Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Chuẩn bị ra sao để triển khai từ năm 2027?

Dự kiến triển khai thử nghiệm cho hơn 100.000 học sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang xây dựng lộ trình chuẩn bị tổ chức thi trên máy tính, dự kiến áp dụng từ kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027.

Bộ GDĐT cho biết, để triển khai nội dung này, Bộ sẽ thành lập Ban chỉ đạo, Ban soạn thảo đề án xây dựng Đề án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự kiến vào tháng 9 năm nay.

Từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2026, Bộ GDĐT xây dựng Đề án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.

Thí sinh dự thi đánh giá tư duy đợt 1 của Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Nguyễn Hoài.

Việc tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi trên máy tính sẽ được triển khai trong tháng 4 và tháng 5/2026. Quy mô thử nghiệm dự kiến khoảng 100.000 thí sinh. Việc thử nghiệm này cũng là một phần của quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi thi. Quá trình thử nghiệm cũng phục vụ công tác chuẩn bị cho việc thi trên máy tính với phạm vi rộng.

Tháng 7/2026, Bộ GDĐT sẽ trình Chính phủ xem xét ban hành Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.

Tháng 8/2026, Bộ rà soát cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết trên phạm vi toàn quốc để có lộ trình triển khai thi trên máy tính. Từ tháng 10 đến tháng 12/2026, Bộ ban hành quy trình, quy định, thi trên máy tính, các địa phương bố trí một số điểm tổ chức thí điểm thi trên máy tính và chuẩn bị đầu tư cơ sở vật chất cho các điểm thi này.

Trong tháng 4 và tháng 5/2027, Bộ tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi tại các điểm dự kiến tổ chức thi trên máy tính. Tháng 6/2027, Bộ tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại các điểm có đủ điều kiện và tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên giấy tại các điểm thi khác.

Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, hiện Bộ đang chuẩn bị các hệ thống phần mềm tổ chức thi trên máy và thử nghiệm việc thi trên máy tại các địa phương. Dự kiến ngay trong năm học 2025-2026, sẽ triển khai thử nghiệm cho hơn 100.000 học sinh.

Vì sao phải duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT?

Nhìn lại tổng thể kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhiều ý kiến cho rằng còn nhiều hạn chế và không nên tiếp tục thực hiện với mục đích vừa xét tốt nghiệp, vừa xét tuyển vào đại học, cao đẳng. Việc giữ hay bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện vẫn nhận nhiều ý kiến trái chiều.

Về việc duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, để xét công nhận tốt nghiệp hiện nay có các mục tiêu rất cụ thể.

Thứ nhất là đánh giá trình độ của người học theo yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực của Chương trình giáo dục phổ thông, lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT.

Thứ hai là kết quả của kỳ thi được sử dụng làm một trong các cơ sở để đánh giá chất lượng dạy học của các cơ sở giáo dục phổ thônng, công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục.

Thứ ba là cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh: “Trong giai đoạn hiện nay, đây là kỳ thi cấp quốc gia duy nhất với mọi học sinh để đánh giá chung cho đầu ra của THPT, có thang đo đánh giá chung trên cả nước. Do đó, cần duy trì việc tổ chức để đánh giá mức độ đạt chuẩn GDPT, cung cấp dữ liệu quốc gia cho việc nghiên cứu, xây dựng, điều chỉnh chính sách giáo dục chung. Đồng thời đánh giá được chất lượng giáo dục của các vùng miền trên phạm vi cả nước. Kết quả kỳ thi là đầu ra của bậc phổ thông, là nguồn thông tin tham khảo cho các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức tuyển sinh”.

Để triển khai tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chuyên nghiệp, Bộ GDĐT nhìn nhận, bên cạnh những ưu điểm nổi bật, hình thức thi này cũng đối mặt với một số hạn chế và thách thức: Sự chưa đồng đều về hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt ở các vùng khó khăn. Ngoài ra, việc xây dựng một ngân hàng đề thi chất lượng cao, chuẩn hóa để đảm bảo công bằng cho các đợt thi rất phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ gian lận công nghệ cao nếu không có biện pháp bảo mật chặt chẽ. Vì vậy, nâng cao năng lực con người và quy trình là yếu tố then chốt.

Về lộ trình, TS Hoàng Ngọc Vinh cho rằng, nên bắt đầu từ các đô thị lớn, sau đó mở rộng dần. Dù công nghệ hiện đại đến đâu, vai trò của con người trong công tác khảo thí vẫn là cốt lõi và đòi hỏi sự chuyên nghiệp cao độ.

"Từ khâu xây dựng, kiểm định đề thi, đến quản lý và giám sát hệ thống, mọi khâu đều yêu cầu sự tận tâm, chính xác và trung thực. Việc thi trên máy tính là một ý tưởng tiến bộ, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đặc biệt là sự chuyên nghiệp của những người làm công tác khảo thí", ông Vinh nhấn mạnh.