Viêm đại tràng co thắt mãn tính – Làm sao để kiểm soát?

Cách điều trị viêm đại tràng co thắt mãn tính

Viêm đại tràng co thắt mãn tính là gì?

Viêm đại tràng co thắt mạn tính, còn được gọi là hội chứng ruột kích thích (IBS), là một rối loạn chức năng đại tràng kéo dài hoặc tái phát. Bệnh gây ra triệu chứng khó chịu ở bụng và thay đổi thói quen đi đại tiện mà không có bất kỳ tổn thương thực thể nào ở ruột. 

Các đặc điểm chính của viêm đại tràng co thắt mãn tính:

• Rối loạn chức năng: viêm đại tràng co thắt không gây ra tổn thương thực thể nào có thể nhìn thấy được ở đại tràng khi nội soi hoặc xét nghiệm. Vấn đề nằm ở cách đại tràng hoạt động.
• Triệu chứng đa dạng: Các triệu chứng có thể khác nhau ở mỗi người và thay đổi theo thời gian.
• Mãn tính và tái phát: Các triệu chứng có xu hướng kéo dài và tái phát nhiều lần, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
• Không nguy hiểm đến tính mạng: Mặc dù gây khó chịu, viêm đại tràng co thắt mãn tính không làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng hoặc các bệnh viêm ruột nghiêm trọng khác.

Nguyên nhân gây bệnh

Những nguyên nhân phổ biến có thể dẫn tới viêm đại tràng co thắt mãn tính bao gồm:

• Rối loạn nhu động ruột: Đại tràng co bóp không đều, quá nhanh hoặc quá chậm, gây nên tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai.
• Rối loạn thần kinh ruột: Khi hệ thần kinh ruột bị nhạy cảm quá mức, nó sẽ phản ứng mạnh mẽ với các kích thích nhẹ (căng thẳng, thức ăn, nội tiết...), gây co thắt bất thường.
• Yếu tố tâm lý (stress, lo âu, trầm cảm): lo âu, mất ngủ hoặc áp lực công việc kéo dài được cho là liên quan tới việc khởi phát và làm trầm trọng hơn những cơn co thắt bất thường đại tràng.
• Chế độ ăn uống thiếu khoa học: Ăn quá nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, thức ăn nhanh, uống bia rượu hoặc sử dụng các thực phẩm khó tiêu, lên men, gây đầy hơi như: đậu, bắp cải, nước ngọt có gas.
• Loạn khuẩn đường ruột do lạm dụng thuốc: Việc sử dụng kháng sinh kéo dài hoặc không đúng cách làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
• Tiền sử viêm nhiễm đường ruột: Sau khi mắc các bệnh tiêu chảy cấp, nhiễm trùng tiêu hóa, hệ tiêu hóa có thể trở nên nhạy cảm.
• Yếu tố nội tiết: Nữ giới có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới, các triệu chứng thường nặng hơn trong thời kỳ hành kinh, do sự thay đổi của hormon. 

Nguyên nhân gây viêm đại tràng co thắt

Triệu chứng thường gặp

Triệu chứng viêm đại tràng co thắt mãn tính rất đa dạng, khác nhau ở mỗi người, tuy nhiên các dấu hiệu đặc trưng bao gồm:

• Đau bụng âm ỉ hoặc co thắt: cơn đau thường giảm đi sau khi đi ngoài hoặc trung tiện.
• Rối loạn đại tiện: tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai.
• Có cảm giác đi ngoài không hết phân, mót rặn sau khi đi tiêu.
• Phân thường nát, lỏng, hoặc kèm theo nhầy nhớt.
• Chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu.
• Sôi bụng, nhất là sau khi ăn hoặc khi đói.
• Mệt mỏi, mất ngủ, lo âu đi kèm.

Viêm đại tràng co thắt mãn tính có chữa khỏi được không?

Viêm đại tràng co thắt mãn tính là một bệnh lý đường tiêu hóa dai dẳng, thường gây đau bụng, rối loạn đại tiện và khó chịu kéo dài. Mặc dù không gây tổn thương thực thể nghiêm trọng lên niêm mạc đại tràng, nhưng bệnh lại dễ tái phát và ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống.

