Trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm: cẩm nang xử lý ngay

Trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm là điều khiến bất kỳ phụ huynh nào cũng lo lắng

Nguyên nhân khiến trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm

Sốt là một phản ứng tự nhiên của cơ thể, là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch của trẻ đang hoạt động để chống lại các tác nhân gây bệnh như virus hoặc vi khuẩn. Khi nhiệt độ cơ thể tăng lên, nó tạo ra một môi trường ít thuận lợi cho sự phát triển của mầm bệnh, đồng thời kích hoạt các tế bào miễn dịch hoạt động mạnh mẽ hơn.

Có rất nhiều nguyên nhân có thể khiến trẻ bị sốt, từ những bệnh thông thường đến những tình trạng cần được quan tâm đặc biệt.

• Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm cúm, viêm họng, viêm amidan là những nguyên nhân phổ biến.
• Trẻ cũng có thể bị sốt do các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới nghiêm trọng hơn như viêm phế quản hoặc viêm phổi.
• Nhiễm trùng đường tiêu hóa, thường biểu hiện bằng tiêu chảy do virus hoặc vi khuẩn, cũng là một lý do gây sốt.
• Viêm tai giữa, một bệnh nhiễm trùng tai phổ biến ở trẻ nhỏ, cũng có thể khiến trẻ sốt cao và quấy khóc.
• Mọc răng thường chỉ gây sốt nhẹ nhưng trong một số trường hợp, trẻ có thể sốt cao hơn một chút.
• Phản ứng phụ sau tiêm chủng vắc xin cũng có thể gây sốt trong 1-2 ngày.
• Ngoài ra, các bệnh truyền nhiễm khác như sởi, thủy đậu, sốt xuất huyết cũng là những nguyên nhân gây sốt cần được cha mẹ lưu ý.

Tại sao lại sốt cao đột ngột trong đêm?

Việc sốt đột ngột trong đêm thường khiến cha mẹ lo lắng hơn. Có một số lý do giải thích cho hiện tượng này.

• Trong suốt cả ngày, cơ thể trẻ có thể đang tích tụ mầm bệnh hoặc phản ứng viêm đang âm thầm diễn ra. Đến đêm, khi trẻ ngủ và ít hoạt động, hệ miễn dịch có thể tập trung hoạt động mạnh hơn, dẫn đến sự phát tác mạnh mẽ của các triệu chứng, bao gồm cả sốt.
• Khi trẻ ngủ, quá trình trao đổi chất của cơ thể vẫn tiếp tục nhưng khả năng tản nhiệt có thể bị hạn chế nếu trẻ được ủ quá ấm hoặc môi trường phòng không thoáng mát. Điều này khiến thân nhiệt dễ tăng cao hơn.
• Hơn nữa, việc khó nhận biết sớm các dấu hiệu ban đầu trong lúc trẻ ngủ cũng là một yếu tố. Ban ngày, cha mẹ có thể dễ dàng nhận ra con mình có vẻ mệt mỏi, kém linh hoạt hoặc có những biểu hiện khác thường. Nhưng vào ban đêm, khi trẻ say giấc, những dấu hiệu này có thể bị bỏ qua cho đến khi sốt đã tăng cao và trẻ bắt đầu quấy khóc hoặc biểu hiện rõ rệt hơn. 

Hình ảnh minh họa trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm khiến cha mẹ lo lắng

Những cách xử lý khi trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm

1. Đo nhiệt độ chính xác cho trẻ

Việc đầu tiên và quan trọng nhất là xác định chính xác mức độ sốt của trẻ. Điều này giúp cha mẹ đưa ra quyết định xử lý phù hợp.

• Để đo nhiệt độ, hãy chọn loại nhiệt kế điện tử, là lựa chọn tiện lợi và an toàn.
• Nhiệt kế hồng ngoại đo trán hoặc tai cũng cho kết quả nhanh chóng.
• Tránh dùng nhiệt kế thủy ngân vì nguy cơ vỡ và chứa chất độc hại.

Cách đo đúng:

• Đặt nhiệt kế vào nách, kẹp chặt cánh tay trẻ khoảng 3-5 phút. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 3 tháng tuổi, việc đo nhiệt độ ở hậu môn có thể chính xác hơn nhưng cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
• Đối với nhiệt kế hồng ngoại, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng.
• Cha mẹ nên đo lại nhiệt độ sau mỗi 30-60 phút để theo dõi diễn biến sốt, đặc biệt là sau khi đã áp dụng các biện pháp hạ sốt.

2. Hạ sốt bằng thuốc (nếu cần và đúng liều)

Thuốc hạ sốt tác động lên trung tâm điều nhiệt ở não, giúp cơ thể thiết lập lại mức nhiệt độ bình thường.

