Trẻ bị nghẹt mũi: Cha mẹ cần hiểu đúng để chăm con đúng cách

Khi trẻ bị nghẹt mũi, nhiều phụ huynh lo lắng, bất an

MỤC LỤC:

Nguyên nhân trẻ bị nghẹt mũi thường xuyên

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị nghẹt mũi

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị nghẹt mũi?

Khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?

Cha mẹ cần lưu ý gì trẻ bị nghẹt mũi?

Nguyên nhân trẻ bị nghẹt mũi thường xuyên

Trẻ nhỏ thường dễ bị nghẹt mũi bởi đường thở còn hẹp và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Từ đặc điểm này, chỉ cần một thay đổi nhỏ từ môi trường hoặc một tác nhân gây bệnh cũng có thể khiến bé bị nghẹt mũi. Cụ thể:

Đặc điểm giải phẫu đường thở ở trẻ nhỏ

Khoang mũi nhỏ, hẹp: Khoang mũi của trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và nhũ nhi, nhỏ hơn nhiều so với người lớn. Chỉ cần một lượng dịch nhầy ít hoặc niêm mạc sưng nề nhẹ cũng đủ làm mũi bị tắc.

Niêm mạc mũi ở trẻ mỏng, nhiều mạch máu: Khi có tác nhân kích thích (virus, vi khuẩn, không khí lạnh), niêm mạc rất dễ phù nề, sung huyết, dẫn đến nghẹt mũi nhanh chóng.

Đặc điểm thở của trẻ nhỏ: Trong những tháng đầu đời trẻ thở chủ yếu bằng mũi. Vì vậy, bất kỳ cản trở nào ở mũi cũng có thể khiến trẻ bị nghẹt mũi, khó thở.

Yếu tố sinh lý miễn dịch

Hệ miễn dịch trẻ chưa hoàn thiện: Sức đề kháng của trẻ còn yếu, dễ bị virus, vi khuẩn tấn công gây viêm đường hô hấp trên, trong đó có nghẹt mũi.

Dễ nhạy cảm với tác nhân bên ngoài: Khói bụi, phấn hoa, lông thú cưng hay thay đổi thời tiết… có thể kích thích phản ứng dị ứng, làm mũi bé sưng nề, tiết dịch nhiều gây nghẹt mũi.

Nhiễm siêu vi đường hô hấp

Cảm lạnh, cảm cúm, viêm mũi họng là những nguyên nhân phổ biến nhất gây nghẹt mũi.

Nhiễm siêu vi đường hô hấp là nguyên nhân phổ biến gây nghẹt mũi ở trẻ

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị nghẹt mũi

Không phải lúc nào trẻ cũng biết nói và phàn nàn việc nghẹt mũi, khó thở. Vì vậy, cha mẹ cần tinh ý quan sát những dấu hiệu sau:

• Bé thở khó, hay phải há miệng để hít thở.
• Khi bú hoặc ăn, bé bỏ bú giữa chừng, khó chịu và dễ sặc.
• Trẻ ngủ không ngon giấc, thường xuyên quấy khóc, giật mình.
• Có tiếng khụt khịt, khò khè khi bé thở.
• Dịch mũi có thể trong, loãng hoặc đặc quánh, vàng xanh.

Những dấu hiệu này cho thấy đường thở của con đang bị cản trở. Nếu tình trạng kéo dài, nghẹt mũi không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến việc bú, giấc ngủ, sự phát triển thể chất và cả sức đề kháng của trẻ.

Trẻ khó thở, phải há miệng khi thở là dấu hiệu trẻ bị nghẹt mũi

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị nghẹt mũi?

Điều quan trọng là cha mẹ cần bình tĩnh và chăm sóc con đúng cách. Một số biện pháp hỗ trợ an toàn, dễ thực hiện gồm:

Vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý

Đây là cách đơn giản và hiệu quả giúp bé bớt nghẹt mũi.

Cha mẹ có thể nhỏ vài giọt nước muối sinh lý 0,9% vào từng bên mũi để làm loãng dịch nhầy, sau đó dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để hút ra ngoài. Khi thực hiện, cần thao tác nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương niêm mạc mũi mỏng manh của trẻ.

Xịt mũi bằng dung dịch vệ sinh mũi

Dung dịch vệ sinh mũi là sản phẩm có chứa muối, nước khoáng với nhiều khoáng chất vi lượng có nồng độ tối ưu cho niêm mạc mũi.