Hiện nay, viêm đại tràng co thắt mãn tính chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh tuân thủ chế độ ăn uống hợp lý, duy trì tâm lý ổn định, tránh căng thẳng và sử dụng thuốc đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Điều trị viêm đại tràng co thắt mãn tính như thế nào?

Việc điều trị viêm đại tràng co thắt mãn tính bao gồm các biện pháp giảm nhẹ triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hiện nay chưa có cách điều trị khỏi hoàn toàn bệnh. Các biện pháp điều trị chính bao gồm:

Nguyên tắc 4T khi điều trị viêm đại tràng co thắt

Thay đổi lối sống và chế độ ăn uống

• Xác định và tránh các yếu tố kích thích: Ghi nhật ký thực phẩm và triệu chứng có thể giúp xác định các loại thực phẩm hoặc tình huống làm trầm trọng thêm các triệu chứng. 
• Tăng cường chất xơ hòa tan: Chất xơ hòa tan (có trong yến mạch, psyllium, một số loại trái cây và rau) có thể giúp điều hòa nhu động ruột và giảm táo bón.
• Uống đủ nước: Duy trì đủ lượng nước hàng ngày giúp phân mềm hơn và giảm táo bón.
• Ăn uống đúng giờ và không bỏ bữa: Ăn các bữa nhỏ thường xuyên có thể giúp ổn định hệ tiêu hóa.
• Tránh ăn quá nhanh hoặc quá nhiều trong một bữa.
• Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.

Kiểm soát căng thẳng

• Ngủ đủ giấc, không thức khuya.
• Tập thiền, yoga, hít thở sâu, đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày.
• Giữ tâm trạng thoải mái, hạn chế lo âu.
• Có thể dùng các bài tập thở hoặc trị liệu tâm lý nếu có biểu hiện stress nặng.

Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Thuốc được sử dụng để điều trị các triệu chứng cụ thể của IBS và thường cần được bác sĩ kê đơn và theo dõi. Các loại thuốc thường được kê đơn như:

• Thuốc chống co thắt: Giúp giảm đau bụng và co thắt ruột;
• Thuốc nhuận tràng: Được sử dụng để điều trị táo bón;
• Thuốc chống tiêu chảy: dùng trong trường hợp tiêu chảy, đi vệ sinh nhiều lần trong ngày;
• Thuốc chống trầm cảm: Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể giúp giảm đau bụng và các triệu chứng khác của IBS, ngay cả khi người bệnh không bị trầm cảm. Chúng tác động lên hệ thần kinh ở ruột.
• Thuốc kháng sinh: được bác sĩ kê đơn trong trường hợp bệnh liên quan đến sự phát triển quá mức của vi khuẩn ở ruột non.
• Thuốc điều hòa nhu động ruột: giúp điều chỉnh nhu động ruột, giảm các cơn co thắt bất thường. 
• Probiotics: Bổ sung lợi khuẩn có thể giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột ở một số người bệnh IBS.

Sử dụng thuốc Đại tràng từ thảo dược 

Bên cạnh các phương pháp điều trị Tây y, thuốc Đại tràng từ thảo dược là xu hướng được nhiều người tin tưởng lựa chọn, do an toàn và hiệu quả lâu dài.

Thành phần chính là các vị thuốc như bạch thược, bạch truật, cam thảo, hậu phác, hoàng liên, mộc hương, ngũ bội tử, xa tiền tử, thuốc Đại tràng từ thảo dược có tác dụng giúp hành khí, hoà vị, giáng nghịch, chỉ thống. 

Thuốc Đại tràng từ thảo dược thường được dùng trong các trường hợp trị viêm đại tràng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa với các triệu chứng đau bụng, sôi bụng, chướng bụng, ăn không tiêu, phân sống...

Thuốc Đại tràng từ thảo dược hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị viêm đại tràng có thể tham khảo sử dụng.