Tìm giải pháp 'hạ nhiệt' cuộc đua vào lớp 10

Năm học 2025 - 2026, Nghệ An có khoảng 57.000 học sinh lớp 9, tăng hơn 11.000 em so với năm học trước.

Ngành Giáo dục Nghệ An đã đưa ra nhiều phương án, nhằm “hạ nhiệt” cho thí sinh cũng như đảm bảo quyền lợi, nhu cầu học tập của các em.

Học sinh chạy đua với thời gian

Bước sang học kỳ II, Trường THCS Nghi Phú (Vinh Phú, Nghệ An) tăng thời lượng ôn tập các môn Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh cho học sinh khối 9 lên 3 buổi/tuần. Theo quy định của Thông tư 29, mỗi buổi dạy học thêm không quá 2 tiết/môn, tuy nhiên, các thầy, cô giáo sẵn lòng kéo dài thời gian để phân tích kiến thức kỹ càng, cụ thể hơn cho học sinh.

Nguyễn Thị Lê Na (lớp 9A7) đặt mục tiêu nguyện vọng 1 vào Trường THPT Hà Huy Tập – một trong những trường công lập có tỷ lệ cạnh tranh đầu vào cao. Nữ sinh chia sẻ, để có thể trúng tuyển vào ngôi trường mong muốn, em cần đạt trung bình 8 điểm/môn thi, áp lực ôn thi trong giai đoạn nước rút này càng lớn.

“Bên cạnh học ôn với thầy cô ở trường, em cũng học thêm ngoài cả 3 môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh. Trong 3 môn, em lo lắng nhất là Toán, vì vậy, em đã cố gắng tự học xong kiến thức cơ bản chương trình lớp 9. Thời gian này, em tập trung làm bài tập nâng cao, luyện đề thi thử để có thể làm tốt các phần kiến thức vận dụng và vận dụng cao”, Lê Na cho biết.

Trong khi đó, em Đỗ Thế Bảo (lớp 9A3) có điểm trung bình học kỳ I các môn thi vào lớp 10 đều trên 9. Tuy nhiên, với mục tiêu thi đậu vào Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, nam sinh vẫn chưa tự tin vào kiến thức của mình. Thế Bảo chia sẻ, qua tìm hiểu của bản thân, điểm tuyển sinh vào lớp 10 của Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng những năm gần đây đều cao nhất tỉnh.

Năm nay, số lượng học sinh lớp 9 tăng cao, nên cuộc đua vào trường sẽ càng khó khăn, căng thẳng. Nói về kế hoạch học tập của mình, Thế Bảo cho biết: “Em cảm thấy khá tự tin, chắc chắn về kiến thức 2 môn Toán và Ngữ văn, nhưng môn Tiếng Anh không phải là lợi thế. Vì vậy, ngoài học ở lớp, em đang đi học thêm ngoài, tập trung nhiều nhất vào môn Tiếng Anh”.

Lớp 9A3 được xem là lớp chọn ở Trường THCS Nghi Phú với 100% học sinh đăng ký dự thi vào lớp 10. Cô Trần Thị Thanh Tâm – chủ nhiệm lớp 9A3, cho biết: “Sau đợt khảo sát học kỳ I, điểm trung bình chung của lớp là gần 8 điểm. Tuy nhiên, điểm số này chưa phản ánh đầy đủ năng lực của học sinh. Từ nay đến cuối học kỳ, chúng tôi sẽ tiếp tục ôn thi theo các chuyên đề. Mỗi tháng tôi sẽ kiểm tra 1 lần để học sinh xác định năng lực thực tế của bản thân để cố gắng”.

Theo bà Tăng Thị Thu Hiền - Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Phú, thông tin năm học trước trường chỉ có 203 học sinh lớp 9 thì năm nay đã lên 354 em. Với đặc thù của một trường nằm ven đô, chất lượng đầu vào không cao thì áp lực tuyển sinh vào lớp 10 đang đè nặng lên cả cô và trò.

“Chúng tôi đã đẩy nhanh chương trình ôn tập từ cuối học kỳ I và sẽ duy trì liên tục đến sát với thời gian tổ chức kỳ thi lớp 10. Tuy nhiên, nhiều học sinh có học lực chỉ trung bình và các em chưa có ý thức ôn tập. Vì thế, nhà trường yêu cầu giáo viên bám sát từng học sinh, vừa ôn tập, vừa kiểm tra, đánh giá, giúp các em nắm vững kiến thức”, Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Phú chia sẻ.

Tại Trường THCS Hải Hòa (phường Cửa Lò, Nghệ An) năm nay khối lớp 9 có 6 lớp với hơn 250 học sinh, tăng 1 lớp so với năm học trước. Để chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập từ giữa học kỳ I, tập trung củng cố kiến thức trọng tâm, tăng cường luyện đề và hướng dẫn kỹ năng làm bài. Qua đó, giúp học sinh hệ thống lại kiến thức, nâng cao khả năng vận dụng và sẵn sàng bước vào kỳ thi quan trọng sắp tới.

