Triệt phá đường dây mua bán gan thận tiền tỷ: Bộ Y tế chỉ đạo kiểm tra, rà soát chặt hồ sơ hiến, ghép tạng

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn vừa có công văn gửi các bệnh viện trực thuộc cùng Sở y tế, thành phố các tỉnh, thành cùng các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận trên cơ thể người về việc chấn chỉnh thực hiện quy định về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Theo Bộ Y tế, qua thông tin từ các cơ quan chức năng và phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng về việc phát hiện các đường dây môi giới, mua bán, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người, hoạt động trái phép, kết nối qua các nền tảng mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành Y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng của người dân.

Các bị can Đoàn Văn Hòa, Nguyễn Đức Xuân, Lê Văn Sơn trong vụ mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người tại cơ quan công an. Ảnh: C02

Để tăng cường quản lý nhà nước và chấn chỉnh việc thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị nghiêm túc thực hiện các nội dung sau:

Thứ nhất, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện nghiêm các quy định tại Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và các hướng dẫn của Bộ Y tế trong hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Nhiều người gặp rủi ro tai biến khi mua bán thận. Ảnh minh hoạ: AI

Nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.

Thứ 2, tăng cường kiểm soát quy trình tiếp nhận và thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người. Cụ thể, các cơ sở có thực hiện ghép tạng phải: Rà soát, chấn chỉnh kịp thời công tác quản lý, toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép tạng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định, xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận theo đúng quy định của pháp luật, nhất là đối với các trường hợp hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống.

Bên cạnh đó, kiểm tra, rà soát chặt chẽ hồ sơ hiến, ghép; bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ của hồ sơ. Không thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người khi hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến việc môi giới, mua bán trái phép.

Ngoài ra, tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt đối với cán bộ trực tiếp tham gia hoạt động ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Thứ 3, tăng cường kiểm tra, giám sát và truyền thông: Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người. Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Tăng cường tuyên truyền, vận động để tăng số lượng mô, bộ phận cơ thể người từ người chết não, từng bước hạn chế nguồn hiến từ người sống.

Thứ 4, trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải kịp thời báo cáo cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

Trước đó, Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an (C02) cho biết, Công an TP.Hà Nội đã khởi tố Đoàn Văn Hòa (37 tuổi, quê Thanh Hóa), Nguyễn Đức Xuân (37 tuổi, quê Hà Nội) và Lê Văn Sơn (30 tuổi, quê Phú Thọ) để điều tra tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người.

Tại cơ quan công an, nhóm nghi phạm khai nhận thấy người dân có nhu cầu cao trong việc mua bán gan, thận để ghép cho bệnh nhân đang mắc các bệnh mãn tính liên quan đến gan, thận. Hòa sau đó cấu kết với Xuân và Sơn đứng ra tổ chức môi giới để hưởng lợi.

Trước khi tìm kiếm người bán gan, thận, Hòa và đồng phạm yêu cầu người mua phải đặt cọc một khoản tiền. Sau khi tìm được người bán gan, thận có chỉ số phù hợp, Hòa đứng ra thỏa thuận giá cả, cách thức thanh toán với người mua, người bán.

Theo đó, giá 1 quả thận khoảng 800 - 950 triệu đồng, giá 1 lá gan khoảng 1,2 - 1,5 tỷ đồng. Giá này chưa bao gồm chi phí phẫu thuật cho người bán và người mua (khoảng 1 tỷ đồng), chi phí phát sinh khác (xét nghiệm, ăn ở, đi lại...) do người mua chịu trách nhiệm.

Các nghi phạm trả cho người bán khoảng 300 - 450 triệu đồng đối với 1 quả thận và khoảng 600 - 800 triệu đồng cho 1 lá gan, không bao gồm chi phí ăn ở, đi lại, xét nghiệm trước khi cấy ghép.