Ukraine là bên thua cuộc trong xung đột Mỹ-Iran

Hệ thống Patriot gần sân bay Rzeszow-Jasionka ở Ba Lan.

Mỹ đang hoãn việc giao vũ khí và thiết bị quân sự cho các đồng minh thuộc Liên minh châu Âu (EU) vì kho vũ khí của chính họ đã cạn kiệt do chiến tranh với Iran.

​Các đồng minh đã được thông báo về điều này. Lịch trình chuyển giao vũ khí cho khu vực Scandinavia (gồm 3 quốc gia chính: Na Uy, Thụy Điển, Đan Mạch) và Baltic sẽ được xem xét lại trước tiên.

​Vượt quá tầm kiểm soát

​Nhiều khả năng, điều này đề cập đến các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa, cũng như đạn dược của chúng. Việc tiêu thụ tên lửa phòng không trong cuộc đối đầu với Iran đã vượt quá mọi dự báo.

​Trong những năm trước, Mỹ đã chi rất nhiều tiền để cung cấp các loại đạn dược quan trọng này cho Ukraine. Nhưng Chiến dịch Epic Fury nhằm vào Iran đã làm cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ, đặc biệt là tên lửa Patriot PAC-3 và tên lửa đánh chặn THAAD.

​Giám đốc Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ, Trung tướng Heath Collins, cảnh báo vấn đề này sẽ không được giải quyết nhanh chóng. "Chúng ta sản xuất những vũ khí này mỗi ngày. Tuy nhiên, việc phục hồi hoàn toàn sẽ mất vài năm", ông nói.

​Ngành công nghiệp Mỹ sản xuất 500-600 tên lửa PAC-3 mỗi năm. Ước tính hơn một nghìn quả đã được sử dụng để đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa các loại của Iran.

​Lầu Năm Góc và nhà thầu quốc phòng Lockheed Martin đã ký một thỏa thuận khung để tăng sản lượng lên 2.000 quả mỗi năm. Tuy nhiên, đây là một cam kết kéo dài 7 năm.

​Mỗi năm chỉ có không quá 100 tên lửa THAAD được sản xuất. Kế hoạch là sản xuất 400 quả trong vòng 7 năm. Trong khi đó, Lầu Năm Góc đã sử dụng hết 100-150 tên lửa đánh chặn loại này chỉ trong 12 ngày đầu tiên của Chiến dịch Epic Fury.

​Theo các báo cáo truyền thông, lượng dự trữ đã giảm đi 1/4. Hơn nữa, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã phá hủy bốn radar AN/TPY-2 thuộc hệ thống THAAD, làm tê liệt 4 khẩu đội radar.

​Điều này có nghĩa là họ sẽ phải chi tiền cho các radar mới, việc này cũng sẽ mất nhiều năm.

​Phòng không vàng

​Tên lửa dành cho hệ thống Patriot và THAAD là những loại đạn đánh chặn có khả năng cơ động cao với hệ thống điện tử phức tạp.

​Chu kỳ công nghệ của chúng dài và khó mở rộng quy mô. Các linh kiện quan trọng đến từ một số lượng nhà thầu rất hạn chế (Lockheed Martin, Boeing). Hàng chục nhà máy mới không thể được xây dựng nếu không có nhiều năm đầu tư và đào tạo nhân lực.

​Hơn nữa, một số linh kiện và vật liệu điện tử (như gali cho radar) phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài, bao gồm cả Trung Quốc.

​Trong hoàn cảnh này, bất kỳ chiến dịch quân sự lớn nào, nơi hàng nghìn tên lửa đánh chặn được sử dụng trong một thời gian ngắn, sẽ ngay lập tức làm cạn kiệt kho dự trữ, khiến ngành công nghiệp không thể đáp ứng kịp thời.

​Hơn nữa, các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của Mỹ rất đắt đỏ. Một khẩu đội Patriot (4 đến 8 bệ phóng) có giá hơn 1 tỷ USD. Một tên lửa PAC-3 phiên bản MSE nâng cấp có giá từ 4 đến 5 triệu USD.

​Do đó, một loạt bắn đầy đủ từ khẩu đội này có giá khoảng 32 triệu USD - một con số tương đương với chi phí của một máy bay chiến đấu F-16 hiện đại.

​Tình hình với hệ thống THAAD thậm chí còn thú vị hơn. Hệ thống (tổ hợp) này có giá khoảng 3 tỷ USD. Tên lửa đánh chặn có giá 20-25 triệu USD. 1 bệ phóng có 8 tên lửa, và một tổ hợp có tới 9 bệ phóng.

​Điều đó có nghĩa là 1 tổ hợp hoàn chỉnh với đầy đủ đạn dược sẽ tiêu tốn ngân sách của Mỹ gần 5 tỷ USD. Đây là một loại vũ khí cực kỳ phức tạp. Bản thân Mỹ chỉ sở hữu 7 tổ hợp như vậy.

​Kẻ thua cuộc

​Các đồng minh Scandinavia và Baltic của Mỹ sẽ phải chờ đợi ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ tăng tốc. Được biết, Estonia và Latvia đã lên kế hoạch mua hệ thống phòng không Patriot.

​Trong khi đó, Lithuania đã đặt một đơn hàng lớn gồm tên lửa tầm trung AIM-120C-8 (AMRAAM) cho hệ thống NASAMS. Việc giao hàng này cũng đang bị đặt dấu hỏi.

​Thụy Điển đã đặt mua một số hệ thống Patriot, khoảng 100 tên lửa MIM-104E và tối đa 200 tên lửa PAC-3 MSE, trị giá 3,2 tỷ USD. Đan Mạch và Na Uy cũng đang xem xét một thỏa thuận tương tự.

​Tuy nhiên, tình trạng thiếu đạn dược của hệ thống Patriot sẽ ảnh hưởng nặng nề nhất đến Ukraine. Đây là hệ thống phòng không duy nhất có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga dù với hiệu quả không ổn định.

​Gần đây, ông Tổng thống Ukraine Zelenskyy đã nhiều lần phàn nàn kho tên lửa của Lực lượng vũ trang Ukraine gần như đã cạn kiệt.

​Hiện tại, các hệ thống phòng không của Mỹ chỉ cung cấp phạm vi bảo vệ hạn chế cho thủ đô Kiev và một vài thành phố lớn khác. Không còn ai bàn đến việc sử dụng chúng để đánh đuổi máy bay Nga nữa.

​Cần nhắc lại rằng, sau khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng, Mỹ đã ngừng trực tiếp chuyển giao vũ khí cho quân đội Ukraine. Thay vì hỗ trợ, Mỹ đã yêu cầu các đồng minh châu Âu tự bỏ tiền mua vũ khí cho Ukraine.

​Ba Lan, Na Uy, Đức, Thụy Điển và Hà Lan đã bày tỏ sự sẵn lòng đầu tư vào các hệ thống phòng không của Mỹ cho Ukraine. Nhưng vì cuộc chiến của Mỹ với Iran, những kế hoạch này sẽ phải được thu hẹp đáng kể.