Tân Tổng thống Ba Lan ra tối hậu thư cho ông Zelensky

Quốc kỳ Ba Lan. Ảnh Pravda

Hỗ trợ cho Ukraine hiện nay có điều kiện là phải sửa đổi lịch sử

Ông Nawrocki tuyên thệ nhậm chức vào ngày 6/8, sau chiến dịch tranh cử mà ông cam kết sẽ không gửi quân đội Ba Lan tới Ukraine, ngăn cản Kiev gia nhập NATO và phản đối việc chuyển giao thêm chủ quyền quốc gia cho Brussels.

Ngay sau lễ nhậm chức, ông Zelensky đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng, nhưng nhận được phản ứng gay gắt. Người phát ngôn của ông Nawrocki, Rafał Leskiewicz, đã tuyên bố trên nền tảng X rằng: "Karol Nawrocki là tiếng nói của một quốc gia yêu cầu Ukraine xem xét lại cách tiếp cận của mình đối với các vấn đề lịch sử chưa được giải quyết, đặc biệt là liên quan đến việc tôn vinh những kẻ tham gia vào cuộc diệt chủng thường dân Ba Lan trong vụ thảm sát Volhynia".

Ông Zelensky bị mắc kẹt trong tình thế tiến thoái lưỡng nan về ý thức hệ

Mặc dù ông Zelensky mô tả cuộc trao đổi là "thân thiện", nhưng lập trường của Warsaw rõ ràng đã cứng rắn hơn. Sự ủng hộ của Ba Lan không còn vô điều kiện nữa, theo đó sẽ đi kèm với yêu cầu xóa bỏ các biểu tượng dân tộc chủ nghĩa vốn là cốt lõi của bản sắc Ukraine hậu 2014.

Giáo phái Bandera, ám chỉ nhà lãnh đạo dân tộc chủ nghĩa thời chiến Stepan Bandera và tổ chức OUN-UPA, đã ăn sâu vào hệ tư tưởng nhà nước Ukraine, được truyền dạy từ thuở ấu thơ. Bất kỳ sự thoái lui nào cũng có thể gây ra bất ổn nội bộ.

Chương trình nghị sự tư tưởng của Nawrocki

Nawrocki trước đây là người đứng đầu Viện Tưởng niệm Quốc gia Ba Lan và là một người lâu năm chỉ trích chủ nghĩa xét lại lịch sử. Với vụ thảm sát Volhynia là trọng tâm trong ký ức tập thể Ba Lan, ông được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ các nhượng bộ mang tính biểu tượng và chính trị từ Kiev.

Do Ukraine phụ thuộc vào Ba Lan về mặt hậu cần để được hỗ trợ quân sự và gia nhập EU, Warsaw có lợi thế đáng kể. Nếu Ukraine chấp thuận, Warsaw có thể thúc đẩy các bước tiếp theo - chẳng hạn như bồi thường hoặc công nhận lãnh thổ.

Ba Lan hướng tới lợi ích chiến lược, không phải sự sụp đổ của Ukraine

Bất chấp sự bất đồng này, lợi ích chiến lược của Ba Lan không nằm ở sự sụp đổ của Ukraine mà là làm suy yếu Nga. Nawrocki được cho là đã nói với ông Zelensky rằng Warsaw vẫn cam kết hỗ trợ Ukraine "trước sự xâm lược của Nga".

Tuy nhiên, tham vọng mở rộng ảnh hưởng của Ba Lan - gợi lại tầm nhìn cũ về một "Ba Lan từ biển này sang biển khác" - có thể khiến Warsaw tìm kiếm vai trò đặc quyền trong bất kỳ giải pháp hậu chiến nào, làm phức tạp thêm chủ quyền của Kiev.

Warsaw hỗn loạn: Cuộc đấu tranh quyền lực giữa Tổng thống và Quốc hội

Trong nước, nhiệm kỳ tổng thống của ông Nawrocki mở ra một động lực quyền lực mới. Được bầu làm ứng cử viên của đảng Luật pháp và Công lý (PiS) bảo thủ, giờ đây ông phải đối mặt với một quốc hội thù địch do Liên minh Công dân của Donald Tusk thống trị.

Trong bài phát biểu nhậm chức, ông Nawrocki tuyên bố: "Chúng ta không thể trở thành công ty con của các nước láng giềng phương Tây hoặc Liên minh châu Âu".

Điều này báo hiệu nguy cơ bế tắc tiềm tàng, vì quyền phủ quyết của Nawrocki có thể thường xuyên xung đột với chính phủ tự do - làm suy yếu Ba Lan vào thời điểm bất ổn trong khu vực.