Trung Quốc lùi giờ học: Giảm áp lực cho học sinh

Học sinh Trung Quốc có nhiều thời gian nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, nhiều địa phương quyết định lùi giờ học và cắt giờ “đọc sách buổi sáng” bắt buộc nhằm giảm áp lực học tập và cải thiện sức khỏe.

Từ đầu năm 2026, tại các thành phố lớn ở Trung Quốc như Thành Đô, Ninh Ba hay Nam Kinh, học sinh không còn phải đến trường từ 6 - 6 giờ 30 phút sáng. Theo quy định mới của Bộ Giáo dục, các trường tiểu học sẽ bắt đầu sau 8 giờ 20 phút sáng, còn trung học không sớm hơn 8 giờ; đồng thời không được phép yêu cầu học sinh đến sớm để học thêm.

Từ năm 2007, Thượng Hải đã tiên phong lùi giờ vào học để đảm bảo giấc ngủ cho học sinh. Nhiều nghiên cứu khoa học về trẻ em cũng ủng hộ hoạt động này. Học sinh bắt đầu ngày học muộn hơn thường có khả năng tập trung tốt hơn, giảm căng thẳng và cải thiện hiệu suất học tập trong lớp. Ngoài ra, việc không phải dậy quá sớm giúp ổn định nhịp sinh học, đặc biệt ở lứa tuổi vị thành niên vì giai đoạn cơ thể có xu hướng ngủ muộn và thức dậy muộn hơn.

Một số cha mẹ tại Thượng Hải đánh giá con cái có thói quen ăn sáng đầy đủ hơn và tham gia lớp học với trạng thái tỉnh táo, tích cực hơn.

Trước những kết quả tích cực, cộng với mục tiêu giảm áp lực học tập, Trung Quốc đã quyết định nhân rộng mô hình thời gian học của Thượng Hải. Ông Wu Jing, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Chính sách Giáo dục quốc gia, cho biết: “Ngủ đủ giấc không chỉ giúp giảm mệt mỏi, mà còn cải thiện trí nhớ và hiệu quả học tập cho các em”.

Tuy vậy, việc triển khai không hề đơn giản. Một số trường vẫn duy trì việc học sớm thông qua các tiết như “tự học”, “tự đọc buổi sáng”. Còn nhiều cha mẹ lo ngại việc giảm thời gian học buổi sáng có thể ảnh hưởng đến thành tích, đặc biệt với học sinh cuối cấp.

Ông Pan Feiran, lãnh đạo một trường trung học tại Thượng Hải, cho biết: “Các trường phải cân đối giữa chương trình học, hoạt động thể chất và giáo dục toàn diện trong quỹ thời gian bị rút ngắn”.

Bà Gu Minxia, Hiệu trưởng Trường Thực nghiệm Nanda Baoshan tại Thượng Hải, thừa nhận: “Học sinh có thể đến muộn hơn, nhưng cha mẹ thì không thể đi làm muộn, nên trường khó có thể từ chối những em đến sớm. Vì vậy, chúng tôi vẫn tổ chức các tiết trước giờ học”.

Không chỉ điều chỉnh giờ học, Trung Quốc còn kéo dài thời gian nghỉ giữa các tiết học từ 10 lên 15 phút trên toàn quốc. Chính sách này được Bộ Giáo dục Trung Quốc công bố cuối tháng 2, trong bối cảnh nhiều ý kiến cho rằng thời gian nghỉ trước đây quá ngắn, thậm chí còn bị rút ngắn thêm khi tiết học kéo dài.

Theo quy định mới, thay vì học từ 7 - 8 tiết mỗi ngày và kéo dài đến chiều muộn, học sinh sẽ có thêm thời gian nghỉ ngơi. Các trường phải đảm bảo ít nhất 2 giờ vận động thể chất mỗi ngày và không được cắt giảm hay thay thế các tiết thể dục bằng môn học khác. Chính sách này nằm trong nỗ lực rộng hơn nhằm giải quyết các vấn đề như béo phì, cận thị và sức khỏe tâm lý ở học sinh.

Bà Liu Hong, làm việc tại Viện Phát triển Phúc Đán, Trung Quốc, nhận định: “Áp lực học tập là vấn đề mang tính hệ thống. Nếu chỉ thay đổi giờ học mà không kiểm soát tổng thể, áp lực có thể chỉ chuyển từ buổi sáng sang buổi tối. Tuy vậy, những cải cách này cho thấy một chuyển dịch rõ rệt trong tư duy giáo dục từ việc kéo dài thời gian học sang chú trọng chất lượng học tập và sự phát triển toàn diện của học sinh”.