Tổng thống Mỹ áp thuế 50% với hàng Canada, căng thẳng thương mại leo thang

Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp mức thuế 50% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada, với lý do nước này áp dụng những gì ông gọi là "đối xử không công bằng" đối với ô tô, các sản phẩm sữa và đồ uống có cồn của Mỹ.

Trước đó, việc ông Donald Trump sử dụng quyền hạn khẩn cấp để áp đặt các mức thuế diện rộng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một phần hồi đầu năm nay. Lần này, ông viện dẫn Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 để áp dụng các mức thuế mới.

Nhà Trắng cho biết các mức thuế sẽ có hiệu lực sau 30 ngày và áp dụng cả với những mặt hàng thuộc phạm vi Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA).

Động thái này đánh dấu bước leo thang mới nhất trong cuộc chiến thương mại gia tăng kể từ khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng.

Trước đó, Mỹ đã áp thuế đối với thép, nhôm, ô tô và nhiều mặt hàng nhập khẩu khác từ Canada. Đáp lại, Canada đã áp thuế trả đũa cùng nhiều biện pháp đáp trả khác.

Các mức thuế mới nhắm tới nhiều mặt hàng tiêu dùng và công nghiệp, bao gồm rượu vang, gậy khúc côn cầu và xi măng.

Tuy nhiên, theo tài liệu của Nhà Trắng, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada như năng lượng, phân kali, thủy sản và các khoáng sản quan trọng sẽ được miễn áp thuế.

Mỹ cho rằng Canada áp thuế không công bằng đối với một số mẫu ô tô sản xuất tại Mỹ, duy trì các rào cản bảo hộ đối với sản phẩm sữa nhập khẩu và tiếp tục để các tỉnh áp dụng biện pháp tẩy chay đồ uống có cồn của Mỹ.

Chính quyền Mỹ cho rằng những biện pháp này tương đương với hành vi "đối xử mang tính phân biệt" đối với hàng hóa Mỹ.

Thủ tướng Canada Mark Carney đã lên án quyết định trên, cáo buộc Mỹ vi phạm USMCA nhưng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán.

"Đây là động thái mới nhất trong hàng loạt hành động thương mại đơn phương của Mỹ, bắt đầu bằng việc Mỹ áp đặt một loạt mức thuế vi phạm trực tiếp" hiệp định thương mại, ông Mark Carney nêu trong tuyên bố đầu tuần này.

"Chúng tôi sẵn sàng tăng cường các cuộc thảo luận đó trong những tuần tới", ông nói.

Thủ hiến bang Ontario Doug Ford cũng kêu gọi Canada đáp trả tương xứng.

"Nếu các mức thuế này được áp dụng, Canada nên đáp trả bằng thuế quan tương ứng, từng mức thuế đổi lấy từng mức thuế, từng USD đổi lấy từng USD", ông viết trên mạng xã hội X.

Đầu tháng này, ông Donald Trump từng đe dọa áp thêm thuế đối với Canada, cho rằng công tác quản lý rừng yếu kém của nước này đã khiến khói từ các vụ cháy rừng bao phủ nhiều khu vực của Mỹ và Canada phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông gọi là "sự cẩu thả có chủ đích".

Khi công bố các mức thuế mới, Nhà Trắng cho biết Canada và Trung Quốc là 2 quốc gia duy nhất trả đũa các mức thuế mà Mỹ áp đặt trong năm ngoái. Nhà Trắng cũng cáo buộc Canada phân biệt đối xử với các nhà sản xuất Mỹ.

"Canada đã loại các sản phẩm đồ uống có cồn của Mỹ khỏi các kệ hàng tại Canada", Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói, đồng thời cho biết các mức thuế mới nhằm "buộc Canada phải chịu trách nhiệm về các biện pháp trả đũa và phân biệt đối xử".

Để đáp trả các biện pháp thương mại của ông Donald Trump năm 2025, Canada đã áp mức thuế 25% đối với khoảng 30 tỷ USD Canada (tương đương khoảng 21,7 tỷ USD) hàng hóa của Mỹ.

Mặc dù sau đó Thủ tướng Mark Carney đã hủy bỏ một phần các biện pháp này, các mức thuế đối với ô tô, thép và nhôm của Mỹ vẫn được duy trì.

Động thái mới nhất là một phần trong chiến dịch áp thuế quy mô lớn được ông Donald Trump phát động sau khi trở lại nắm quyền vào tháng 1/2025.

Ông đã áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ cả các đồng minh lẫn đối thủ, trong đó có Trung Quốc, Canada, Mexico cùng các mặt hàng như thép, nhôm và ô tô.