Thoái hóa cột sống: Nhận biết rõ triệu chứng và cách điều trị

Thoái hóa cột sống là bệnh lý liên quan đến tuổi tác gặp phải thường xuyên

MỤC LỤC
Thoái hóa cột sống là gì?
Triệu chứng bệnh thoái hóa cột sống
Nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống cổ
Các biện pháp điều trị thoái hóa cột sống

Thoái hóa cột sống là gì?

Thoái hóa cột sống là thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng viêm xương khớp liên quan đến sự hao mòn dần dần của đĩa đệm, khớp và xương cột sống. 

Những thay đổi này ở cột sống gây áp lực lên tủy sống và dây thần kinh, dẫn đến nhiều triệu chứng khác nhau.

Theo thời gian và tuổi tác, lớp sụn khớp kết nối giữa các đốt sống bị mài mòn và trở nên mỏng hơn.

Điều này làm giảm khả năng ma sát giữa các đầu xương, gây viêm, sưng bao dịch và khô khớp. Cử động trở nên khó khăn và kém linh hoạt hơn. 

Sự thay đổi cấu trúc làm xuất hiện các gai xương, ảnh hưởng đến rễ thần kinh, xương đốt sống cùng các mô mềm xung quanh. 

Đây là một bệnh mãn tính, có thể xảy ra ở các vị trí khác nhau nhưng phổ biến nhất là thoái hóa cột sống cổ, cột sống ngực (bên trên và giữa lưng) và cột sống thắt lưng (phần lưng dưới).

Theo thống kê của Bộ Y tế, có khoảng 60% người trưởng thành tại Việt Nam bị thoái hóa cột sống.

Điều đáng lo ngại là tỷ lệ này có xu hướng gia tăng theo độ tuổi, đặc biệt là ở những người trên 50 tuổi.

Thoái hóa cột sống gây áp lực lên tủy sống và dây thần kinh

Triệu chứng bệnh thoái hóa cột sống

Các triệu chứng của bệnh thoái hóa cột sống có thể khác nhau tùy thuộc vào tình trạng cụ thể và mức độ nghiêm trọng của thoái hóa. 

Các triệu chứng thường gặp bao gồm đau lưng, đau cổ, cứng khớp và giảm khả năng vận động. Các cơn đau thường diễn ra âm ỉ, triệu chứng đau tăng mạnh khi phải vận động.

Ở một vài người bệnh, cơn đau có thể lan xuống cánh tay hoặc chân, gây tê hoặc ngứa ran. 

Các triệu chứng khác của bệnh thoái hóa cột sống có thể bao gồm yếu cơ, khó đi hoặc đứng và giảm khả năng phối hợp.

Nếu nặng, chân và tay còn có thể bị tê bì hoặc suy yếu kèm theo cảm giác chóng mặt, đau đầu khó chịu. 

Nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống cổ

Lão hóa tự nhiên

Nguyên nhân chính gây thoái hóa là do quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể và cột sống. 

Tuổi tác càng cao thì đĩa đệm càng mất nước, bao xơ càng dễ rách, mô sụn bị hao mòn và dây chằng bị xơ hóa. 

Chế độ sinh hoạt và ăn uống 

Một số thói quen sinh hoạt có thể gây tác động xấu tới sức khỏe xương khớp như: gối đầu quá cao, ngồi sai tư thế, gù lưng, gập cổ, chơi thể thao không đúng tư thế. 

Chế độ ăn uống không lành mạnh và thiếu hụt quá nhiều dưỡng chất canxi, magie, collagen, glucosamine… khiến cho xương khớp trở nên yếu và già đi nhanh chóng.

Thừa cân, béo phì

Một số trường hợp khác do thừa cân, béo phì làm tăng áp lực cột sống gây ra hiện tượng thoái hóa nguy hiểm. 

Thoái hóa cột sống cần điều trị, tránh để lâu gây biến chứng

Các biện pháp điều trị thoái hóa cột sống

Thoái hóa là một bệnh lý mạn tính, hiện nay chưa có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn. Mục tiêu điều trị chủ yếu là thay đổi lối sống, điều trị triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và ngăn ngừa tiến tiển bệnh.

