Vì sao nhiều sinh viên Indonesia thất nghiệp?

Sinh viên Indonesia thiếu kỹ năng mềm trong công việc.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, sinh viên tốt nghiệp không tìm được việc làm hoặc công việc phù hợp chuyên môn.

Theo Cơ quan Thống kê Indonesia (BPS), tính đến tháng 8/2024, tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước là 4,91%. Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm tốt nghiệp trung học nghề lên đến 9,01% và nhóm tốt nghiệp đại học là 5,25%.

Con số này phản ánh khoảng cách sâu sắc giữa giáo dục chính quy và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Vấn đề không nằm ở năng lực hay tham vọng, mà ở chỗ nhiều người thiếu những kỹ năng và thái độ cần thiết trong thế giới việc làm đầy biến động.

Các chương trình đào tạo nghề và đại học ở Indonesia hiện tại tập trung nhiều vào STEM (Khoa học, Toán học, Công nghệ, Kỹ thuật) nhưng nặng lý thuyết, thiếu thực tế. Hệ quả là sinh viên có thể có năng lực kỹ thuật cao nhưng lại yếu về kỹ năng mềm.

Một yếu tố then chốt khác là khả năng tự định hướng, chủ động ra quyết định và huy động nguồn lực để đạt mục tiêu cá nhân. Sinh viên sở hữu vốn tự chủ cao thường là những người biết lập kế hoạch nghề nghiệp, chủ động tìm kiếm cơ hội thực tập, dám thử và học từ sai lầm. Trong bối cảnh thị trường lao động Indonesia còn mang tính cạnh tranh và phi chính thức, những năng lực này trở nên đặc biệt quan trọng.

Thực tế cho thấy, sinh viên ngành STEM thường dễ bị tổn thương trong các giai đoạn suy thoái kinh tế vì họ thiếu kỹ năng chuyển đổi nghề nghiệp. Khi đối diện với sự thay đổi, người có vốn tự chủ mạnh sẽ biết cách điều chỉnh, phản hồi tích cực và duy trì sức khỏe tinh thần. Do đó, phát triển tư duy chủ động không chỉ là bài học về nghề nghiệp, mà còn là bài học về phát triển con người.

Ông Ali Yasfi, chuyên gia giáo dục tại Đại học Monash, Australia, nhận định, vấn đề của Indonesia là bài toán chung của nhiều quốc gia. Để giải quyết, về phía trường học cần tích hợp kỹ năng nghề nghiệp vào chương trình học thông qua mô hình học tập trải nghiệm, dự án thực tế và hướng dẫn nghề nghiệp.

Về phía sinh viên, chuyên gia Ali nhấn mạnh sự chủ động là chìa khóa. Các em cần sớm tham gia vào các hoạt động hướng nghiệp, tình nguyện hoặc khởi nghiệp, coi đó như cơ hội để rèn luyện năng lực và xây dựng mạng lưới nghề nghiệp.

Nhà tuyển dụng và các nhà hoạch định chính sách cũng đóng vai trò quan trọng. Doanh nghiệp cần hợp tác với trường đại học trong việc xây dựng chương trình thực tập, chia sẻ phản hồi và góp ý cho nội dung đào tạo. Chính phủ có thể hỗ trợ bằng chính sách khuyến khích đào tạo kết hợp, cũng như đầu tư vào cơ sở hạ tầng hướng nghiệp cho sinh viên ở vùng nông thôn và các trường ngoài trung tâm.

“Giáo dục STEM cung cấp nền tảng tri thức và kỹ năng kỹ thuật từ toán học, lập trình đến tư duy phân tích. Tuy nhiên, theo UNESCO, chỉ khoảng 53% sinh viên tốt nghiệp tại Indonesia làm việc trong lĩnh vực phù hợp với chuyên ngành. Phần còn lại thất nghiệp không phải vì thiếu năng lực mà vì họ chưa được chuẩn bị để chuyển đổi kiến thức thành giá trị thực tế”, ông Ali Yasfi, chuyên gia giáo dục tại Đại học Monash, Australia, nhận định.