Sức đề kháng yếu phải làm sao – 7 lưu ý không được bỏ qua

Sức đề kháng yếu làm gia tăng tần suất mắc bệnh nhiễm trùng

Hậu quả của sức đề kháng yếu

Đề kháng yếu là vấn đề của hệ miễn dịch khiến khả năng phòng bệnh suy giảm, cơ thể dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng. Đặc biệt khi nhiễm bệnh, mức độ bệnh thường nặng hơn, dễ biến chứng nguy hiểm và khó điều trị, hay tái phát.

Các bệnh lý điển hình, dễ mắc phải khi sức đề kháng suy yếu bao gồm:

• Viêm đường hô hấp trên: viêm mũi, viêm họng, viêm amidan, thanh quản
• Viêm đường hô hấp dưới: viêm phế quản, viêm phổi
• Một số bệnh đặc thù dễ gặp với người đề kháng yếu: viêm màng não, viêm tai tự phát hoặc do biến chứng từ đường hô hấp
• Nhiễm trùng da: nấm da, nhiễm khuẩn…
• Nhiễm trùng tiêu hóa có thể gia tăng đặc biệt khi bệnh nhân phải sử dụng kháng sinh nhiều hơn để điều trị các bệnh lý nhiễm khuẩn khác.
• Chậm phát triển: cơ thể thường xuyên ở trong trạng thái mệt mỏi chống lại bệnh tật, có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển thể chất đặc biệt là trẻ em.

Viêm đường hô hấp là bệnh lý thường gặp khi sức đề kháng yếu

Sức đề kháng yếu phải làm sao?

Sức đề kháng yếu có thể là cơ địa từ khi mới sinh ra, nhưng thường là do chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày.

• Thiếu dinh dưỡng
• Uống ít nước
• Sử dụng nhiều chất kích thích
• Làm việc quá độ, nghỉ ngơi không đầy đủ
• Lười vận động, ít tập thể dục thể thao
• Thường xuyên căng thẳng, lo âu
• Sinh sống trong môi trường ô nhiễm
• Lạm dụng thuốc kháng sinh

Để cải thiện sức đề kháng chúng ta cần thực hiện các biện pháp khắc phục các nguyên nhân kể trên.

1. Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, lành mạnh

Đảm bảo chế độ dinh dưỡng mỗi ngày đủ các nhóm chất cần thiết gồm đạm, tinh bột, chất béo, chất xơ, vitamin và khoáng chất

Hạn chế sử dụng các thực phẩm chế biến sẵn, chứa nhiều chất bảo quản, phụ gia. Các chất này không những khiến đề kháng yếu dễ mắc bệnh nhiễm trùng mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Tăng cường bổ sung rau xanh và hoa quả để cung cấp vitamin và khoáng chất. Đây là nhóm chất thiết yếu nhằm cấu thành nên hệ miễn dịch.

Uống ít nước cũng gây suy yếu sức đề kháng. Bởi nước đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa và hỗ trợ khả năng thải độc trong cơ thể. Uống ít nước có thể làm gia tăng sự tích tụ chất độc, lâu dần ảnh hưởng đến đề kháng và gây ra nhiều bệnh lý khác. Do vậy, nên tạo thói quen uống nhiều nước mỗi ngày. Ngoài nước lọc có thể uống nước ép rau củ, hoa quả, trà thảo mộc…

Cần hạn chế rượu bia, cà phê và các thức uống chứa chất kích thích khác. Bởi chất kích thích làm giảm khả năng bảo vệ của tế bào bạch cầu, qua đó làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể.

Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh giúp tăng cường sức đề kháng

2. Nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc

Khi không được nghỉ ngơi đầy đủ, thiếu ngủ, toàn bộ cơ thể nói chung và hệ miễn dịch nói riêng không có cơ hội được tái tạo. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, thiếu ngủ, ngủ chập chờn không ngon giấc có liên quan đến giảm số lượng tế bào lympho T, giảm số lượng bạch cầu nói chung. Đây là những thành phần quan trọng của hệ miễn dịch làm giảm khả năng chống lại bệnh tật.