Chai dung dịch có dạng phun sương giúp đưa dung dịch vào sâu trong cuốn mũi, giúp làm loãng dịch nhầy, đào thải dịch nhầy cùng bụi bẩn, virus và vi khuẩn ra ngoài.

Nhờ vậy, sau khi xịt mũi sẽ giúp làm giảm nghẹt mũi, thông thoáng đường thở cho trẻ.

Ngoài ra, nhờ chứa muối và các khoáng chất, dung dịch vệ sinh mũi còn giúp săn se niêm mạc mũi, cảm giác khô rát mũi, giúp phòng ngừa và giúp làm giảm nghẹt mũi, sổ mũi, viêm mũi xoang, viêm đường hô hấp trên.

Giữ ẩm không khí

Không khí khô sẽ làm niêm mạc mũi dễ bị kích ứng và tắc nghẽn hơn. Cha mẹ có thể dùng máy tạo ẩm, đặt chậu nước trong phòng để duy trì độ ẩm vừa phải. Nhờ vậy, niêm mạc mũi được làm dịu, bé thở dễ dàng hơn.

Kê cao đầu khi ngủ

Một chiếc gối nhỏ hoặc khăn gấp đặt dưới vai và đầu bé sẽ giúp đường thở thông thoáng hơn, hạn chế tình trạng nghẹt mũi khi ngủ.

Bổ sung đủ nước và dinh dưỡng

Nước giúp làm loãng dịch nhầy, nhờ đó dễ thoát ra ngoài và bé cảm thấy thoải mái hơn. Với trẻ bú mẹ, nên cho bé bú nhiều cữ để đảm bảo lượng nước cần thiết. Trẻ lớn hơn có thể uống thêm nước ấm, ăn cháo loãng hoặc súp. Bên cạnh đó, cha mẹ cần chú ý bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng cho trẻ, đặc biệt là các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin A, kẽm để hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp cơ thể bé chống lại tác nhân gây bệnh tốt hơn.

Giữ ấm cơ thể

Cha mẹ nên giữ ấm cho bé, đặc biệt ở bàn chân, cổ và ngực là những vị trí dễ bị lạnh, nếu không che chắn kỹ sẽ khiến bé dễ cảm lạnh và nghẹt mũi hơn.

Khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?

Không phải mọi trường hợp nghẹt mũi đều nguy hiểm, nhưng cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan. Hãy đưa bé đi khám ngay khi:

• Nghẹt mũi kéo dài trên 7 ngày không cải thiện.
• Bé sốt cao liên tục, mệt lả, bỏ bú, mất sức.
• Dịch mũi vàng xanh đặc, có mùi hôi, kèm theo đau đầu hoặc ho nhiều.
• Bé thở khò khè, rút lõm ngực, có dấu hiệu khó thở rõ rệt.
• Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi bị nghẹt mũi nặng.

Cha mẹ cần lưu ý gì trẻ bị nghẹt mũi?

Ngoài việc áp dụng các biện pháp hỗ trợ, cha mẹ cũng cần ghi nhớ những nguyên tắc an toàn sau:

Không tự ý dùng thuốc

Tránh sử dụng thuốc xịt mũi, thuốc kháng sinh hay thuốc co mạch cho trẻ khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Không lạm dụng hút mũi

Hút mũi quá nhiều lần có thể làm tổn thương niêm mạc mũi mỏng manh của bé.

Giữ tay luôn sạch

Trước khi vệ sinh hay chăm sóc mũi cho con, cha mẹ cần rửa tay sạch để hạn chế vi khuẩn xâm nhập.

Duy trì môi trường sống trong lành

Tránh để bé tiếp xúc với bụi bẩn, khói thuốc lá, lông thú cưng hay các tác nhân gây dị ứng.

Xịt mũi bằng dung dịch vệ sinh mũi thường xuyên

Xịt mũi sẽ giúp làm loãng dịch nhầy ứ đọng ở các khoang mũi, đào thải chúng cùng bụi bẩn, vi khuẩn, virus… rất thích hợp sau khi trẻ đi học về, hoặc vừa đi về từ ngoài đường nhiều khói bụi.

Việc xịt mũi cũng sẽ giúp phục hồi và tăng cường sức khỏe niêm mạc, sát khuẩn, kháng viêm, phòng ngừa viêm đường hô hấp trên.

Dung dịch vệ sinh mũi có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, bạn có thể tham khảo sử dụng để phòng ngừa trẻ bị nghẹt mũi.