Vụ 100 tấn thực phẩm chức năng giả: Thủ đoạn tinh vi và sự tha hóa của quyền lực

Kho nguyên liệu dùng để sản xuất thực phẩm chức năng giả của Nguyễn Năng Mạnh.

Hoạt động kéo dài gần một thập kỷ với quy mô lên tới 100 tấn, đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giả do Nguyễn Năng Mạnh cầm đầu không chỉ gây rúng động bởi số lượng tang vật khổng lồ mà còn bởi sự “nhúng tay” của hàng loạt cán bộ biến chất.

Để hợp thức hóa nguồn nguyên liệu trôi nổi và vượt qua các rào cản kiểm duyệt, các đối tượng đã chi hàng tỷ đồng hối lộ, biến những cơ quan giám sát thành “lá chắn” cho hành vi gian dối, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Hối lộ 1,5 tỷ đồng để thông quan

14 bị can trong vụ án bị đề nghị truy tố gồm: Nguyễn Năng Mạnh (SN 1989 - nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA); Đỗ Mạnh Hoàng (SN 1989 - Giám đốc Công ty MediPhar); Khúc Minh Vũ (SN 1990 - Giám đốc Công ty Việt Đức); Phạm Thị Hường (SN 1986 - kế toán Công ty MediPhar, Công ty MediUSA, Công ty Megalife và Công ty Hùng Phương)… Đáng chú ý, trong 14 bị can có Nguyễn Thế Việt (SN 1980 - Phó Trưởng ban Giám sát quản lý về Hải quan); Phan Công Chiến (SN 1975 - Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế); Nguyễn Danh Dũng (SN 1988 - nguyên cán bộ Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường).

Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho biết, từ năm 2020 - tháng 4/2025, Nguyễn Năng Mạnh (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA) sử dụng Công ty Hùng Phương mở tờ khai hải quan nhập khẩu nguyên liệu từ nước ngoài (chủ yếu từ Trung Quốc) nhằm phục vụ sản xuất thực phẩm chức năng.

Công ty Hùng Phương nhập khẩu 4 lô nguyên liệu thực phẩm có chứa chất Chondroitin Sulfate Sodium (chất thuộc danh mục nguyên liệu sản xuất thuốc theo quy định tại Thông tư 06/2018/TT-BYT). Các lô hàng này về đến cảng Hải Phòng nhưng chưa được thông quan do cần có văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế.

Bị can Nguyễn Năng Mạnh thỏa thuận với Nguyễn Hữu Tuân (cựu Tổ phó Ban Giám sát quản lý về Hải quan) về việc Công ty Hùng Phương sẽ chi số tiền 1,5 tỷ đồng để được thông quan 4 lô hàng nói trên. Nhưng Nguyễn Hữu Tuân báo với cấp trên là Nguyễn Thế Việt (cựu Cục phó Cục Giám sát quản lý về hải quan) số tiền Công ty Hùng Phương sẽ chi là 800 triệu đồng.

Nguyễn Năng Mạnh đưa trước 300 triệu đồng và được bị can Việt và Tuân hướng dẫn sửa văn bản kiến nghị của Công ty Hùng Phương về vướng mắc với chất Chondroitin Sulfate Sodium.

Bị can Việt sau đó trao đổi với Phan Công Chiến (cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược - Cục Quản lý dược, Bộ Y tế) về vướng mắc khi thông quan, ký văn bản đề nghị Cục Quản lý dược hướng dẫn thủ tục để nhập nguyên liệu thực phẩm có chứa chất Chondroitin Sulfate Sodium.

Cục Quản lý dược nhận được văn bản của Công ty Hùng Phương, nhưng không trả lời. Nguyễn Thế Việt sau đó đã nhờ một người tự nhận là người của Công ty Hùng Phương đến gặp Phan Công Chiến, đưa 50 triệu đồng nhờ Chiến tham mưu để Cục Quản lý dược có văn bản trả lời.

