Trào lưu chi tiền để đọc sách cùng người lạ

Trong nhiều thế kỷ trước, việc thưởng thức các tác phẩm văn học vốn mang tính chất cộng đồng, khơi gợi sự giao tiếp tích cực. Dẫu vậy, nhịp sống hiện đại đã biến thói quen này thành một hoạt động hoàn toàn cá nhân. Dữ liệu khảo sát do Cục Thống kê Lao động Mỹ tài trợ, kết hợp cùng Cục Điều tra Dân số Mỹ thực hiện chỉ ra một thực tế đáng buồn khi chỉ có 16% dân số duy trì việc đọc mỗi ngày.

Sự phổ biến của điện tử cùng công nghệ di động cho phép con người lướt tin tức ở bất cứ đâu. Theo giáo sư tiếng Anh Abigail Williams thuộc Đại học King's College London (Anh), hình ảnh một người cắm cúi vào màn hình điện thoại ngày nay được xã hội xem là bình thường hơn hẳn so với việc lật mở một cuốn sách. Chính vì thế, giáo sư Leah Price tại Đại học Rutgers (Mỹ) đánh giá cao giá trị cốt lõi của những kỳ nghỉ yêu sách. Bà cho rằng việc tạo ra một khoảng thời gian hoàn toàn tách biệt khỏi áp lực công việc lẫn các thiết bị điện tử chính là chìa khóa. Con người thời nay bị chi phối quá nhiều bởi nội dung số dạng ngắn, do đó họ khao khát được rời xa màn hình để tái tạo khả năng tập trung.

Mô hình du lịch kết hợp đọc sách cùng người lạ đang trở thành trào lưu thịnh hành tại Mỹ hay Anh. AI.

Đáng chú ý, sự bùng nổ của mô hình này chịu ảnh hưởng lớn bởi cộng đồng "BookTok" trên nền tảng TikTok, nơi quy tụ hàng triệu người đam mê văn học. Sức nóng càng gia tăng khi các ngôi sao như Dua Lipa, Emma Watson hay Reese Witherspoon tự thành lập những câu lạc bộ trực tuyến có sức ảnh hưởng toàn cầu. Không dừng lại ở những buổi thảo luận trên mạng, độc giả hiện nay còn có cơ hội tham gia những chuyến du ngoạn quốc tế được truyền cảm hứng trực tiếp từ hệ thống nhân vật của J.K. Rowling, Daphne du Maurier hay Sarah J. Maas.

Trải nghiệm chữa lành trị giá hàng nghìn đôl

Để có thể ngồi thưởng thức tác phẩm trong tĩnh lặng cùng những người không quen biết, du khách phải bỏ ra số tiền không hề nhỏ, dao động mức 950 USD cho tới hơn 4.000 USD phụ thuộc vào địa điểm cũng như thời lượng chương trình. Theo ghi nhận của Bloomberg, cây bút Alice Robb từng trải nghiệm gói "Rest + Read" với mức phí 1.250 bảng Anh (tương đương 1.700 USD) tại khu vực tây Wales (thuộc Vương quốc Anh). Bên cạnh lịch trình cốt lõi là việc mọi người ngồi cạnh nhau cắm cúi đọc trong im lặng, chuyến đi còn đan xen các hoạt động thư giãn cơ thể như xông hơi, đi dạo ven biển hay viết nhật ký.

Các đơn vị tổ chức nổi bật như Silent Book Club, Ladies Who Lit hay Page Break thường xuyên rơi vào tình trạng cháy vé trước nhiều tháng. Phía Page Break cho biết một sự kiện do công ty tổ chức tại Joshua Tree (California) từng thu hút tới 50 hồ sơ đăng ký dù chỉ có 15 suất tham dự. Chuyên gia tư vấn xuất bản Leigh Stein nhận định những chuyến đi này đang lan tỏa một thông điệp mạnh mẽ rằng sự tập trung lật giở từng trang giấy mang lại hiệu quả an thần, thư giãn không kém gì các liệu pháp massage hay chăm sóc sắc đẹp. Ví dụ tại một sự kiện ở Wales, ban tổ chức trang bị sẵn cho khách hàng muối tắm, socola, nến thơm trong một không gian ngập tràn vỏ sò.

Sức hút của trào lưu này không chỉ nằm ở sự yên tĩnh mà còn ở yếu tố kết nối con người. Đa số khách hàng là nữ giới, điều này phản ánh rõ rệt sự "nữ hóa" trong lĩnh vực tiêu thụ sách. Thay vì tham gia các câu lạc bộ truyền thống đòi hỏi thời gian cố định, những người bận rộn chuộng hình thức du lịch này để vừa chăm sóc sức khỏe vừa giao lưu. Tại các địa điểm tuyệt đẹp như vùng núi Catskill, New York (Mỹ) hay xa hơn là quốc gia Costa Rica, du khách không chỉ đắm chìm vào thế giới ngôn từ mà còn cùng nhau thưởng thức ẩm thực, chơi trò chơi, tập yoga hay tham quan hiệu sách địa phương. Theo nhà sáng lập Mikey Friedman của Page Break, thu hoạch lớn nhất đối với người tham gia đôi khi không phải là đọc xong một tác phẩm, mà là có thêm ít nhất một người bạn mới mang tâm hồn đồng điệu.