Tìm hiểu 8 nguyên nhân rối loạn tiền đình phổ biến

Tìm hiểu nguyên nhân rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình là gì?

Rối loạn tiền đình là tình trạng hệ thống tiền đình (ở tai trong và não bộ) bị tổn thương hoặc hoạt động không ổn định, gây ra các triệu chứng như: chóng mặt, quay cuồng, mất thăng bằng, buồn nôn, hoa mắt, mệt mỏi…

Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động, tư duy và chất lượng cuộc sống, đặc biệt ở người trưởng thành và người lớn tuổi.

8 nguyên nhân rối loạn tiền đình phổ biến

Có rất nhiều yếu tố có thể là nguyên nhân góp phần hoặc dẫn tới rối loạn tiền đình. Dưới đây là một số các nguyên nhân thường gặp nhất:

Thiếu máu lên não

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi não không được cung cấp đủ máu và oxy, hệ thống tiền đình sẽ hoạt động kém hiệu quả → gây hoa mắt, chóng mặt, mất cân bằng.

Rối loạn tuần hoàn máu

Huyết áp thấp, hẹp mạch máu hoặc bệnh lý tim mạch làm máu lưu thông kém, ảnh hưởng đến tai trong và não – nơi điều khiển thăng bằng cơ thể.

Căng thẳng, stress kéo dài

Áp lực tinh thần khiến hệ thần kinh trung ương bị rối loạn điều phối, gây mất ngủ, mệt mỏi và triệu chứng rối loạn tiền đình.

Viêm tai giữa, viêm tai trong

Các bệnh lý vùng tai ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc tiền đình – gây chóng mặt, ù tai, mất thăng bằng.

Thoái hóa đốt sống cổ

Thoái hóa chèn ép mạch máu nuôi não, gây giảm tưới máu lên vùng đầu và tai trong và gây ra cảm giác quay cuồng, đau cổ gáy, chóng mặt.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc (thuốc huyết áp, an thần, kháng sinh mạnh...) có thể gây ảnh hưởng đến hệ tiền đình và gây rối loạn khi dùng lâu dài.

Thiếu vitamin B, đặc biệt là B6 – B12

Vitamin nhóm B đóng vai trò trong chuyển hóa thần kinh. Thiếu hụt kéo dài làm suy yếu hệ thần kinh và tăng nguy cơ rối loạn tiền đình.

Rối loạn nội tiết (phụ nữ tiền mãn kinh)

Sự thay đổi nội tiết tố làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tuần hoàn máu, khiến phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh dễ gặp chóng mặt, mất thăng bằng.

Triệu chứng thường gặp

Các triệu chứng rối loạn tiền đình có thể khác nhau ở mỗi người, phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và sức khỏe của người bệnh. Một số dấu hiệu nhận biết mà bạn có thể gặp là:

• Chóng mặt, quay cuồng (cảm giác mọi thứ xung quanh xoay tròn)
• Mất thăng bằng, dễ vấp ngã khi đi lại
• Hoa mắt, nhìn mờ, mỏi mắt
• Buồn nôn hoặc nôn, nhất là khi thay đổi tư thế
• Ù tai, nghe kém, cảm giác đầy tai
• Đau đầu, căng tức vùng trán hoặc sau gáy
• Mệt mỏi, khó tập trung, giảm trí nhớ
• Rối loạn giấc ngủ, hồi hộp, lo âu

Triệu chứng rối loạn tiền đình thường gặp

Điều trị rối loạn tiền đình do thiếu máu lên não 

Việc điều trị rối loạn tiền đình do thiếu máu lên não tập trung vào cả hai khía cạnh: cải thiện lưu lượng máu lên não và xử lý các triệu chứng rối loạn tiền đình. Biện pháp điều trị bao gồm:

Điều trị bằng thuốc (theo chỉ định của bác sĩ)

Việc sử dụng thuốc cần được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và kê đơn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Thuốc hoạt huyết, tăng tuần hoàn não: Piracetam, ginkgo biloba, vinpocetin,...