Điều trị bằng thuốc

Thoái hóa cột sống gây sưng và đau đớn dữ dội ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

Các thuốc thường được chỉ định bao gồm: chống viêm, giảm đau, giãn cơ, thuốc ức chế và làm chậm triệu chứng kèm tiêm corticoid tại chỗ.

Việc dùng thuốc giúp bệnh nhân cảm thấy tốt hơn nhưng không có tác dụng điều trị dứt điểm bệnh.

Chúng thường được chỉ định sử dụng ngắn ngày cho đến khi cải thiện triệu chứng bệnh. Lạm dụng thuốc có thể khiến bệnh lý trở nên trầm trọng hơn và gây các ảnh hướng xấu khác tới sức khỏe.

Tập thể dục

Một số bài tập có thể kéo giãn cột sống giúp phục hồi tổn thương đốt sống đồng thời tăng cường sức khỏe của cột sống, cải thiện tính dẻo dai, linh hoạt của cột sống.

Việc tập luyện thường xuyên cũng giúp giảm cân và duy trì một cơ thể khỏe mạnh, từ đó giảm nguy cơ mắc các vấn đề về xương khớp khác.

Kết hợp vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu bao gồm các phương pháp như siêu âm, điện xung, massage và tập luyện cơ bắp. 

Các can thiệp vật lý có tác dụng giảm đau, cải thiện sự linh hoạt cột sống đồng thời kích thích quá trình tự chữa lành cho xương khớp nhằm ngăn ngừa tái phát hoặc tiến triển bệnh. 

Đây là xu hướng được ưa chuộng hiện nay cho người có các vấn đề xương khớp do hiệu quả cải thiện cao, an toàn và chi phí hợp lý. 

Phẫu thuật

Trong những trường hợp nghiêm trọng, phẫu thuật có thể được áp dụng để điều trị thoái hóa cột sống không đặc hiệu.

Tuy nhiên, việc phẫu thuật cột sống luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro nguy hiểm như: gây đau tim, tổn thương vùng đầu, rối loạn lưu thông máu, đau nhức. 

Phương pháp này chỉ được áp dụng khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả.

Dùng thuốc xương khớp Đông y

Việc điều trị kết hợp Tây y và Đông y là một trong những xu hướng đang được quan tâm cho các vấn đề xương khớp.

Hạn chế của thuốc Tây là chỉ điều trị triệu chứng, không làm khỏi và ngăn ngừa cơn đau tái phát hoặc nặng lên. Trong khi đó, điều trị theo phương pháp cổ truyền lại chú trọng vào việc giải quyết căn nguyên gây bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. 

Đông y quan niệm thoái hóa là do khí huyết suy yếu, tắc nghẽn kinh lạc gây ra các triệu chứng đau đớn và cản trở khí huyết lưu thông và nuôi dưỡng cơ thể. 

Do đó, để điều trị bệnh cần phải tăng cường khí huyết, thông kinh hoạt lạc và kiện toàn cơ thể để tránh bệnh tái phát.

Tùy vào nguyên nhân và tình trạng bệnh mà kê thuốc cho phù hợp, tuy nhiên các vị thuốc được dùng chữa bệnh thoái hóa đa phần đều mang tính chất bổ, có tác dụng lợi khí huyết, thông kinh mạch, lợi gân cốt. Nổi tiếng có thể kể đến như Tục đoạn, Sinh địa, Uy linh tiên, Đan sâm, Thiên ma, Thông thảo, Cẩu tích, Độc hoạt, Đỗ trọng, Hà thủ ô đỏ, Cốt toái bổ, Khương hoạt, Hạt sen, Đương quy,..

Sự kết hợp của nhiều vị thuốc vừa giúp thông kinh lạc, trừ phong thấp giúp giảm sưng và đau tại khớp, vừa có tác dụng bổ can thận, tăng cường khí huyết, kiện toàn sức khỏe để ngăn ngừa bệnh quay trở lại. 

Nhờ vậy mà thuốc có tác dụng hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa tái phát các tình trạng thoái hóa đốt sống cổ, thắt lưng và thoái hóa cột sống thắt lưng. 

Thuốc xương khớp Đông y (ví dụ như Xương Khớp Nhất Nhất) hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bệnh xương khớp có thể tham khảo và sử dụng.