Tuyển sinh đại học 2026: Học bạ không còn là 'tấm vé an toàn'

Học sinh THPT Đắk Lắk tham gia hoạt động tư vấn tuyển sinh năm 2026. Ảnh: Thế Hùng

Điều chỉnh này khiến nhiều học sinh lớp 12 không còn xem học bạ là “tấm vé an toàn” vào đại học, buộc phải thay đổi chiến lược học tập và chuẩn bị phương thức xét tuyển khác nhau.

Học bạ dần mất lợi thế

Trong những năm gần đây, xét tuyển học bạ trở thành phương thức phổ biến ở nhiều trường đại học. Với điều kiện xét tuyển tương đối “mềm”, nhiều học sinh có thể nộp hồ sơ vào trường khác nhau và sớm có cơ hội trúng tuyển trước khi Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra.

Tuy nhiên, bước vào mùa tuyển sinh 2026, một số trường đại học dừng tuyển sinh một số tổ hợp cũ, bổ sung tổ hợp mới; tăng cường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm đánh giá năng lực, chứng chỉ ngoại ngữ…

Theo đó, khi xét tuyển học bạ, cơ sở giáo dục phải sử dụng điểm của đủ 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12), thay vì chỉ lấy 3-5 học kỳ như trước. Tổ hợp xét tuyển phải có ít nhất 3 môn trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, môn Toán hoặc Ngữ văn phải chiếm ít nhất 1/3 trọng số tính điểm. Ngoài ra, dù xét học bạ, thí sinh vẫn phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn trong tổ hợp từ 15 điểm trở lên mới đủ điều kiện xét tuyển.

Theo đại diện Sở GD&ĐT Đắk Lắk, việc các trường đại học điều chỉnh phương thức tuyển sinh là xu hướng nhằm đảm bảo đánh giá đúng năng lực của thí sinh và tăng tính công bằng trong tuyển chọn đầu vào. Trong bối cảnh điểm học bạ giữa các trường phổ thông có thể có sự khác biệt nhất định, nhiều cơ sở đào tạo đã lựa chọn kết hợp thêm các tiêu chí khác để nâng cao chất lượng đầu vào.

Ảnh minh họa INT.

Thay đổi chiến lược học tập

Những thay đổi trong tuyển sinh khiến nhiều học sinh lớp 12 tại Đắk Lắk không còn xem xét tuyển học bạ là phương án “an toàn” như trước.

Lê Quốc Khánh - học sinh lớp 12, Trường THPT Buôn Ma Thuột cho biết, trước những thay đổi trong việc xét tuyển năm 2026, em đã chủ động điều chỉnh kế hoạch học tập. “Em duy trì nhịp học để điểm trung bình tốt nhưng hiện tập trung nhiều hơn vào ôn thi tốt nghiệp THPT. Nắm chắc những kiến thức của các môn tổ hợp là điều quan trọng nhất”, Khánh chia sẻ.

Mặc dù băn khoăn với phương thức xét tuyển mới nhưng Hoàng Thiên Ân (cùng lớp với Khánh), cho rằng, đây là cơ hội để thử sức ở các kỳ thi đánh giá năng lực. “Em chọn tổ hợp C01, Toán, Ngữ văn và Vật lí. Do đó, ở lớp, em tập trung vào bài giảng và hướng dẫn của thầy cô để nắm chắc kiến thức cơ bản. Ở nhà, dành nhiều thời gian giải bài tập để vừa rèn luyện kỹ năng làm bài vừa củng cố kiến thức, tránh các sai sót hoặc quên thông tin”, nữ sinh chia sẻ.

Lựa chọn khối D01, em Trương Ngọc Linh Chi - lớp 12, Trường THPT số 1 Phan Đình Phùng (xã Ea Kly) không lựa chọn phương thức xét tuyển bằng học bạ. Theo Linh Chi, nếu so sánh học bạ qua 3 năm học với các bạn thì “không được đẹp”, do đó em chọn xét tuyển vào đại học bằng kết quả thi tốt nghiệp và đánh giá năng lực.

“Thầy cô cũng tư vấn em tập trung ôn tập có trọng điểm, nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi tốt nghiệp và kỳ thi đánh giá năng lực. Chỉ có như vậy mới hy vọng vào được đại học”, Linh Chi nói.

Tăng cường hướng nghiệp

Từ thực tế giảng dạy, ôn thi và định hướng cho học sinh, cô Nguyễn Thị Vân Oanh - chủ nhiệm lớp 12A1, Trường THPT số 1 Phan Đình Phùng (xã Ea Kly, tỉnh Đắk Lắk) cho hay, so với các năm trước, năm học này, học sinh ít lựa chọn xét tuyển đại học bằng học bạ. Thay vào đó, các em tập trung kiến thức vào các môn đã chọn để thi tốt nghiệp và kỳ thi đánh giá năng lực. Với em có học lực không tốt cũng có những định hướng rõ ràng trong chọn nghề nghiệp.

Sự thay đổi trong xét tuyển năm học 2026 cũng khiến áp lực học tập đối với học sinh lớp 12 tăng lên, khi phải chuẩn bị cho nhiều phương thức xét tuyển trong cùng một thời gian. Tuy nhiên, ở góc nhìn tích cực, nhiều ý kiến cho rằng, giảm phụ thuộc vào học bạ sẽ góp phần khuyến khích học sinh học tập thực chất hơn, đồng thời chuẩn bị kiến thức vững vàng trước khi bước vào bậc học cao hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Xuân Hương - Hiệu trưởng Trường THPT Buôn Ma Thuột, siết xét tuyển bằng học bạ khiến học sinh phải xây dựng chiến lược học tập toàn diện hơn. Nhà trường đã khuyến nghị các em cần chủ động cập nhật thông tin tuyển sinh, chuẩn bị nhiều phương án xét tuyển và tập trung nắm vững kiến thức để chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp.

“Nhà trường sẽ tăng cường kết nối với các trường đại học và tổ chức hoạt động tư vấn hướng nghiệp nhằm hỗ trợ học sinh lựa chọn ngành học, trường học và phương thức xét tuyển phù hợp với năng lực và định hướng của mình”, cô Hương cho biết thêm.

Trong bối cảnh các trường đại học ngày càng đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, học sinh không thể chỉ dựa vào một “tấm vé” duy nhất để vào đại học. Chủ động xây dựng chiến lược học tập và lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp là yếu tố quan trọng giúp thí sinh tăng cơ hội trúng tuyển trong mùa tuyển sinh năm 2026.

Những điểm đáng chú ý trong tuyển sinh đại học 2026:

Xét tuyển học bạ phải sử dụng điểm của đủ 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12). Tổ hợp xét tuyển phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, chiếm ít nhất 1/3 trọng số điểm. Thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm ở 3 môn tổ hợp trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT.