Trường học vận hành theo mô hình mới ra sao sau sắp xếp mạng lưới?

Tạo điều kiện để học sinh được học tập thuận lợi

Hôm nay, 7/9, học sinh trở lại trường, chính thức bắt đầu năm học 2026-2027. Đây cũng là năm học đầu tiên các cơ sở giáo dục vận hành sau khi mạng lưới trường học được sắp xếp gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Việc sắp xếp được các địa phương triển khai theo hướng tinh gọn đầu mối quản lý, đồng thời bảo đảm ổn định trường lớp, tạo điều kiện để học sinh được học tập thuận lợi và hạn chế tối đa những xáo trộn trong sinh hoạt của các gia đình.

Học sinh Trường Tiểu học Nam Thành Công (Hà Nội) trong ngày học đầu tiên của năm học mới sáng 7/9.

Sau sắp xếp, toàn TP Hà Nội còn 1.093 cơ sở giáo dục, giảm 1.251 đơn vị, tương đương 53,3%.

Ghi nhận tại xã Đa Phúc (Hà Nội), từ 21 trường, địa phương đã sắp xếp còn 10 trường nhưng giữ nguyên các điểm trường, bảo đảm học sinh vẫn học tại nơi quen thuộc, gần nơi cư trú.

Theo Chủ tịch UBND xã Đa Phúc Đỗ Thu Nga, với những trường có nhiều cơ sở, xã thống nhất cách quản lý, phân công rõ trách nhiệm; đồng thời rà soát, điều chỉnh đội ngũ giáo viên và thống nhất các quy trình chuyên môn, tài chính, tài sản, hồ sơ, dữ liệu. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, điều kiện bán trú và an toàn trường học cũng được kiểm tra trước năm học mới.

Sau khi sáp nhập Trường THCS Thái Thịnh và Trường THCS Thịnh Quang, Trường THCS Thái Thịnh có hai địa điểm với 57 lớp, 2.325 học sinh. Theo ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng nhà trường, quy mô lớn hơn tạo thêm nguồn lực nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu mới về điều hành, bố trí đội ngũ, thống nhất chuyên môn, quản lý tài sản, dữ liệu và xây dựng văn hóa nhà trường chung.

Theo ông Nguyễn Cao Cường, thành công của sáp nhập không chỉ được đo bằng số đầu mối giảm đi mà phải bằng chất lượng giáo dục, hiệu quả sử dụng nguồn lực và sự đồng thuận của đội ngũ, học sinh, cha mẹ học sinh.

Sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới trường học, điều phụ huynh quan tâm là các trường sẽ vận hành thế nào và những thay đổi này mang lại gì cho học sinh.

Chị Hoàng Bích Ngọc, phụ huynh có con học tại Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An (phường Tây Hồ), cho rằng điều phụ huynh mong muốn nhất là việc tổ chức lại không làm ảnh hưởng đến việc học của học sinh. Theo chị, khi bộ máy được tinh gọn, nhà trường cần vận hành hiệu quả hơn, giáo viên có điều kiện tập trung chuyên môn và học sinh được bảo đảm quyền lợi trong suốt quá trình học tập.

Ổn định đội ngũ, nâng cao chất lượng

Trao đổi về việc vận hành các trường sau sắp xếp, Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng, việc tổ chức lại mạng lưới trường học trước hết giúp tối ưu hóa nguồn lực. Quy mô trường lớn hơn cũng tạo điều kiện sử dụng giáo viên linh hoạt hơn.

Theo Bộ trưởng, trước sáp nhập, mỗi trường có thể thiếu giáo viên ở những môn khác nhau; khi quy mô được tổ chức lại, việc sử dụng đội ngũ sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, Bộ trưởng nhấn mạnh, việc sắp xếp phải bảo đảm học sinh không bị ảnh hưởng về quyền tiếp cận giáo dục. Học sinh ở đâu vẫn học ở đấy và thậm chí thuận lợi hơn.

Bên cạnh những lợi ích về sử dụng nguồn lực, quy mô trường lớp lớn hơn cũng đặt ra yêu cầu mới về quản trị. Khi số lượng cán bộ quản lý, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng giảm, các trường không thể tiếp tục quản lý theo cách hành chính thuần túy mà phải đổi mới mô hình quản trị, tăng cường phân quyền và phân trách nhiệm.

Một vấn đề khác được đặt ra trong giai đoạn đầu sau sáp nhập là tâm tư của đội ngũ, nhất là những cán bộ quản lý từ vị trí hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trở lại làm giáo viên.

Chia sẻ với những suy nghĩ, tâm tư của đội ngũ nhà giáo, Bộ trưởng Bộ GDĐT cho rằng giai đoạn đầu sắp xếp khó tránh khỏi những xáo trộn, vì vậy cần có chính sách phù hợp để đội ngũ yên tâm công tác.

Bộ GDĐT cùng Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành chính sách đối với đội ngũ nhà giáo. Các địa phương cũng có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh, bố trí giáo viên phù hợp. Việc sắp xếp, theo Bộ trưởng, trong một số trường hợp còn có thể giúp giáo viên làm việc gần nhà hơn, thuận lợi hơn trong giảng dạy.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, thời gian tới, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục tham mưu Chính phủ ban hành các chính sách đối với nhà giáo theo Luật Nhà giáo. Khi thực hiện được tốt các chính sách đối với nhà giáo và đề cao vai trò của nhà giáo thì đội ngũ nhà giáo mới yên tâm công tác và cống hiến cho công việc.