Thêm một giải pháp vốn cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ

Định hướng của chính phủ đến năm 2030 là cả nước có 2 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong đó, 40-50% phải tham gia sàn thương mại điện tử và phải duy trì được ít nhất 125.000 doanh nghiệp khởi nghiệp do thanh niên làm chủ. Để hoàn thành định hướng, mục tiêu trên, nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ vốn như thúc đẩy hoạt động Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; dự kiến thành lập Quỹ Phát triển Doanh nghiệp Bền vững để hỗ trợ dự án xanh và cấp vốn vay ưu đãi cho startup. Song song, các ngân hàng cũng được khuyến khích cho các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ vay vốn kinh doanh, khởi nghiệp. 

Hàng loạt các gói vay ưu đãi đã được công bố như Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cho vay tới 80% tổng vốn đầu tư trong 7 năm, lãi suất 4,4%/năm hay như các gói vay lên đến 15 tỷ đồng của MSB, gói vay 7 tỷ đồng của Techcombank, 10 tỷ đồng của MB... Nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng tiếp cận được nguồn vốn này, như chuyện của công ty anh Quốc ở Lagi (Lâm Đồng).

Công ty buôn bán hải sản phơi khô của vợ chồng anh Quốc là dạng công ty siêu nhỏ, chỉ có 3 nhân sự, vừa sản xuất, vừa mua đi bán lại các loại cá khô, tôm khô ở khu vực Lagi.  Sở dĩ anh lập công ty là để thuận tiện tham gia các sàn thương mại điện tử. Mới đây, bạn hàng muốn nhượng lại 50kg khô cá thu với giá 450.000kg/ký và 40kg tôm khô với giá 500.000đ/ký nhưng phải trả toàn bộ số tiền 42,5 triệu đồng trong chiều hôm ấy. Thường anh phải nhập khô cá thu với giá 500.000đ/ký còn tôm khô là 550.000đ/ký nhưng lần này rẻ là do gia đình bạn hàng có người nhập viện, cần tiền gấp. Nếu nhập theo giá này, dự tính tiền lời sẽ khoảng 12-15 triệu đồng và hàng bán cũng nhanh. Tuy nhiên, tài khoản của công ty không có sẵn số tiền trên vì anh vừa đầu tư vài chục triệu để nâng cấp bãi phơi hải sản. Anh cũng nghĩ đến việc vay ngân hàng nhưng rồi lại tự thấy bất khả thi.

Hoàn cảnh anh Quốc không cá biệt. Dù chính phủ và ngân hàng đã có nhiều chính sách hỗ trợ vốn nhưng luôn đi kèm với những điều kiện vay bị cho là khó, như phải hoạt động trên 1 năm, phải có dự án hay hợp đồng mua bán được ký kết... Anh hiểu đây là điều kiện bắt buộc để quản trị rủi ro tín dụng, chỉ là nó chưa phù hợp ở thời điểm này.

Sau cả buổi sáng suy nghĩ, anh quyết định vay theo hình thức cầm xe ô tô không giữ xe. Nôm na thì đây là giải pháp cầm đồ. Dù chỉ là hình thức vay thay thế nhưng nó phù hợp vì ba lý do: không yêu cầu chứng minh thu nhập hay xét nợ xấu; thủ tục đơn giản, chỉ 15 - 30 phút sau khi lập hồ sơ vay là đã có thể nhận tiền và quan trọng nhất, anh được giữ lại xe để đi lại, mưu sinh. Hơn nữa, để đảm bảo việc sử dụng chiếc xe được thuận tiện, đáp ứng các yêu cầu pháp lý, F88 đã cấp cho anh Quốc bản sao đăng ký xe có công chứng và giấy đi đường, tương tự như khi vay thế chấp ở các ngân hàng. Điều này khiến anh yên tâm vì chiếc xe bán tải Ford Ranger 2019 không chỉ là thứ tài sản lớn nhất của anh, của công ty mà còn là phương tiện chuyên chở duy nhất, đảm bảo việc giao nhận hàng được nhanh chóng, chủ động. 

Tuy nhiên, anh cũng hiểu giải pháp vay này có một số bất lợi như hạn mức vay không cao như khi vay ngân hàng và lãi suất cũng cao hơn ngân hàng. Song đặt trong bối cảnh không cần quá nhiều tiền nhưng cần gấp và có khả năng hoàn trả sớm thì đây lại là giải pháp phù hợp. Anh Quốc tính toán chỉ trong 7-10 ngày là có thể bán hết số hàng trên, lấy tiền trả nợ nên dù có trả thêm phí thanh toán trước hạn thì anh vẫn còn lời. Quả thực, sau nửa tháng, anh Quốc đã hoàn trả F88 toàn bộ vốn lẫn lời và sau khi trừ hết các loại chi phí liên quan khác, công ty siêu nhỏ của anh thu về hơn 7 triệu đồng. 

Thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân phát triển là chủ trương lớn của nhà nước, cần có sự đồng hành của nhiều cấp. Với những doanh nghiệp lớn, có dự án rõ ràng, có bề dày hoạt động, họ thường tìm kiếm nguồn vốn từ ngân hàng. Nhưng với những hộ kinh doanh cá thể, các đoanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, nếu không thể đáp ứng điều kiện vay ngân hàng, họ có thể tìm kiếm các giải pháp vay thay thế khác. Không có hình thức vay nào là rủi ro nếu doanh nghiệp biết tận dụng cơ hội, biết quản lý, điều phối dòng tiền trong ngắn, trung và dài hạn.