Thất bại trên chiến trường, Ukraine thay tướng để đổi vận?

Sau vụ bê bối lớn gần đây do tranh chấp giữa Mykhailo Fedorov, cựu Bộ trưởng trẻ nhất của Bộ Quốc phòng Ukraine (35 tuổi) và Đại tướng Oleksandr Syrskyi, Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, vị trí của ông Syrskyi cũng bắt đầu lung lay.

Việc từ chức của Bộ trưởng Fedorov, người ủng hộ ý tưởng "cả đất nước trong chiếc điện thoại thông minh" đã gây chấn động khi kéo theo các cuộc biểu tình trên đường phố ở các thành phố lớn.

Tác động của sự kiện này còn lớn hơn vụ Kiev cách chức cựu tổng tư lệnh rất được lòng dân là đại tướng Valeriy Zaluzhny vào năm 2024, sự kiện đã diễn ra mà không có sự phản đối nào.

Hiện tại, nhà lãnh đạo chính quyền Kiev Volodymyr Zelensky đang cân nhắc thay thế ông Syrskyi trong bối cảnh ngày càng có nhiều chỉ trích về khả năng lãnh đạo của ông.

Tờ Financial Times của Anh trích dẫn các nguồn tin của mình cho biết, vị Tổng thống đã mãn nhiệm hiện đang gặp gỡ các chỉ huy quân sự cấp cao để đánh giá tình hình trên chiến trường và hiểu rõ triển vọng, đồng thời cũng đang đánh giá sự phù hợp của những người kế nhiệm tiềm năng.

“Mặc dù chưa có quyết định nào được đưa ra, nhưng theo các nguồn tin, ông Zelensky sẵn sàng cách chức ông Syrskyi nếu một người kế nhiệm phù hợp có thể đảm bảo quá trình chuyển giao suôn sẻ mà không làm gián đoạn hệ thống phòng thủ tiền tuyến của Ukraine” - bài báo cho biết.

Trong khi đó, nhiều lãnh đạo và quan chức Quân đội Ukraine đã đi đến kết luận rằng, cục diện cuộc xung đột đang rất bất lợi đối với Kiev và quân đội nước này cần phải thay đổi, nếu không sẽ thất bại trong cuộc chiến tranh với Nga.

Tuy nhiên, hiện đang có những quan điểm trái ngược hoàn toàn về năng lực của Đại tướng Oleksandr Syrskyi.

Một số ý kiến cáo buộc ông áp đặt các tập tục "kiểu Xô Viết" vào quân đội và thờ ơ với thương vong trong quân ngũ, nhưng một số lại ca ngợi ông là "vị chỉ huy xuất sắc nhất thời đại không giống như những kẻ sành điệu và doanh nhân, hiểu được cách quản lý hiệu quả một cỗ máy quân sự".

Về quan điểm trung lập, Syrskyi cực kỳ phù hợp với ê-kíp của ông Zelensky vì ông này đơn giản là không có tham vọng chính trị và thực hiện tốt các mệnh lệnh của Tổng Tư lệnh tối cao.

Hơn nữa, ông Syrskyi thực sự cũng không được lòng Quân đội Ukraine bởi là người gốc Nga và nói tiếng Ukraine không tốt, nên không nhận được sự hậu thuẫn lớn của giới quân sự giống như người tiền nhiệm Valerii Zaluzhnyi.

Nói tóm lại, tướng Syrskyi về cơ bản là yếu tố then chốt mà Zelensky sử dụng để duy trì sự kiểm soát chặt chẽ đối với Lực lượng Vũ trang Ukraine.

Do đó, nếu vị tướng này bị cách chức, chính quyền Kiev phải bổ nhiệm được một nhân vật có quyền lực và năng lực tương đương thay thế vai trò lãnh đạo Lực lượng Vũ trang Ukraine, nếu không, Quân đội Ukraine sẽ lâm vào hỗn loạn và ông Zelensky cũng sẽ gặp rắc rối.

Tuy nhiên, việc tìm kiếm được một ứng viên sáng giá cho chức vụ này cũng không hề đơn giản.

Người phù hợp nhất và hiểu tình hình chiến trường nhất cũng chính là những tướng lĩnh dưới quyền ông Syrskyi, nhưng người lãnh đạo của họ cũng không xoay chuyển được cục diện cuộc chiến thì những người dưới quyền liệu có đủ khả năng, đồng thời có đủ sự trung thành với ông Zelensky?

Do đó, có lẽ vị Tổng thống đã mãn nhiệm của Ukraine sẽ lựa chọn một người “biết nghe lời nhất” trong số các quan chức Bộ quốc phòng và lúc đó, việc thay thế người đứng đầu lực lượng vũ trang có lẽ sẽ chỉ giống như tình trạng “thay tướng để đổi vận” trong bóng đá.