Nam sinh trường chuyên trầm cảm nặng, liên tục muốn tự tử vì bị ép học quá nhiều

Theo thông tin trên Báo Người lao động, tại Hội thảo "Trầm cảm học đường" diễn ra chiều 11/10, bác sĩ Đỗ Thùy Dung - Phòng Tâm thần trẻ em và vị thành niên, Viện Sức khỏe Tâm thần thuộc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, cách đây không lâu các bác sĩ đã điều trị cho bệnh nhân nam bị trầm cảm nặng.

Cụ thể, bệnh nhân này là em P.H. (18 tuổi), là con thứ 2 trong gia đình và là người có tính cách hiền lành, trầm tính, ít nói, ít chia sẻ. H. được gia đình đưa đến bệnh viện sau khi liên tục buồn chán và muốn kết thúc cuộc đời.

Người nhà cho biết, H. sống cùng bố mẹ, bố H. là người nghiêm khắc, nóng tính, ít nói, luôn kỳ vọng rất nhiều vào các con, luôn mong muốn con phải học thật giỏi, thi được điểm cao. Mẹ H. tính cách dễ chịu hơn nhưng cũng ưa thành tích, luôn mong con đạt kết quả cao trong các kỳ thi. Anh trai đi làm ở Hà Nội, thi thoảng về nhà chơi.

Chia sẻ với các bác sĩ điều trị, H. cho hay, trên lớp H. có ít bạn, chỉ tập trung vào học, về nhà không đi chơi, không tập thể dục, thời gian rảnh đọc sách, học bài. Suốt các năm học tiểu học và THCS, H. luôn là học sinh giỏi và có niềm đam mê với môn tiếng Anh, nên dành nhiều thời gian và đầu tư cho môn học này.

Sau khi thi đỗ một trường THPT chuyên của tỉnh, H. được thầy cô chọn vào đội tuyển ôn thi học sinh giỏi tiếng Anh. Do đó, bố mẹ luôn hối thúc việc học tiếng Anh với định hướng H. cần phải đạt chứng chỉ IELTS để dễ dàng vào đại học. Điều này khiến H. cảm thấy bị áp lực và dần dần chán nản, ghét cả môn học yêu thích.

Sau đó một thời gian, H. xin ra đội tuyển vì cảm thấy không còn hứng thú trong việc học. Điều này khiến bố mẹ buồn và hay mắng H. Dù vẫn cố gắng duy trì việc học tập các môn học, tuy nhiên áp lực từ gia đình khiến H. dần mất hứng thú, chán nản bi quan, không có định hướng cho tương lai.

Ảnh minh hoạ

Đặc biệt, theo bác sĩ Dung, khoảng 2 tháng trước khi đến bệnh viện khám, H. cảm thấy chán nản tất cả mọi thứ, không muốn học, trên lớp hay ngủ gục trên bàn, không tập trung nghe giảng, giảm quan tâm thích thú, không đi chơi, không tham gia các hoạt động với lớp, về nhà thường xuyên ở trên phòng không ra ngoài, thường hay cáu kỉnh, khó chịu với mọi người xung quanh.

H. ngủ ít, thường xuyên chơi điện tử tới 2-3 giờ sáng và không học bài. Khi bị bố mẹ nhắc nhở, H. không nghe lời như trước, ngược lại còn cáu gắt, vùng vằng, hoặc không nói chuyện. Do ăn uống kém, chán ăn nên H. bị sút cân nhanh. Lúc này, bố mẹ phải nhờ người cô ruột tới nhà nói chuyện cùng và đưa H. đi khám. H. nói với người cô ruột rằng cảm thấy buồn chán, cuộc sống không còn thú vị khi bố mẹ không hiểu, gây áp lực học tập nên muốn kết thúc cuộc đời.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, qua thăm khám H. được chẩn đoán giai đoạn trầm cảm nặng có ý tưởng tự sát và được chỉ định nhập viện nhưng gia đình chưa thu xếp được người chăm sóc, bệnh nhân được kê đơn thuốc ngoại trú với sự theo dõi sát của gia đình.