Ở vùng cao, Trường Phổ thông DTBT THCS Yên Tĩnh (Yên Na, Nghệ An) cũng đang tăng tốc ôn tập cho học sinh lớp 9. “Hàng năm có khoảng 70% học sinh lớp 9 tham gia thi tuyển sinh vào lớp 10 các trường THPT trên địa bàn huyện Tương Dương cũ. Bên cạnh đó, có nhiều em đặt mục tiêu vào Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh.

Với đặc thù trường bán trú, dạy học 2 buổi/ngày, thời gian này nhà trường tăng cường các buổi ôn tập môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh. Đồng thời bồi dưỡng thêm cho các em khá giỏi, vì ở khu vực vùng cao không có các trung tâm dạy thêm ngoài”, ông Nguyễn Văn Thọ - Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTBT THCS Yên Tĩnh, cho biết.

Giờ học của học sinh lớp 9 Trường THCS Nghi Phú (Vinh Phú, Nghệ An).

“Hạ nhiệt” từ chỉ tiêu đến quy chế

Theo thống kê của Sở GD&ĐT Nghệ An, năm học 2025 – 2026, toàn tỉnh có hơn 57.000 học sinh lớp 9, tăng hơn 11.000 em so với năm trước. Áp lực tuyển sinh vào lớp 10 căng thẳng, đặc biệt ở các phường thuộc thành phố Vinh cũ.

Ông Nguyễn Văn Khoa – Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An, nhận định học sinh cuối cấp tăng, áp lực tuyển sinh lớp 10 là một trong những khó khăn của ngành Giáo dục tỉnh trong năm 2026. Hiện, sở đề xuất các giải pháp để từng bước “hạ nhiệt” tuyển sinh lớp 10 cho học sinh.

Theo đó, sở dự kiến tăng chỉ tiêu tuyển sinh ở các trường công lập, và tăng sĩ số học sinh từ 45 em/lớp lên tối đa 50 em/lớp. Bên cạnh đó, ngành Giáo dục cũng tính toán, nếu các trường đủ điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất sẽ tăng lớp 10 để mở rộng cơ hội vào công lập cho học sinh.

Năm nay, Trường Phổ thông Thực hành Sư phạm Đại học Nghệ An sẽ bắt đầu tuyển sinh thêm 3 lớp 10 công lập. Đây là tin vui cho nhiều phụ huynh, học sinh, nhất là ở khu vực thành phố Vinh (cũ) khi trên địa bàn chỉ có 3 trường THPT công lập (ngoài 2 Trường THPT chuyên Phan Bội Châu và THPT chuyên Đại học Vinh).

Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết thêm, trong năm 2026, mô hình các lớp tiên tiến sẽ không còn được triển khai tại các trường THPT công lập. Tuy nhiên, sở sẽ giữ nguyên hoặc tăng chỉ tiêu lớp 10 cho trường có thực hiện mô hình tiên tiến như Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, Trường THPT Lê Viết Thuật và Trường THPT Hà Huy Tập.

Riêng Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng dự kiến được tuyển sinh thêm các lớp ở cơ sở 2 tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên – Hướng nghiệp Nghệ An tại phường Trường Vinh. Ngoài ra, những trường gần với khu vực thành phố Vinh (cũ) như Trường THPT Nguyễn Duy Trinh, Trường THPT Thái Lão, Trường THPT Nghi Lộc, sở cũng tăng chỉ tiêu so với các năm trước, tránh áp lực cho các trường khu vực trung tâm.

Để đảm bảo công bằng cho thí sinh, năm nay, sở GD&ĐT dự kiến sẽ có một số điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh, trong đó các trường THPT công lập phải dành chỉ tiêu nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 để tạo thêm cơ hội, lựa chọn cho thí sinh.

Ông Nguyễn Văn Khoa thông tin thêm, sở GD&ĐT không thực hiện chuyển trường, chuyển lớp cho học sinh vào thời điểm đầu năm học. Như vậy, sẽ tránh được tình trạng học sinh ở vùng trung tâm thành phố đăng ký lên các trường vùng nông thôn, miền núi để trúng tuyển (vì lệch điểm) rồi lại chuyển trường. Việc thực hiện giải pháp này cũng đòi hỏi phụ huynh phải cân nhắc, có phương án lựa chọn trường lớp phù hợp ngay khi đăng ký tuyển sinh vào lớp 10.

UBND tỉnh Nghệ An cũng đã họp để rà soát công tác tiếp nhận và thành lập Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh từ trường tư thục thành trường công lập. Nếu được chuyển đổi, trường sẽ được giao chỉ tiêu tuyển sinh công lập, góp phần tăng thêm chỗ học, giảm áp lực cho hệ thống hiện hữu.