Thị trường khí đốt toàn cầu chao đảo

Trạm xăng Ras Laffan của Qatar bốc cháy sau cuộc tấn công bằng UAV của Iran, ngày 28/2/2026.

Giá khí đốt tương lai chuẩn của châu Âu đã tăng vọt khoảng 50%. Đây là mức tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ tháng 3/2022 - sau khi các tàu chở khí hóa lỏng (LNG) phần lớn ngừng đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp giữa Iran và Oman, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu khí toàn cầu, vào cuối tuần qua.

Sự gia tăng này càng trầm trọng hơn do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào khu phức hợp khí hóa lỏng (LNG) lớn của QatarEnergy tại Ras Laffan, buộc phải tạm ngừng sản xuất.

Thị trường dầu thô cũng tăng mạnh, với giá dầu Brent kỳ hạn leo lên mức cao nhất trong nhiều tháng khi sự leo thang căng thẳng tiếp tục hạn chế dòng chảy năng lượng từ khu vực này.

Khắp vùng Vịnh, các cơ sở năng lượng khác cũng bị ảnh hưởng hoặc tạm thời ngừng hoạt động, các nhà sản xuất đã tạm dừng một phần hoạt động của mình như một biện pháp phòng ngừa.

Saudi Arabia được cho là đã tạm ngừng hoạt động nhà máy lọc dầu Ras Tanura sau các vụ tấn công.

Với các phương án đường ống thay thế bị hạn chế và các tuyến vận chuyển qua khu vực bị đình trệ, các nhà giao dịch hiện đang tính đến rủi ro chuỗi cung ứng có thể bị gián đoạn trong một thời gian dài.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng, sự hỗn loạn này có thể gây ra cú sốc nghiêm trọng nhất đối với thị trường khí đốt kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.

EU được xem là khu vực đặc biệt dễ bị tổn thương. Khối này đã phải đối mặt với nhiều đợt tăng giá năng lượng kể từ khi giảm nhập khẩu dầu khí từ Nga sau khi xung đột Ukraine leo thang.

Việc chuyển hướng khỏi khí đốt đường ống tương đối rẻ từ Nga đã buộc khối này phải phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn cung LNG, đặc biệt là từ Mỹ.

Giờ đây, khi mùa sưởi ấm kết thúc nhưng các kho chứa lại ít hơn bình thường, khu vực này cần nhập khẩu một lượng lớn LNG trong mùa hè để bổ sung lượng dự trữ trước mùa đông năm sau.

Đợt tăng giá diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, các hoạt động quân sự chống lại Iran có thể tiếp tục trong vài tuần nữa, đồng thời một số công ty bảo hiểm hàng hải lớn đang chuẩn bị ngừng bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu đi vào Vịnh Ba Tư.

Các cuộc tấn công quân sự do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran hôm 28/2 vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt.

Các nhà phân tích, trong đó có Goldman Sachs, ước tính rằng, việc tạm ngừng vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz trong một tháng có thể đẩy giá khí đốt ở châu Âu tăng tới 130% so với mức hiện tại, gây áp lực mới lên các hộ gia đình và ngành công nghiệp.

Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga và người đứng đầu quỹ đầu tư quốc gia của nước này, lập luận rằng, đợt tăng giá gần đây cho thấy cái giá phải trả cho quyết định của châu Âu trong việc từ bỏ nhiên liệu của Nga.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội , ông cho biết giá khí đốt của EU “có thể tăng hơn gấp đôi trong thời gian ngắn”, và khẳng định “sai lầm chiến lược của khối khi tránh sử dụng khí đốt rẻ và đáng tin cậy của Nga đang phản tác dụng”.