Sau khi hết thuốc, tình trạng của bệnh nhân không cải thiện, bệnh nhân không đi học, không nói chuyện với bố mẹ, sử dụng điện thoại nhiều, không chịu hoạt động, thường xuyên ở một mình trong phòng không ra ngoài, ý nghĩ tự sát còn.

Lúc này bệnh nhân buộc phải nhập viện điều trị nội trú tại Viện Sức khỏe tâm thần. Sau 2 tuần điều trị tích cực, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt, khí sắc cải thiện, vui vẻ, không còn suy nghĩ tiêu cực, tích cực tập thể dục thể thao, nói chuyện với mọi người xung quanh nhiều hơn.

Đáng mừng là bệnh nhân cải thiện mối quan hệ với bố mẹ và có định hướng cho tương lai rõ ràng hơn. Tháng 7 vừa qua, bệnh nhân xuất viện về nhà duy trì thuốc và tái khám theo hẹn. Hiện H. đã được tuyển thẳng vào một trường đại học ở Hà Nội.

Báo VietNamNet cho biết, cũng tại buổi hội thảo này, bác sĩ Lê Công Thiện - Trưởng khoa M4, Viện Sức khoẻ Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai thông tin, tỷ lệ mắc bệnh trầm cảm ở trẻ em hàng năm là 0,3 - 7,8% ở trẻ em dưới 13 tuổi, 1 - 2% ở tuổi 13 và từ 3 - 7% ở tuổi 15. Các quốc gia có thu nhập thấp hơn hoặc trung bình có tỷ lệ trầm cảm ở thanh thiếu niên cao hơn so với các quốc gia có thu nhập cao hơn.

Theo bác sĩ Thiện, trầm cảm ở lứa tuổi học đường có thể do nhiều nguyên nhân. Về mặt sinh học có thể là do di truyền, thay đổi nồng độ các chất dẫn truyền thần kinh, thay đổi cấu trúc giải phẫu não bộ hay thay đổi nồng độ hormone.

Nguyên nhân về tâm lý xã hội, theo bác sĩ, có thể trẻ bị áp lực từ cuộc sống, gia đình, xã hội. Bên cạnh đó là sự thay đổi tâm sinh lý của trẻ theo tuổi, ám ảnh bởi những đau thương thời thơ ấu hoặc do lối sống không lành mạnh.

Trên thế giới tỷ lệ toan tự sát ở trẻ em và vị thành niên ước tính 3 – 4%. Các nghiên cứu trước đây cho thấy hành vi tự sát và ý tưởng tự sát phổ biến hơn đáng kể ở trẻ gái (10 đến 35%), nhưng tỷ lệ tự sát thành công ở trẻ trai cao gấp 3 lần trẻ gái. Tuy nhiên tỷ lệ này đang có xu hướng cân bằng ở 2 giới.

Bác sĩ Thiện khuyến cáo, các thành viên trong gia đình cần phải nâng cao hiểu biết về các triệu chứng của trầm cảm và ảnh hưởng của chúng đến mối quan hệ của trẻ với gia đình và bạn bè. Phát hiện sớm các triệu chứng cần điều trị, gia đình cũng cần xây dựng một môi trường an toàn như cất kỹ những vật không an toàn như thuốc hoặc vật sắc nhọn…

Về phía trường học, chuyên gia cũng nhấn mạnh, cần đẩy mạnh hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông nhằm nâng cao hiểu biết của thầy cô và học sinh, không kỳ thị hoặc xa lánh những trẻ có vấn đề về sức khỏe tâm thần trong đó có trầm cảm

Nhà trường xây dựng các mô hình phòng chống trầm cảm tại trường học như: Chương trình giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, Chương trình phục hồi… Cần có sự tham gia của nhà trường trong việc phát hiện sớm, liên kết gia đình và các nhà chuyên môn trong thăm khám, chẩn đoán và điều trị cho các trẻ có dấu hiệu mắc trầm cảm.