Tiếng Nhật mở rộng hiện diện trong hệ thống giáo dục Việt Nam

Ảnh minh họa/ITN.

Tiếng Nhật trở thành một trong các Ngoại ngữ 1

Việc giảng dạy tiếng Nhật tại Việt Nam được triển khai từ năm học 2003-2004, với hình thức thí điểm như Ngoại ngữ 2. Đến năm học 2016-2017, tiếng Nhật được đưa vào giảng dạy như Ngoại ngữ 1 tại một số trường phổ thông.

Một dấu mốc quan trọng trong quá trình này là năm 2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Nhật - Ngoại ngữ 1 theo Thông tư số 19/2021/TT-BGDĐT; cho phép học sinh trên cả nước lựa chọn học tiếng Nhật từ lớp 3.

Cùng với hoạt động giảng dạy, việc tổ chức các sân chơi học thuật cũng được quan tâm. Năm 2024, kỳ thi Olympic quốc gia tiếng Nhật lần đầu tiên được tổ chức. Những năm tiếp theo, kỳ thi tiếp tục được duy trì, tạo thêm hoạt động giao lưu, học tập dành cho người học tiếng Nhật.

Ở bậc giáo dục đại học, theo khảo sát của Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản, hiện có trên 70 cơ sở giáo dục đại học giảng dạy tiếng Nhật, với tổng số gần 48.000 người học. Trong đó, 51 trường đào tạo chính quy chuyên ngành tiếng Nhật và Nhật Bản học, với khoảng 13.500 người học.

Mở rộng giao lưu, kết nối giáo dục hai nước

Hợp tác giáo dục Việt Nam – Nhật Bản trong lĩnh vực ngôn ngữ được đặt trên cơ sở các văn bản hợp tác giữa hai bên. Trong đó, Bản ghi nhớ về việc dạy tiếng Nhật tại Việt Nam giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và Bộ Ngoại giao Nhật Bản được ký tháng 5/2013; Bản thỏa thuận về giảng dạy tiếng Nhật ở trường phổ thông của Việt Nam giữa Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam được ký tháng 4/2025.

Bên cạnh việc giảng dạy tiếng Nhật tại Việt Nam, đào tạo tiếng Việt và Việt Nam học tại Nhật Bản cũng được quan tâm.

Ngày 15/8/2026, kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc dùng cho người nước ngoài bằng hình thức thi trên máy tính đã diễn ra tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Nhật Bản. Căn cứ Thông tư số 09/2026/TT-BGDĐT ngày 26/2/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định tổ chức thi đánh giá năng lực ngoại ngữ và tổ chức thi đánh giá năng lực tiếng Việt, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ trì chuyên môn, phối hợp với Hiệp hội Xúc tiến Hợp tác Kinh tế Việt Nam – Nhật Bản tổ chức kỳ thi này.

Kỳ thi đánh dấu bước tiến mới trong hoạt động giảng dạy, khảo thí và quảng bá tiếng Việt ra thế giới. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở giáo dục tiếp tục hoàn thiện, nhân rộng mô hình tại những quốc gia, cộng đồng có nhu cầu học và đánh giá năng lực tiếng Việt, qua đó thúc đẩy việc giảng dạy, sử dụng và lan tỏa tiếng Việt trong cộng đồng quốc tế.

Trong định hướng hợp tác thời gian tới, hai bên dự kiến tăng cường giao lưu, trao đổi học sinh, sinh viên, giáo viên và giảng viên giữa các cơ sở giáo dục; đồng thời tiếp tục thúc đẩy các chương trình hợp tác giáo dục trên nhiều lĩnh vực.

Việc giảng dạy tiếng Nhật tại Việt Nam và tiếng Việt tại Nhật Bản là những nội dung cụ thể trong quan hệ hợp tác giáo dục giữa hai nước, góp phần tăng cường giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và kết nối giữa các cơ sở giáo dục.