Trường Cao đẳng Công nghiệp và Xây dựng: Vì sao nhiều thiết bị có giá thành chênh lệch so với thị trường?

Trường Cao đẳng Công nghiệp và Xây dựng. Ảnh internet.

Trong những năm trở lại đây, công tác đấu thầu thiết bị giáo dục tại nhiều đơn vị đang xảy ra nhiều vấn đề bất cập khiến cho dư luận bức xúc. Nghiêm trọng hơn, trong tháng 9/2022 vừa qua, Cơ quan cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ Tài chính công tỉnh Hà Tĩnh và các đơn vị liên quan.

Liên quan vụ án, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố bị can, bắt tạm giam 7 đối tượng gồm: Lê Viết Cường, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ Tài chính công tỉnh Hà Tĩnh; Dinh Quốc Tấn, tổ trưởng tổ đấu thầu, Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ Tài chính công tỉnh Hà Tĩnh; Nguyễn Thị Thanh Tâm, Giám đốc kinh doanh Công ty cổ phần thương mại Hồng Hà; Phạm Viết Anh Vũ, Giám đốc chi nhánh Hà Tĩnh, Công ty cổ phần thương mại Hồng Hà; Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thiết bị giáo dục và đồ chơi Phương Anh; Nguyễn Hồng Hải, Phó giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thiết bị giáo dục và đồ chơi Phương Anh và Nguyễn Xuân Thiện (Công ty cổ phần đầu tư P&T).

Những người này được xác định là đã cấu kết hoặc can thiệp để làm sai lệch hồ sơ các gói thầu do Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, các công trình xây dựng cơ bản, gói thầu mua sắm nhằm đảm bảo cơ sở vật chất phục vụ cho dạy và học trong giai đoạn 2017 - 2020, với tổng số tiền hơn 250,5 tỷ đồng.

Trường hợp tại tỉnh Hà Tĩnh dường như chỉ là một khóc khuất nhỏ, chỉ khi cơ quan điều tra vào cuộc mới được phát giác. Hiện nay ở nhiều tỉnh thành, các đơn vị hành chính công lập cũng đang thường xuyên xảy ra trường hợp mua sắm thiết bị nhưng mặt hàng thực tế ngoài thị trường lại có giá thành thấp hơn rất nhiều. 

Đơn cử tại Trường Cao đẳng Công nghiệp và Xây dựng, theo Quyết định số 716/QĐ-TCĐCN&XD ngày 6/12/2021, Hiệu trưởng TS.Đỗ Minh Chiến phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Mua sắm thiết bị phục vụ công tác giáo dục đào tạo ngành tin học, ngành du lịch, khách sạn, nhà hàng. Đơn vị trúng thầu là công ty Cổ phần tư vấn Công nghệ và Thiết bị Thăng Long (mã số thuế 0107029410; địa chỉ trụ sở: Số 6 ngõ 251 Vũ Hữu, phường Thanh Xuân Bắc, quận Thanh Xuân, Hà Nội) với giá trúng thầu là 3.683.100.000 VND. So với giá dự toán 3.801.097.000 VND, tiền tiết kiệm sau đấu thầu là 117.997.000 đồng, đạt tỉ lệ 3,1%.

Quyết định số 716/QĐ-TCĐCN&XD ngày 6/12/2021.

Thoạt nhìn qua quy trình thực hiện gói thầu, các bước đều làm đúng quy định hiện hành dựa trên cơ sở pháp lý là Luật Đấu thầu năm 2013; Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26/06/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu và thông tư số 11/2019/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết việc cung cấp, đăng tải thông tin về đấu thầu, lộ trình áp dụng lựa chọn nhà thầu qua mạng và quản lý, sử dụng giá trị bảo đảm, dự thầu, bảo đảm thực hiện hợp đồng không được hoàn trả.

Tuy nhiên, khi nghiên cứu hồ sơ và tiến hành phân tích đơn giá các thiết bị trong gói thầu cũng như đối chiếu yêu cầu kỹ thuật, phóng viên nhận thấy có hiện tượng giá thành một số thiết bị đẩy lên cao hơn nhiều.

Đơn cử, trong danh mục hàng hoá được phê duyệt, một số thiết bị như sau có giá cao hơn giá thị trường, dẫn đến nguy cơ thất thoát ngân sách Nhà nước:

Máy tính để bàn đồng bộ (cấu hình cao) Veriton ES2740G/ Acer, xuất xứ Trung Quốc có đơn giá tại gói thầu này là 17.050.000 đồng, nhưng theo khảo sát của phóng viên với cùng thông số kỹ thuật, xuất xứ, nhãn hiệu, trên thị trường sản phẩm được bán với giá 12.650.000 đồng, chênh lệch 4.400.000 đồng/bộ. Với tổng số lượng mua sắm 120 bộ thì trường Cao đẳng Công nghiệp và Xây dựng tỉnh Quảng Ninh có thể mua đắt hơn là 528.000.000 đồng.

Sản phẩm Máy chiếu (Projector) SP16/ ViewSonic

Máy chiếu (Projector) SP16/ ViewSonic xuất xứ Trung Quốc có giá tại gói thầu là 19.800.000 đồng, còn khảo sát của phóng viên tại cửa hàng máy tính An phát Computer thì sản phẩm này có giá niêm yết là 11.900.000VNĐ, chênh lệch gần 8.000.000VNĐ. Tổng chênh lệch tiền tính trên số lượng 30 bộ được mua sắm của gói thầu này là 240.000.000 đồng.

Hệ thống hút khói bếp của Thăng Long có giá mua sắm tại gói thầu là 330.000.000 đồng nhưng khảo sát của phóng viên sản phẩm cùng thông số tương tự trên thị trường là 108.120.000 đồng. Với 1 bộ được mua sắm, giá chênh lệch đã là 221.880.000 đồng.

Bàn chế biến inox 304 Thăng Long có giá mua sắm tại gói thầu là 11.000.000 đồng, còn khảo sát của phóng viên trên thị trường sản phẩm này có giá 6.080.000 đồng, chênh lệch 4.920.000 đồng/cái. Với số lượng mua sắm 6 cái, tổng chênh lệch giá là 29.520.000 đồng.

Tivi 4T-C55CJ2X/ Sharp xuất xứ Malaysia có giá mua sắm tại gói thầu là 13.200.000 đồng, còn khảo sát của phóng viên trên thị trường có giá 8.400.000 đồng, chênh lệch 4.800.000 đồng/chiếc. Tổng chênh lệch trên số lượng mua sắm 6 chiếc là 28.800.000 đồng.

Phóng viên vẫn chưa tiến hành rà soát hết toàn bộ sản phẩm, tuy nhiên, với tổng số 32/33 sản phẩm của gói thầu đang có dấu hiệu mua sắm cao hơn giá thị trường, số tiền chênh lệch khoảng 1.000.000.000 VNĐ (Một tỷ đồng chẵn).