3. Vận động thể dục thể thao hợp lý

Vận động cơ thể làm tăng cường khả năng lưu thông máu, thúc đẩy tuần hoàn và sự đào thải các chất độc ra ngoài.

Việc tăng cường tuần hoàn đến những cơ quan đang bị bệnh cũng giúp bạch cầu thực hiện nhiệm vụ, tiêu diệt và chống lại nguy cơ tiến triển thành bệnh lý nghiêm trọng.

4. Giữ tinh thần thoải mái, giảm căng thẳng

Căng thẳng, lo âu chính là tác nhân trực tiếp thúc đẩy sự gia tăng hormone cortisol và giảm sản xuất prostaglandin – loại hormone có tác dụng giãn mạch, chống viêm, hỗ trợ cho chức năng miễn dịch.

Căng thẳng khiến cơ thể dễ mắc bệnh cảm lạnh, cúm, thậm chí là các vấn đề nghiêm trọng hơn như bệnh tim mạch, tiêu đường, rối loạn nội tiết và các bệnh mạn tính khác.

5. Vệ sinh môi trường sống sạch sẽ

Môi trường sống ô nhiễm, nhiều tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn sẽ khiến sức đề kháng của cơ thể luôn phải gồng mình chống đỡ, dần dần làm suy yếu hệ miễn dịch.

Do vậy, vệ sinh môi trường sạch sẽ là góp phần duy trì sức đề kháng mạnh khỏe. Nên vệ sinh nhà cửa thường xuyên, mở cửa sổ tăng cường nguồn không khí tươi mới vừa giúp giảm căng thẳng vừa bảo vệ hệ miễn dịch.

6. Sử dụng kháng sinh đúng cách

Sử dụng kháng sinh đúng cách không có nghĩa là hoàn toàn không được sử dụng kháng sinh. Cần lưu ý rằng, chỉ nên sử dụng các loại thuốc này khi có chỉ định của bác sĩ, khi cơ thể thực sự đang mắc các bệnh nhiễm khuẩn.

Khi đã sử dụng kháng sinh, cần tuân thủ chế độ liều chính xác, việc sử dụng tăng liều có thể làm gia tăng tác dụng phụ. Tuy nhiên, tự ý giảm liều kháng sinh so với khuyến cáo không những làm mất hiệu quả điều trị mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sống mạnh mẽ hơn, đề kháng thuốc và khiến bệnh tái phát, khó điều trị.

Sử dụng kháng sinh không đúng cách khiến vi khuẩn đề kháng thuốc

7. Bổ sung khoáng chất thiết yếu

Kẽm là loại khoáng chất có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc duy trì và tăng cường hệ miễn dịch. Kẽm cấu thành nên khoảng 300 loại enzyme của cơ thể, tham gia xúc tác cho ARN – polymerase, là enzyme cực kỳ quan trọng của quá trình phiên mã, dịch mã, tổng hợp protein, sự nhân đôi của tế bào và do vậy ảnh hưởng quan trọng đến hoạt động tế bào, sự tăng trưởng và chức năng chuyển hóa, miễn dịch.

Thiếu kẽm gây suy giảm sự phát triển và chức năng của các tế bào miễn dịch như lympho T, lympho B, đại thực bào. Các nghiên cứu ghi nhận rằng thiếu kẽm gây thiểu sản lách, tuyến ức, giảm sản xuất globulin miễn dịch như IgA, IgM và cả IgG.

Trẻ em thiếu kẽm làm suy giảm sự hoạt hóa đại thực bào. Thực bào là quá trình trực tiếp tiêu diệt tác nhân gây bệnh, là hoạt động cực kỳ quan trọng của hệ miễn dịch. Do vậy, cơ thể dễ dàng nhiễm khuẩn, bên cạnh đó còn làm giảm sinh trưởng, phát triển, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng ở trẻ.

Do vậy, bổ sung kẽm là điều cần thiết để tăng cường hệ miễn dịch cho cả trẻ em và người lớn, tăng cường sức đề kháng cho cả gia đình.