Tuyển sinh đại học 2026: Xu thế xét tuyển tổng hợp

Trường ĐH Giao thông vận tải đón tân sinh viên. Ảnh: UTC

Thay đổi cách tính điểm

ĐH Bách khoa Hà Nội thông tin, đối với phương thức xét tuyển theo điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, nhà trường bỏ 4 tổ hợp so với năm ngoái là A02, D26, D28, D29, thêm tổ hợp DD2. Như vậy, nhà trường sẽ xét tuyển theo 8 tổ hợp gồm: K01, A00, A01, B00, D01, D04, D07 và DD2.

Đối với phương thức xét tuyển tài năng, ĐH này xét theo 3 diện: tuyển thẳng, dựa vào chứng chỉ quốc tế, dùng hồ sơ năng lực kết hợp phỏng vấn. Trong đó, công thức tính điểm với những thí sinh đăng ký xét bằng hồ sơ năng lực kết hợp phỏng vấn có sự thay đổi từ điểm học bạ bằng điểm thi đánh giá tư duy. Điểm hồ sơ năng lực của thí sinh bằng tổng điểm tư duy, điểm thành tích và điểm thưởng (tối đa 100 điểm).

Điểm mới trong phương thức tuyển sinh của Trường ĐH Giao thông vận tải là thay phương thức xét tuyển học bạ thành xét tuyển kết hợp, với yêu cầu chặt chẽ hơn về chất lượng. Ngoài điều kiện điểm Toán thi tốt nghiệp, kết quả học tập ba môn trong tổ hợp xét tuyển ở cả ba năm THPT đều phải đạt từ 5,5 trở lên đối với từng môn. Về điểm xét tuyển sẽ tính theo nguyên tắc môn Toán nhân 2 (hoặc Tiếng Anh nhân 2 đối với ngành Ngôn ngữ Anh), cộng điểm ưu tiên. Trường bổ sung thêm tổ hợp C01 (Toán, Ngữ văn, Vật lí) nhằm phù hợp với yêu cầu về tư duy logic, khả năng ngôn ngữ và kỹ năng lập luận của khối ngành kỹ thuật – công nghệ hiện đại. Về cơ chế cộng điểm ưu tiên, thay vì cho phép dùng chứng chỉ IELTS để thay thế điểm thi Tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển như các năm trước, năm nay trường chuyển sang cộng điểm thưởng cho thí sinh có chứng chỉ IELTS từ 5.0 trở lên, áp dụng cho tất cả các phương thức xét tuyển.

Tương tự, tại nhiều trường ĐH cũng đang chuyển hướng sang phương thức xét tuyển tổng hợp khi sử dụng đồng thời điểm thi THPT, học bạ, đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế… nhằm nâng cao chất lượng tuyển sinh. Theo đó, 8 trường thuộc ĐH Quốc gia TPHCM sẽ xét tuyển tổng hợp từ năm 2026.

Theo các chuyên gia, cách làm này giúp nhà trường vừa tận dụng được dữ liệu học bạ, vừa đánh giá năng lực tổng hợp, tư duy logic qua bài thi đánh giá năng lực và bảo đảm thí sinh có nền tảng kiến thức cơ bản vững vàng, hạn chế tình trạng chênh lệch giữa học bạ và kết quả thi tốt nghiệp THPT. Dù vậy, sự xuất hiện của những công thức tính điểm “lạ” cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về minh bạch, dễ hiểu và công bằng cũng như sớm thông tin để thí sinh có sự chuẩn bị, hiểu rõ và tự tin đăng ký xét tuyển đúng năng lực và ưu tiên của mình.

Siết phương thức tuyển sinh tăng công bằng

Bộ GDĐT yêu cầu các cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh không bao gồm xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển, xét tuyển đối tượng dự bị ĐH. Lý giải điều này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GDĐT) cho biết, qua kết quả thống kê hàng năm, có khoảng gần 20 phương thức tuyển sinh được các trường ĐH sử dụng thời gian qua. Tuy nhiên, khoảng 90% thí sinh trúng tuyển bằng phương thức sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT hoặc kết hợp đồng thời thi tuyển và xét tuyển học bạ. Một số phương thức tuyển sinh nhiều năm có rất ít thí sinh sử dụng hoặc trúng tuyển nhưng lại tạo áp lực cho phụ huynh và thí sinh khi tìm hiểu về tuyển sinh ĐH, gây lãng phí sức người, sức của.

Vì vậy, để đơn giản hóa phương thức tuyển sinh, tăng cường cải cách thủ tục hành chính và để thí sinh, phụ huynh hiểu đúng, dễ tiếp cận đối với các phương thức tuyển sinh của cơ sở giáo dục ĐH, Bộ GDĐT đề xuất cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng. Việc này đã được thảo luận và lấy ý kiến các đại diện cơ sở đào tạo tại các buổi tọa đàm xây dựng dự thảo Quy chế tuyển sinh và nhận được sự đồng thuận cao. Với 5 phương thức xét tuyển (chưa bao gồm phương thức tuyển thẳng) đã bao trên 95% thí sinh trúng tuyển thời gian qua; giảm số phương thức không chỉ có tác động lớn đến quá trình đơn giản hóa tuyển sinh mà còn tiết kiệm chi phí, minh bạch hóa và tạo sự công bằng hơn cho các thí sinh.