Căn cứ nội dung văn bản trả lời của Cục Quản lý dược, Nguyễn Thế Việt ký văn bản trả lời gửi Công ty Hùng Phương. Nguyễn Hữu Tuân sau đó cầm một bản chính của văn bản này đến làm việc với Công ty Hùng Phương và nhận 1,2 tỷ đồng còn lại.

Theo kết quả điều tra, nhận được tiền, Nguyễn Hữu Tuân đưa cho Nguyễn Thế Việt 400 triệu đồng. Sau khi được thông quan nguyên liệu, đường dây của Nguyễn Năng Mạnh tiếp tục tổ chức sản xuất hàng loạt sản phẩm thực phẩm chức năng giả.

Bị can Nguyễn Thế Việt (bên trái) và bị can Nguyễn Năng Mạnh.

Gian dối nguồn gốc nguyên liệu, chất lượng

Trong vụ án này, Bộ Công an đề nghị truy tố 14 bị can, Nguyễn Năng Mạnh được xác định là đối tượng cầm đầu đường dây. Theo đó, các bị can bị đề nghị truy tố về các tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Cố ý làm lộ bí mật công tác.

Từ năm 2016, Nguyễn Năng Mạnh và các đồng phạm điều hành 12 công ty, 2 nhà máy MediPhar và MediUSA sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng giả với số lượng đặc biệt lớn.

Mạnh dùng thủ đoạn in trên bao bì, nhãn mác sản phẩm thể hiện nhập khẩu từ Mỹ, châu Âu, tuy nhiên thực tế nguồn nguyên liệu chủ yếu nhập từ Trung Quốc và mua trôi nổi trên thị trường.

Kết quả giám định của cơ quan chức năng cho thấy, nhiều sản phẩm do Mạnh sản xuất có thành phần chỉ đạt dưới 30% so với công bố và “có một hoặc một số chỉ tiêu chất lượng dưới 70% so với công bố, là hàng giả”. Nhằm tăng lợi nhuận, tăng cạnh tranh, Mạnh chỉ đạo cấp dưới cắt giảm thành phần, hàm lượng nguyên liệu so với công bố hoặc ghi trên vỏ hộp.

Một số sản phẩm thực phẩm chức năng giả bị cơ quan công an bắt giữ.

Khai với cơ quan điều tra, Mạnh cho biết nhà máy sản xuất sản phẩm nhắm vào người già, trẻ em, người có sức khỏe kém. Thực phẩm chức năng được sản xuất từ năm 2020 đến 4/2025 đều không đạt chuẩn theo công bố hoặc ghi trên vỏ hộp sản phẩm. Một số sản phẩm được cơ quan chức năng kết luận là hàng giả như: Ginkgo, An não Vương, Viên ăn ngủ ngon, Pedia Baby ăn ngon ngủ tốt, Happy Kid ăn ngon…

Để sản xuất các thực phẩm giả, Mạnh chỉ đạo cấp dưới là Hoàng Thị Hương làm đầu mối “quan hệ” để xin cấp phép các loại giấy tờ công bố sản phẩm. Đáng chú ý, Mạnh đã chi 2,36 tỷ đồng cho chuyên viên Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) để xin cấp phép công bố 236/289 sản phẩm của MediPhar và MediUSA.

Theo kết luận điều tra, đường dây do Nguyễn Năng Mạnh cầm đầu sản xuất hàng trăm sản phẩm thực phẩm chức năng giả, thu lợi bất chính số tiền đặc biệt lớn.

Kết luận điều tra cho thấy, từ năm 2016, bị can Nguyễn Năng Mạnh, Đỗ Mạnh Hoàng, Khúc Minh Vũ tổ chức, điều hành 12 công ty, 2 nhà máy MediPhar, MediUSA sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng giả với số lượng đặc biệt lớn, chủng loại đa dạng. Mạnh chỉ đạo cấp dưới sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách doanh thu nhằm thu lời bất chính số tiền lớn. Trong số 190 sản phẩm thực phẩm chức năng bị thu giữ có 88 sản phẩm là hàng giả trị giá hơn 539 tỷ đồng.