiện bình đẳng giới vẫn còn bộc lộ những tồn tại cần giải quyết.

Cụ thể, định kiến giới vẫn là rào cản chủ yếu đối với những nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới, chênh lệch thu nhập giữa nam và nữ; cơ hội phụ nữ tiếp cận với việc làm có thu nhập cao vẫn thấp so với nam giới; lao động nữ chưa được đánh giá cao như lao động nam; lao động nữ là đối tượng dễ rủi ro và tổn thương hơn khi doanh nghiệp có nhu cầu cắt giảm nhân lực.

Hơn nữa, luật pháp, chính sách về bình đẳng giới triển khai còn chậm. Cùng với đó, việc thể chế hóa các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng về công tác phụ nữ, cán bộ nữ chưa đầy đủ và thiếu đồng bộ; đội ngũ cán bộ nữ nhìn chung còn thiếu về số lượng, hạn chế về kiến thức, kĩ năng và thiếu kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện triển khai nhiệm vụ.

Đại biểu cho biết, ở các địa phương, hầu hết cán bộ làm công tác bình đẳng giới kiêm nhiệm và thường xuyên thay đổi nên hiệu quả công tác còn hạn chế. Công tác tuyên truyền, giáo dục về bình đẳng giới còn nhiều bất cập chưa đạt được kết quả như mong muốn, nguồn lực bố trí cho việc thực hiện công tác bình đẳng giới hạn hẹp, chưa đáp ứng yêu cầu được giao…

Trước những hạn chế trên, đại biểu đề nghị cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bình đẳng giới, cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, Nhà nước về bình đẳng giới thành kế hoạch hành động và có các hướng dẫn kịp thời,

“ Thường xuyên kiểm tra, thanh tra tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về bình đẳng giới để kịp thời xử lý các hành vi vi phạm. Tăng cường hơn nữa trách nhiệm của các bộ, ngành, của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác bình đẳng giới. Đầu tư nguồn lực tài chính cho công tác bình đẳng giới, phòng chống bạo lực trên cơ sở giới. Xây dựng các kế hoạch đào tạo đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo quản lý các cấp, các ngành trên từng lĩnh vực. Đẩy mạnh thông tin, tăng cường giáo dục trong cộng đồng xã hội, nhằm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, xem việc thực hiện bình đẳng giới là một công việc lâu dài và cần sự phối hợp đồng bộ của toàn xã hội”, đại biểu Trần Thị Thu Hằng đề nghị.

Ngoài ra, theo đại biểu, Chính phủ cũng cần có chính sách hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế phối hợp liên Bộ để thống nhất việc thu thập và phân bố số liệu của bộ chỉ số thống kê phát triển quốc gia từ trung ương đến địa phương.

Có mặt tại phiên thảo luận, Đại biểu Hoàng Thị Thu Hiền, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An cũng đồng tình với báo cáo của Chính phủ về những kết quả đạt được trong công tác bình đẳng giới thời gian qua.

Bên cạnh đó, đại biểu Hoàng Thị Thu Hiền quan tâm đến việc thực hiện mục tiêu, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh. Theo Báo cáo số 273 (16/05/2024) của Chính phủ về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2023, chênh lệch giới tính khi sinh là 112 bé trai/100 bé gái, tốc độ gia tăng chênh lệch giới tính khi sinh được khống chế nhưng chưa ổn định và vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên.

Đại biểu Hoàng Thị Thu Hiền nhận định, nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây nên nhiều hệ lụy cho xã hội.

“Việt Nam đang là quốc gia có tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh cao thứ 3 khu vực sau Ấn Độ và Trung Quốc. Theo Tổng cục thống kê Việt Nam, nếu vấn đề này không được kiểm soát hiệu quả, dự báo Việt Nam số lượng nam giới nhiều hơn nữ giới là 1,5 triệu người vào năm 2034, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề như: thiếu hụt lao động nữ trong các ngành nghề phù hợp, tăng tình trạng độc thân không tự nguyện của nam giới, người già độc thân tăng gánh nặng cho an sinh xã hội, phá vỡ cấu trúc gia đình truyền thống…”, đại biểu này chia sẻ.

Do đó, để kiểm soát tốt hơn tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh, đại biểu Hoàng Thị Thu Hiền đề xuất một số giải pháp.

Thứ nhất, bổ sung những quy định pháp luật đảm bảo khả thi kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, cần tuân thủ các quy định pháp luật cấm xác định giới tính, lựa chọn giới tính khi sinh tại các cơ sở y tế.

Thứ hai, tăng cường nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, tổ chức các chiến dịch truyền thông với thông điệp rõ ràng, tác động mạnh đến cảm xúc của người dân, cần lên án những hành vi phân biệt giới tính, lựa chọn giới tính khi sinh và tạo sự đồng thuận cho xã hội cùng chung tay thực hiện.

Cuối cùng, tuân thủ quy định của Bộ Luật Dân sự về quyền bình đẳng của con gái trong việc nối dõi, thừa kế, xây dựng hệ thống gia đình linh hoạt, giảm tập tục phụ nữ xuất giá tòng phu cho phù hợp với thực tiễn phát sinh.