• Paracetamol (acetaminophen) là lựa chọn hàng đầu, an toàn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
• Ibuprofen có thể dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên nhưng cần thận trọng và tốt nhất là theo chỉ định của bác sĩ.
• Tuyệt đối tuân thủ liều lượng theo cân nặng của trẻ, không theo tuổi, và theo hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ hoặc trên bao bì.
• Không tự ý tăng liều. Khoảng cách giữa các lần dùng paracetamol thường là 4-6 giờ. Ibuprofen thường dùng cách nhau 6-8 giờ. Không dùng quá số liều khuyến cáo trong 24 giờ.
• Lưu ý quan trọng: không dùng aspirin cho trẻ em dưới 18 tuổi vì nguy cơ gây hội chứng reye (là tình trạng sưng tấy nguy hiểm ở gan và não thường xảy ra ở trẻ em đang hồi phục sau bệnh do virus có liên quan đến việc sử dụng aspirin).

3. Dùng khăn chườm trán cho trẻ

Nước ấm giúp làm giãn mạch máu dưới da, tăng cường quá trình tản nhiệt qua da, từ đó giúp hạ nhiệt độ cơ thể một cách tự nhiên.

• Cha mẹ chuẩn bị khăn sạch, mềm nhúng vào nước ấm (nhiệt độ khoảng 35-37 độ C, bằng nhiệt độ cơ thể hoặc hơi ấm hơn một chút).
• Hãy đặt khăn ẩm vào trán, hai bên nách, hai bên bẹn, lòng bàn tay, bàn chân của trẻ. Đây là những vị trí có nhiều mạch máu lớn giúp tản nhiệt hiệu quả.
•  Cha mẹ nên thay khăn thường xuyên khi khăn hết ấm.
• Duy trì việc lau mát khoảng 15-20 phút hoặc đến khi thân nhiệt hạ xuống.
• Lưu ý quan trọng: tuyệt đối không dùng nước lạnh, nước đá hoặc cồn để lau mát vì có thể gây sốc nhiệt hoặc ngộ độc cồn.

4. Dùng miếng dán hạ sốt 

Nếu không tiện chườm khăn cho trẻ, cha mẹ có thể sử dụng miếng dán hạ sốt để giúp hỗ trợ hạ nhiệt, giảm sốt, ngăn ngừa co giật.

• Miếng dán hạ sốt trong thành phần có Hydrogel thân nước, làm mát tự nhiên theo cơ chế hấp thụ nhiệt từ cơ thể khuếch tán ra bên ngoài. Hiệu quả làm mát liên tục lên đến 10 tiếng, an toàn cho cả người lớn, trẻ em. Các thành phần làm mát an toàn, không chứa hoạt chất có tác dụng dược lý.
• Có thể dán miếng dán hạ sốt lên những vị trí sau: Trán, thái dương, má, động mạch cảnh, đốt sống cổ, vai, lưng, cánh tay, động mạch đùi, cơ...
• Để tăng hiệu quả làm mát, cho nguyên túi chưa mở vào ngăn mát tủ lạnh trước khi sử dụng.
• Sử dụng đồng thời nhiều miếng dán tại các vị trí khác nhau để tăng hiệu quả.

5. Bù nước và điện giải đầy đủ

Khi sốt, cơ thể trẻ dễ bị mất nước qua mồ hôi và hô hấp. Bù nước giúp duy trì chức năng cơ thể và ngăn ngừa mất nước, giảm mệt mỏi.

• Cha mẹ hãy cho trẻ uống nhiều nước lọc, chia nhỏ lượng nước, cho trẻ uống từng ngụm nhỏ liên tục.
• Nếu trẻ nôn trớ hoặc tiêu chảy kèm sốt, hãy cho trẻ uống dung dịch oresol đã pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn.
• Tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc uống sữa công thức theo nhu cầu, vì đây là nguồn cung cấp dinh dưỡng và nước quan trọng.

6. Mặc đồ thoáng mát và rộng rãi

Quần áo rộng rãi, chất liệu mỏng nhẹ giúp cơ thể dễ dàng tản nhiệt ra môi trường bên ngoài, tránh tình trạng ủ nhiệt làm tăng sốt.

Hãy mặc cho trẻ quần áo bằng vải cotton mỏng, thấm hút mồ hôi tốt.

Cởi bớt lớp quần áo, tránh mặc quá nhiều lớp hoặc quấn chăn dày cho trẻ khi sốt, điều này có thể làm thân nhiệt tăng cao hơn.

Cha mẹ nên chú ý sờ tay vào trán, ngực, lưng trẻ để kiểm tra nhiệt độ, không chỉ dựa vào cảm giác chân tay.

7. Theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường

Việc quan sát tỉ mỉ giúp cha mẹ phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, cần can thiệp y tế kịp thời.

Hãy kiểm tra tri giác của trẻ:

• Trẻ có tỉnh táo không?
• Có li bì, khó đánh thức không?

Quan sát da: da trẻ có nổi vân tím, ban đỏ, tái nhợt bất thường không?

Theo dõi hô hấp: nhịp thở có nhanh, co kéo lồng ngực, khó thở không?

Cha mẹ cần chú ý các biểu hiện khác như trẻ có nôn trớ liên tục, tiêu chảy, đau bụng dữ dội, đau đầu nhiều, cổ cứng không?

Nếu trẻ co giật, cần ghi nhớ thời gian, đặc điểm cơn co giật và đặt trẻ nằm nghiêng, nới lỏng quần áo. Hãy ghi lại nhiệt độ, thời gian dùng thuốc và các biểu hiện bất thường để cung cấp thông tin cho bác sĩ khi cần.

8. Giữ môi trường phòng thoáng đãng và nhiệt độ phù hợp

Môi trường xung quanh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể tản nhiệt và giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn.

Đảm bảo độ thông thoáng: mở cửa sổ phòng (nếu thời tiết cho phép) hoặc bật quạt ở chế độ nhẹ, hướng quạt không trực tiếp vào người trẻ để không khí lưu thông tốt.

Duy trì nhiệt độ phòng mát mẻ, lý tưởng khoảng 26-28 độ C. Có thể sử dụng điều hòa nhưng tránh để gió thổi thẳng vào trẻ. Đảm bảo độ ẩm vừa phải để tránh khô đường hô hấp cho trẻ.

Những sản phẩm hữu ích giúp cha mẹ chăm sóc khi trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm: đo nhiệt độ, thuốc hạ sốt, miếng dán hạ sốt

Giải đáp các thắc mắc thường gặp

Trẻ sốt bao nhiêu độ thì cần đưa đi khám bác sĩ ngay?

Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38 độ C trở lên cần được đưa đi khám ngay.

Đối với trẻ trên 3 tháng tuổi, cha mẹ cần đưa con đi khám nếu trẻ sốt từ 39 độ C trở lên hoặc bất kỳ trẻ nào có dấu hiệu sốt kèm theo li bì, co giật, khó thở, nôn ói liên tục, phát ban, bỏ bú hoặc bỏ ăn. Ngoài ra, nếu cha mẹ cảm thấy lo lắng bất thường về tình trạng của con, hãy tìm kiếm sự tư vấn y tế.

Có nên dùng luân phiên paracetamol và ibuprofen không?

Việc dùng luân phiên hai loại thuốc này cần có chỉ định và hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ, thường chỉ áp dụng trong những trường hợp sốt cao khó hạ. Cha mẹ không tự ý dùng vì có thể gây nhầm lẫn liều lượng và tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Khi trẻ sốt có nên kiêng tắm, kiêng gió không?

Không nên kiêng tắm hoàn toàn. Cha mẹ nên tắm nhanh cho trẻ bằng nước ấm trong phòng kín gió. Tránh để gió lùa trực tiếp vào người trẻ nhưng phòng cần thoáng đãng, không bị bí bách.

Làm gì khi trẻ bị co giật do sốt cao?

Giữ bình tĩnh. Đặt trẻ nằm nghiêng, nới lỏng quần áo. Tuyệt đối không nhét vật lạ vào miệng trẻ. Ghi nhận thời gian co giật. Sau khi cơn co giật kết thúc, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức.

Khi nào thì có thể cho trẻ đi học/đi chơi lại sau khi bị sốt?

Khi trẻ đã hết sốt hoàn toàn (nhiệt độ dưới 37.5 độ C) trong ít nhất 24 giờ mà không cần dùng thuốc hạ sốt. Đồng thời, trẻ phải tỉnh táo, ăn uống bình thường và không còn các triệu chứng khó chịu khác.

Tổng kết

Trẻ bị sốt cao đột ngột trong đêm là nỗi lo thường trực của nhiều cha mẹ. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng xử lý kịp thời, đúng cách sẽ giúp cha mẹ bình tĩnh và bảo vệ con một cách tốt nhất. Cha mẹ hãy luôn nhớ đo nhiệt độ chính xác, hạ sốt bằng thuốc đúng liều, lau mát, dùng miếng dán hạ sốt, bù nước, mặc đồ thoáng mát, theo dõi sát sao các dấu hiệu và giữ môi trường phòng phù hợp. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ y tế ngay lập tức nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.