Thuốc điều trị chóng mặt: Acetylleucine (Tanganil), thuốc kháng histamine,...

Thuốc chống nôn: Metoclopramide, Domperidone... giúp giảm buồn nôn và nôn ói.

Bổ sung vitamin và khoáng chất: Sắt, các vitamin nhóm B, vitamin C, E.

Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ tuần hoàn máu não

Tăng cường thực phẩm giàu sắt, acid folic, vitamin B6 – B12, omega-3 như: cá béo, trứng, ngũ cốc nguyên cám, rau lá xanh đậm, các loại hạt,...

Hạn chế các chất gây co mạch hoặc ảnh hưởng đến tuần hoàn: Caffeine, rượu bia, thuốc lá, thực phẩm nhiều dầu mỡ, cholesterol, đồ ngọt, thức ăn sẵn.

Uống đủ nước: Giúp cơ thể và máu lưu thông tốt hơn, tránh mất nước.

Luyện tập thể dục đều đặn

Bài tập nhẹ nhàng: Đi bộ, yoga, đạp xe, bơi lội, các bài tập dưỡng sinh, thái cực quyền.

Lợi ích: Cải thiện tuần hoàn máu toàn cơ thể, bao gồm cả máu lên não, tăng cường sức bền và khả năng giữ thăng bằng.

Thời lượng: Tối thiểu 30 phút mỗi ngày, 5 ngày/tuần.

Thay đổi thói quen sinh hoạt

Ngủ đủ giấc: Đảm bảo ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm để não bộ và cơ thể được phục hồi.

Tránh thay đổi tư thế đột ngột: Đặc biệt khi đang nằm mà chuyển sang ngồi hoặc đứng, nên làm từ từ.

Kiểm soát căng thẳng (stress): Thiền, yoga, nghe nhạc, đọc sách, dành thời gian cho sở thích cá nhân. Stress kéo dài có thể làm nặng thêm các triệu chứng.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Đặc biệt là kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu để phòng ngừa các yếu tố nguy cơ gây thiếu máu não.

Các liệu pháp phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu tiền đình: Các bài tập được thiết kế riêng để giúp não bộ thích nghi và bù trừ cho những tổn thương ở hệ thống tiền đình, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và giảm chóng mặt.

Châm cứu, xoa bóp bấm huyệt: Có thể giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm các triệu chứng khó chịu.

Châm cứu giúp cải thiện các triệu chứng rối loạn tiền đình

Sử dụng thuốc Hoạt Huyết từ thảo dược

Theo Đông y, rối loạn tiền đình thuộc phạm trù các chứng “huyễn vựng” (chóng mặt, choáng váng), thường liên quan đến can – thận – tỳ khí hư suy hoặc đàm – hỏa – phong nội động gây rối loạn điều hòa khí huyết trong não bộ. Nguyên tắc điều trị chính bao gồm việc sử dụng các vị thuốc, bài thuốc để bổ khí huyết, dưỡng não, hoạt huyết - hóa ứ để cải thiện triệu chứng đồng thời kiện tỳ – bổ thận – dưỡng tâm để cải thiện sức khỏe, ngăn ngừa tái phát. 

Các vị thuốc thường được sử dụng có thể kể tới như Đương quy, Xuyên khung, Xích thược, Ích mẫu, Ngưu tất, Thục địa. Chúng được kết hợp để tạo nên bài thuốc trị huyết hư huyết ứ, phòng ngừa và điều trị rối loạn tiền đình do thiểu năng tuần hoàn não, thiểu năng tuần hoàn ngoại vi. 

Bài thuốc hoạt huyết với các vị thuốc trị huyết hư, ứ trệ hiện đã được chuyển giao sản xuất tại nhà máy chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Hoạt Huyết dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc Hoạt Huyết dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị thiểu năng tuần hoàn có thể tham khảo sử dụng.