Trung Quốc cảnh báo nóng Nhật Bản, căng thẳng ngoại giao leo thang nguy hiểm

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tôn Vệ Đông, bên trái, phát biểu với các đối tác Nhật Bản trong cuộc đối thoại an ninh Nhật Bản-Trung Quốc tại Bộ Ngoại giao Nhật Bản trong ảnh tư liệu ngày 22 tháng 2 năm 2023. Ảnh Reuters-Yonhap

Căng thẳng ngoại giao đang leo thang giữa Trung Quốc và Nhật Bản liên quan đến việc tuần trước, Thủ tướng mới của Nhật Bản - người theo đường lối cứng rắn - phát biểu tại Quốc hội rằng một cuộc tấn công vũ trang vào Đài Loan có thể khiến Nhật điều quân hỗ trợ hòn đảo theo cơ chế “phòng vệ tập thể”.

Bà nói: “Nếu một tình huống khẩn cấp tại Đài Loan liên quan đến tàu chiến và việc sử dụng vũ lực, thì điều đó có thể cấu thành mối đe dọa đối với sự tồn tại của Nhật Bản, theo bất kỳ cách nào mà bạn diễn giải”.

Bắc Kinh luôn khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ đang chờ thống nhất của Trung Quốc và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo.

Đáp lại những tuyên bố của tân Thủ tướng Nhật Bản, theo thông báo được công bố trên trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Thứ trưởng Ngoại giao Tôn Vệ Đông (Sun Weidong) đã triệu tập Đại sứ Nhật Bản tại Trung Quốc Kenji Kanasugi vào thứ Năm.

Thông cáo cho biết ông Tôn đã đưa ra “phản đối nghiêm khắc đối với những phát biểu sai lệch của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về Trung Quốc”.

“Tất cả những ai dám can thiệp bằng bất kỳ hình thức nào vào sự nghiệp thống nhất của Trung Quốc đều sẽ bị Trung Quốc đáp trả mạnh mẽ", thông cáo viết.

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết hôm thứ Sáu rằng lập trường của Tokyo về Đài Loan không thay đổi và “phù hợp với Thông cáo chung Nhật - Trung năm 1972”.

Thông cáo năm 1972 đã bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Nhật Bản và Trung Quốc, trong đó Tokyo thừa nhận chính sách “Một Trung Quốc”, giống như nhiều quốc gia khác bao gồm cả Mỹ.

“Hoà bình và ổn định tại eo biển Đài Loan không chỉ quan trọng đối với an ninh của Nhật Bản mà còn đối với ổn định của cộng đồng quốc tế. Chúng tôi sẽ tiếp tục mạnh mẽ thúc giục Trung Quốc có hành động phù hợp”, ông Kihara nói.

Căng thẳng ngoại giao leo thang

Trước đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố rằng, họ “tuyệt đối không khoan nhượng” với các phát biểu của bà Takaichi về Đài Loan.

Người phát ngôn Lâm Kiến tuyên bố tại cuộc họp báo cùng ngày rằng: “Phía Nhật Bản phải lập tức sửa sai và rút lại những phát biểu vô căn cứ”.

Đáp lại, bà Takaichi nói trước Quốc hội đầu tuần này rằng bà không có ý rút lại những tuyên bố này, khẳng định chúng phù hợp với lập trường trước đây của Tokyo. Bà Takaichi là người có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc.

Tuy nhiên, bà nói rằng mình sẽ tránh “đề cập đến các tình huống cụ thể” trong tương lai.

Luật an ninh được Nhật Bản thông qua năm 2015 cho phép Tokyo thực thi quyền phòng vệ tập thể trong những điều kiện nhất định, bao gồm khi có nguy cơ rõ ràng đe dọa đến sự tồn vong của quốc gia.