TikTok Shop áp phí mới 3.000 đồng/đơn: Tiểu thương “kẹt giữa” cuộc đua đốt tiền và lợi nhuận teo tóp

Trong mùa cao điểm cuối năm, nhiều người lo ngại thương mại điện tử đang bước vào thời kỳ sàng lọc khắc nghiệt, nơi kẻ thích nghi nhanh mới sống sót

Theo thông báo từ sàn, từ ngày 27/10, TikTok Shop sẽ áp dụng thêm một loại phí bắt buộc tên là “phí xử lý đơn hàng” ở mức 3.000 đồng/đơn (bao gồm thuế), bất kể giá trị đơn hàng.

Phản ánh với PV Dân Việt, chị Nguyễn Thị Hiền (Hà Nội) cho biết, chị và nhiều đồng nghiệp tiểu thương khác cùng mới nhận nhận được thông báo từ TikTok Shop về việc tăng phí sàn này.

Một ví dụ về cách tính phí xử lý đơn hàng của TikTok Shop. Ảnh chụp màn hình

Đại diện TikTok Shop cho biết việc tăng phí sàn nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, đầu tư vào vận hành, bảo mật và công nghệ nhằm hỗ trợ người bán và người mua tốt hơn. Cùng với đó, phí vận chuyển trước đây người bán chọn tham gia gói trợ giá riêng, nay đã được tích hợp vào phí nền tảng để đơn giản hóa quy trình.

Trước TikTok, Shopee cũng từng áp dụng phí hạ tầng 3.000 đồng/đơn từ tháng 7-2025, cho thấy xu hướng các sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí nhằm bù đắp chi phí vận hành và duy trì cạnh tranh khốc liệt trên thị trường.
Trước đó, từ ngày 18/7, sàn này cũng đã tăng mức phí hoa hồng nền tảng đối với người bán hàng tiêu chuẩn, với những ngành hàng như thời trang từ mức khoảng 4% lên tới 10-12%, và tổng các khoản phí cộng thêm có thể lên tới 15-17% doanh thu một đơn hàng.

Hậu quả của việc tăng phí sàn liên tục là biên lợi nhuận của người bán bị thu hẹp. Chị Hiền - Tiểu thương kinh doanh quần áo trên TikTok Shop cho biết mặc dù doanh số không giảm, “mỗi đơn hàng giờ chi phí trả cho sàn đã tăng đáng kể – trước chỉ mất khoảng 12.000 đồng phí, nay lên gần 36.000 đồng cho đơn 300.000 đồng”.

Phí sàn tăng mùa cao điểm cuối năm, tiểu thương "méo mặt"

Việc phí chồng phí diễn ra trước mùa mua sắm cuối năm khiến nhiều tiểu thương lo ngại. Tiểu thương bán hàng online Nguyễn Thị Hiền cho biết: “Nếu tăng giá để bù chi phí thì sẽ mất khách; nếu giữ giá thì lợi nhuận lại thấp hơn rất nhiều”.

Trong khi đó, anh Vũ Mạnh Cường (Hà Nội) - chuyên bán đồ gia dụng, tỏ ra mệt mỏi trước thông tin TikTok Shop tiếp tục tăng phí sàn: "Dịp cuối năm và cận Tết Nguyên đàn trước đây từng mang lại doanh số và thu nhập tốt để bù lại cho những tháng thấp điểm, tuy nhiên bây giờ, mọi thứ rất khó khăn khi vừa cạnh tranh về giá, vừa gánh chịu chi phí ngày càng cao".

Theo anh Cường ước tính, một sản phẩm có doanh thu khoảng 500.000 đồng, bây giờ phải chi gần 155.000 đồng cho các khoản phí sàn, chưa kể hàng loạt chi phí khác để duy trì việc buôn bán như vận hành, quảng cáo, tiếp thị liên kết... Vấn đề là giá nhập không giảm mà còn có xu hướng tăng, khiến biên lợi nhuận nhỏ dần và rủi ro kinh doanh ngày càng cao.

Chia sẻ với PV Dân Việt, chuyên gia thương mại điện tử Nguyễn Dương cho biết, trước tình hình này, các tiểu thương trong nước cần phải tìm cách thích nghi, chuyển đổi tư duy “bán hàng theo trào lưu” sang chiến lược kinh doanh lâu dài và bền vững hơn.

Chuyên gia thương mại điện tử Nguyễn Dương nói về thực trạng kinh doanh online và giải pháp cho các tiểu thương.

"Một thực tế rất rõ là lợi thế bán hàng giá rẻ đang dần mất đi. Người bán cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu riêng để tạo ra giá trị khác biệt. Khi đó, khách hàng mua vì tin tưởng, không chỉ vì khuyến mãi”, ông Dương chỉ ra vấn đề.

Theo đó, một trong những giải pháp quan trọng là đa dạng hóa kênh bán để giảm sự phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất. Ngoài TikTok Shop, người bán có thể phát triển thêm các kênh như Shopee, Facebook, hoặc website riêng để chủ động hơn về khách hàng và dữ liệu.

Chuyên gia thương mại điện tử Nguyễn Dương khuyến nghị các tiểu thương tái cấu trúc dòng sản phẩm như ưu tiên mặt hàng có biên lợi nhuận cao, giảm tỷ lệ các sản phẩm giá rẻ nhưng phí sàn chiếm phần lớn lợi nhuận. Ngoài ra, nên tối ưu vận hành, từ lựa chọn đơn vị giao hàng, quản lý tồn kho tới livestream chuyên nghiệp nhằm tăng tỷ lệ chuyển đổi.

"Tiểu thương có thể sử dụng công cụ phân tích hành vi khách hàng để lựa chọn thời điểm mở livestream, giá phù hợp và các chương trình combo nhằm tăng doanh thu trên mỗi khách”, ông Dương gợi ý.

“Thay vì lo lắng khi sàn tăng phí, hãy coi đây là cú hích để chuyển đổi từ mô hình ‘bán nhỏ lẻ’ sang kinh doanh thực thụ. Ai thích nghi nhanh sẽ là người chiến thắng trong giai đoạn mới của thương mại điện tử".

Trong khi đó, ông Lê Hải Vũ (CEO Velasboost) cho biết, hiện nay, mức phí cơ bản trên các nền tảng thương mại điện tử hiện đã tiệm cận 20%. Điều này khiến lợi nhuận của nhà bán hàng sụt giảm đáng kể, đặc biệt đối với các ngành hàng phổ thông và sản phẩm đại trà.

Ông Vũ nhận định: “Nếu áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt và lợi nhuận bị bào mòn quá mức, nhiều nhà bán hàng nhỏ sẽ dần rút lui. Với mức chi phí cao ngất ngưởng như hiện tại, đây có thể là thời điểm đỉnh cao của làn sóng rời bỏ”.

CEO Hải Vũ cũng nhận định việc tăng phí của các sàn thương mại điện tử là xu hướng tất yếu, bởi các sàn đã dành một thời gian dài để “đốt tiền” nhằm thu hút nhà bán hàng và người dùng. Khi đã xây dựng được cả chất lượng lẫn số lượng, người dùng dần hình thành thói quen và sự gắn bó khó từ bỏ, đó cũng là lúc các sàn bắt đầu tăng phí.