Vì sao tàu Trung Quốc phải quay đầu khi qua eo biển Hormuz?

Thực tế chiến sự tại Trung Đông đang đặt ra những thách thức đối với quan hệ giữa các đối tác như Iran và Trung Quốc.

Theo Reuters, 2 tàu container của Trung Quốc đã quay đầu tối 27/3 khi cố gắng rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz, dựa trên dữ liệu theo dõi tàu.

Theo trang gCaptain, sự việc xảy ra dù trước đó Iran từng thông báo tàu Trung Quốc có thể đi qua eo biển này.

Ngày 25/3, hãng vận tải Trung Quốc COSCO thông báo đã nối lại việc nhận đơn vận chuyển container hàng hóa thông thường từ châu Á tới UAE, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq. Tuy nhiên, kế hoạch này không được thực hiện khi phía Iran sau đó không cho phép tàu thương mại Trung Quốc đi qua.

Hai tàu CSCL Indian Ocean và CSCL Arctic Ocean, treo cờ Hong Kong, đã ở lại Vịnh Ba Tư từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu ngày 28/2. Dữ liệu từ Kpler cho thấy lúc 3h50 GMT ngày 27/3, 2 tàu đã cố gắng đi qua eo Hormuz nhưng sau đó quay đầu.

Đây được cho là lần đầu một tập đoàn vận tải lớn thử di chuyển qua tuyến đường này từ khi xung đột nổ ra. Chuyên gia phân tích Rebecca Gerdes của Kpler nhận định sự việc cho thấy việc “đi lại an toàn không thể được đảm bảo”.

Diễn biến này cũng phản ánh một số thay đổi trong nội bộ lãnh đạo Iran, với các quan điểm khác nhau về cách tiếp cận tình hình hiện tại, đồng thời cho thấy những dấu hiệu không hài lòng đối với lập trường của Trung Quốc liên quan đến việc thúc đẩy Iran đàm phán.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết việc không cho phép tàu đi qua là do chưa cấp các giấy tờ cần thiết.

Tuy nhiên, theo một số đánh giá, động thái này có thể mang tính tín hiệu trong quan hệ với Trung Quốc. Cùng ngày 28/3, 2 tàu chở dầu của Ấn Độ vẫn được phép đi qua eo biển này.

Một số ý kiến cho rằng Trung Quốc kêu gọi Iran đối thoại thay vì đối đầu, đồng thời tham gia trung gian trong các kênh liên lạc liên quan tới tình hình khu vực.

Trong bối cảnh đó, tại Iran xuất hiện những quan điểm cho rằng Trung Quốc ưu tiên lợi ích riêng, thay vì cân nhắc đầy đủ lợi ích của các đối tác.

Theo nhận định của một số chuyên gia, việc hai tàu Trung Quốc không được phép rời eo Hormuz có thể là dấu hiệu ban đầu cho những thay đổi trong quan hệ giữa 2 nước.