Xăng sinh học E10 có thực sự 'kén' xe như lo ngại?

Bên cạnh mục tiêu giảm phát thải và thúc đẩy chuyển đổi xanh, câu hỏi được nhiều người tiêu dùng quan tâm nhất lúc này là: “Xe của tôi có phù hợp với xăng E10 hay không?”

Bên cạnh mục tiêu giảm phát thải và thúc đẩy chuyển đổi xanh, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc đang kéo theo nhiều đồn đoán về nguy cơ hỏng động cơ, hao xăng hay ảnh hưởng tuổi thọ phương tiện.

Trước những thắc mắc của người tiêu dùng, ngày 26/5, Bộ Công Thương công bố phản hồi của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) và Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) về mức độ tương thích của phương tiện với xăng sinh học E10.

Phần lớn xe hiện nay tương thích với xăng E10

Theo thông tin từ Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), hầu hết các dòng xe máy của các hãng thành viên như: Honda, Yamaha, Piaggio, SYM và Suzuki cơ bản đều tương thích với xăng E10 mà không cần thay đổi kết cấu kỹ thuật.

VAMM đồng thời cho biết việc mở rộng sử dụng xăng E10 là xu hướng phù hợp với định hướng giảm phát thải, nhưng điều quan trọng là nhiên liệu phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn chất lượng tương ứng với tiêu chuẩn khí thải của phương tiện. Đây được xem là điều kiện then chốt để bảo đảm hiệu quả vận hành và độ bền động cơ.

Ở lĩnh vực ô tô, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng đưa ra đánh giá tương tự. Theo VAMA, đa số mẫu xe đang sản xuất hiện nay đều đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu pha ethanol như E10.

Nhiều hãng xe tại Việt Nam như: Toyota, Ford, Hyundai hay Geely cũng xác nhận các mẫu xe xăng đời mới của hãng có thể sử dụng E10 bình thường, bởi đây là loại nhiên liệu đã nằm trong tiêu chuẩn thiết kế toàn cầu của các hãng từ nhiều năm nay.

Thực tế, xăng E10 không phải loại nhiên liệu mới trên thế giới. Nhiều quốc gia đã sử dụng phổ biến loại xăng pha ethanol này trong nhiều năm nhằm giảm khí thải CO, HC và bụi mịn từ phương tiện giao thông. Theo các chuyên gia, việc pha ethanol vào xăng giúp quá trình cháy sạch hơn, đồng thời giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống.

Một số nghiên cứu kỹ thuật cũng cho thấy mức chênh lệch về công suất giữa E10 và xăng khoáng không lớn. Theo phân tích của giới chuyên môn, mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng khoảng 1-3%, còn công suất động cơ dao động trong ngưỡng rất nhỏ, khó nhận ra trong điều kiện vận hành thông thường.

Đáng chú ý, đại diện VAMM cho biết ngay cả nhiều mẫu xe máy sản xuất cách đây 20-25 năm vẫn có thể sử dụng E10 nếu được bảo dưỡng đúng kỹ thuật.

Những khẳng định này giúp giải tỏa phần nào tâm lý lo ngại đang xuất hiện trên thị trường, nhất là khi thông tin thiếu kiểm chứng về “xăng E10 gây hỏng động cơ” lan truyền mạnh thời gian gần đây. Các chuyên gia kỹ thuật đều cho rằng rủi ro lớn nhất không nằm ở bản thân xăng E10, mà ở việc sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu hoặc bảo dưỡng phương tiện không đúng cách.

Xe đời cũ vẫn là “vùng cần lưu ý”

Dù vậy, câu chuyện tương thích không hoàn toàn giống nhau với mọi loại phương tiện. Các hiệp hội và chuyên gia đều thừa nhận nhóm xe đời cũ vẫn cần được theo dõi kỹ hơn trong quá trình chuyển đổi sang E10.

Theo VAMA, các mẫu xe được sản xuất từ giai đoạn trước khi E10 trở nên phổ biến có thể phát sinh một số vấn đề vận hành do hệ thống nhiên liệu chưa được thiết kế dành cho ethanol.

Các chuyên gia kỹ thuật cảnh báo ethanol có đặc tính hút ẩm và khả năng tẩy rửa mạnh. Với những phương tiện cũ sử dụng gioăng cao su, ống dẫn hoặc chi tiết nhựa đời cũ, nhiên liệu E10 có thể làm tăng nguy cơ lão hóa vật liệu sau thời gian dài sử dụng.

Đặc biệt, các dòng xe sản xuất trước những năm 2000 hoặc xe sử dụng chế hòa khí được xem là nhóm cần thận trọng hơn. Ethanol có thể làm bong cặn bẩn tồn đọng lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu, gây nghẹt lọc xăng hoặc ảnh hưởng kim phun.

Bộ chế hòa khí lão hóa, bám cặn sau thời gian sử dụng xăng pha ethanol.

Một vấn đề khác nằm ở đặc tính “háo nước” của xăng sinh học. Nếu phương tiện để lâu không vận hành, xăng E10 có thể xảy ra hiện tượng tách lớp ethanol và nước, làm tăng nguy cơ han gỉ bình nhiên liệu hoặc khó khởi động xe. Vì vậy, các hãng xe khuyến nghị người dùng cần bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu và không để xe nằm im quá lâu.

Các chuyên gia cũng lưu ý người tiêu dùng nên kiểm tra khuyến cáo từ nhà sản xuất trước khi sử dụng E10, đặc biệt với xe cũ, xe nhập khẩu hoặc các dòng xe không còn đầy đủ tài liệu kỹ thuật. Thông tin về mức tương thích thường được ghi trong sổ hướng dẫn sử dụng hoặc trên nắp bình xăng.

Ở góc độ thị trường, việc triển khai E10 vì thế không đơn thuần là thay đổi loại nhiên liệu tại cây xăng. Đây còn là phép thử với năng lực quản lý chất lượng nhiên liệu, hệ thống hậu mãi của hãng xe và khả năng truyền thông chính sách tới người tiêu dùng.