Ukraine đang chuẩn bị cho ông Zelensky tranh cử nhiệm kỳ hai

Tổng thống Ukraine Zelensky. Ảnh: FB.

The Economist dẫn các nguồn tin chính phủ Ukraine cho biết, tuần trước ông Zelensky đã triệu tập một cuộc họp để chỉ đạo nhóm của mình tổ chức một cuộc bầu cử sau lệnh ngừng bắn hoàn toàn, mà người Mỹ tin rằng có thể được thực hiện vào cuối tháng 4. Tạp chí cho rằng ngừng bắn có khả năng diễn ra vào ngày lễ Phục sinh 20/4.

Theo tạp chí Anh, ngày 5/5 dự kiến sẽ có một cuộc bỏ phiếu tại quốc hội Ukraine để gia hạn lệnh thiết quân luật - lệnh này có hiệu lực đến ngày 8/5. Việc dỡ bỏ thiết quân luật là bước đầu tiên cần thiết để khởi động tiến trình bầu cử.

The Economist cho rằng bầu cử có thể diễn ra vào đầu tháng Bảy. "Các nguồn tin khác nhau về thời điểm chính xác, nhưng hầu hết đều nói ông Zelensky đang nhắm đến mùa hè. Luật yêu cầu ít nhất 60 ngày cho một chiến dịch, vì vậy lựa chọn sớm nhất có thể là đầu tháng Bảy" - tạp chí viết.

"Nhưng một số nguồn tin cho biết chiến dịch sẽ kéo dài 3 tháng: đó là khoảng thời gian mà cơ quan bầu cử thông báo với quốc hội để khôi phục danh sách cử tri trong bối cảnh chiến tranh".

Tạp chí The Economist cho rằng cả Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin đều "bực tức vì sự bướng bỉnh của Zelensky" và "thúc đẩy ông tổ chức bầu cử giữa lúc chiến tranh đang diễn ra, tin rằng cử tri Ukraine sẽ giúp họ bằng cách phế truất ông khỏi chức vụ".

Theo ấn phẩm này, chỉ hai tháng trước, Zelensky được cho là phản đối mạnh mẽ việc tổ chức bỏ phiếu, nhưng cuộc khẩu chiến của ông với các nhà lãnh đạo Mỹ hồi tuần đầu tiên của tháng 3 đã giúp tăng tỷ lệ ủng hộ và dường như đã thay đổi tính toán của ông.

Tạp chí viết: "Các công tác chuẩn bị nghiêm túc hiện đang được tiến hành để ông Zelensky sớm xuất hiện trước cử tri lần thứ hai".

Lãnh đạo đảng Đoàn kết Châu Âu, Petro Poroshenko, dự đoán rằng cuộc bầu cử có thể được tổ chức "bất kỳ thời điểm nào từ tháng 8 đến tháng 10" và tuyên bố rằng chiến dịch này thực chất bắt đầu với quyết định của ông Zelensky áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông Poroshenko vào tháng 2.

Một nguồn tin cấp cao của chính phủ nói với The Economist rằng ông Poroshenko "vừa đánh giá quá cao vừa đánh giá quá thấp tầm quan trọng của mình". Ông ta dường như không gây ra mối đe dọa nghiêm trọng nào, nhưng thái độ thù địch của ông Zelensky đối với ông Poroshenko đã đẩy nhanh quyết định trừng phạt.

Vị quan chức này tin rằng ông Zelensky sẽ cố gắng gây bất ngờ cho các đối thủ của mình trong cuộc bầu cử vào tháng Bảy, hy vọng rằng thời hạn gấp rút sẽ cho phép ông ra tranh cử mà không có đối thủ. Nguồn tin này cũng tin rằng sự thay đổi như vậy không chỉ có lợi cho ông Zelensky, vì "một chiến dịch kéo dài sẽ khiến đất nước tan rã". 

Tuy nhiên, theo Economist, một cuộc bỏ phiếu vội vàng có nguy cơ làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa văn phòng tổng thống tập trung quyền lực và phần còn lại của thế giới chính trị Ukraine.

Người ta lưu ý rằng ông Putin và ông Trump có thể cũng không muốn bầu cử nhanh chóng.

"Cả hai có thể đều yêu cầu điều đó, tin rằng điều đó sẽ dẫn đến sự ra đi của ông Zelensky. Với việc các tính toán đã bị đảo lộn, họ có thể không ngồi yên trong khi ông nhanh chóng tiến tới nhiệm kỳ thứ hai". 

Tạp chí dẫn lời một sĩ quan tình báo dự đoán rằng bất ổn nội bộ sẽ là rủi ro lớn hơn đối với Ukraine vào năm 2025 so với chiến đấu ở tiền tuyến. Chiến dịch bầu cử sẽ cho phép người Nga phát động chiến dịch gây ảnh hưởng của họ: "Họ sẽ sử dụng các nhà lãnh đạo dư luận, quân đội và phe đối lập để thực hiện ý muốn của họ" - người này nói.