Sốt xuất huyết Dengue: Dấu hiệu nhận biết, điều trị và phòng ngừa

Sốt xuất huyết Dengue do muỗi vằn truyền nhiễm

Sốt xuất huyết Dengue là gì?

Sốt xuất huyết Dengue (gọi tắt là sốt xuất huyết) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra. Có 4 chủng virus Dengue được ghi nhận gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Do đó, một người có thể bị đến 4 lần sốt xuất huyết trong suốt cuộc đời. Virus Dengue tồn tại trong ống tiêu hóa của muỗi vằn Aedes Aeypti và được truyền sang máu người khi muỗi chích. Cần 4-7 ngày để virus nhân lên số lượng đủ lớn trong cơ thể và gây ra các triệu chứng đặc trưng.

Sốt xuất huyết Dengue Bộ Y tế ghi nhận, tính đến tháng 11/2022, cả nước có khoảng 292.439 trường hợp sốt xuất huyết, 112 ca tử vong tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ 2021.

Dịch sốt xuất huyết Dengue có tính chất theo mùa. Dịch sốt xuất huyết thường bùng phát từ tháng 3 và có thể kéo dài hết hết tháng 11, 12 tùy vào điều kiện nóng ẩm, mưa nhiều mỗi năm.

Con đường lây nhiễm virus Dengue gây sốt xuất huyết

Dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết Dengue

Theo hướng dẫn về sốt xuất huyết Bộ Y tế cho biết, có 2 giai đoạn sốt và giai đoạn nguy hiểm người bệnh cần chú ý các dấu hiệu nhận biết.

1. Giai đoạn sốt

Giai đoạn sốt kéo dài 1-2 ngày với các triệu chứng lâm sàng có tính chất đột ngột và rầm rộ gồm:

• Sốt cao 39-40^oC liên tục.
• Nhức 2 hốc mắt, đau mỏi các cơ và khớp.
• Xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi.
• Đau đầu, buồn nôn, chán ăn, miệng đắng.

Trong giai đoạn sốt, các chỉ số xét nghiệm máu quan trọng như Hematocrit (HCT) và số lượng tiểu cầu vẫn ở ngưỡng bình thường. Tiểu cầu có thể giảm dần nhưng vẫn trên 100.000/mm^3. Duy chỉ có bạch cầu giảm là dấu hiệu của nhiễm trùng do virus gây ra.

Triệu chứng điển hình của sốt xuất huyết Dengue

2. Giai đoạn nguy hiểm

Giai đoạn nguy hiểm được tính từ ngày 3 đến ngày 7 kể từ khi xuất hiện triệu chứng bệnh. Lúc này những cơn sốt đã giảm kể cả về mức độ và tần suất. Tuy nhiên, bệnh nhân thường xuất hiện một số dấu hiệu nguy hiểm sau:

• Cơ thể mệt mỏi, có thể vật vã hoặc lừ đừ.
• Tiêu hóa: Đau bụng nhiều và liên tục, có thể nôn ói. Gan to >2cm dưới bờ sườn phải, có đau.
• Xuất huyết: Các nốt xuất huyết rải rác trên cơ thể, tập trung ở các chi, bụng, mạn sườn, đôi khi là các mảng bầm tím. Xuất huyết niêm mạc cũng có thể xảy ra với các dấu hiệu như chảy máu mũi, chảy máu chân răng, phân đen hoặc có máu, xuất huyết âm đạo (lệch chu kỳ kinh)…
• Các trường hợp diễn tiến nặng có thể gây xuất huyết tạng kèm theo sốc giảm tiểu cầu dẫn tới suy đa tạng và đông máu nội mạch nặng.
• Các dấu hiệu đặc biệt nghiêm trọng khác: tràn dịch màng phổi màng bụng, suy gan thận cấp, viêm cơ tim, suy đa tạng phủ.

Dấu hiệu đặc trưng trong giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue là:

• Cô đặc máu: Chỉ số HCT tăng hơn 20%
• Tiêu cầu giảm <100.000/mm³
• AST, ALT tăng, các chỉ số rối loạn đông máu tăng
• Hình ảnh X- quang hoặc siêu âm đặc trưng của tràn dich màng phổi, màng bụng

Hướng dẫn điều trị sốt xuất huyết Dengue theo Bộ Y tế

Hạ sốt

Sử dụng thuốc hạ sốt khi sốt cao ≥ 38,5°C. Paracetamol đơn chất là thuốc hạ sốt được ưu tiên cho cả người lớn và trẻ nhỏ. Liều dùng được chỉ định cho trẻ nhỏ là 10-15mg/kg cân nặng. Liều dùng cho người lớn từ 500-1000mg/lần và không quá 2000mg/ngày. Thời gian giữa các lần dùng thuốc hạ sốt là 4-6 giờ. Ngoài việc sử dụng thuốc hạ sốt, bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue có thể sử dụng kèm miếng dán hạ sốt, chườm ấm, nới lỏng quần áo giúp giảm bớt khó chịu, hạ thân nhiệt nhanh.

Bù điện giải

Bù điện giải giúp ngăn ngừa cô đặc máu, đồng thời hỗ trợ hạ sốt. Oresol dạng bột hoặc nước là thuốc bù điện giải phổ biến. Nên uống 2-3 lít Oresol trong khi đang bị sốt.

Truyền tiểu cầu

Xét nghiệm tiểu cầu giảm dưới 50.000/mm³ cần nhập viện và truyền tiểu cầu ngay lập tức để tránh sốc.

Các biện pháp hỗ trợ khác

Tăng đề kháng cho cơ thể bằng vitamin C, ăn nhiều hoa quả tươi…

Đặc biệt chú ý, nếu có dấu hiệu sốt cao không hạ, xuất huyết nhiều, lừ đừ, kiệt sức… người bệnh nên nhập viện để điều trị kịp thời.

Phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue bằng cách nào?

Để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc sốt xuất huyết, đặc biệt trong các đợt bùng phát dịch, cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng ngừa sau:

Diệt muỗi

Áp dụng biện pháp phun thuốc diệt muỗi quanh khu vực sinh sống, dọn dẹp những nơi muỗi thích ẩn náu như bụi cây, tủ quần áo, các góc tối.

Dọn dẹp các vũng nước tù đọng trong và quanh nhà, đậy kín thùng chứa nước hoặc thả cá bắt bọ gậy.

Loại bỏ ổ loăng quăng giúp giảm muỗi quanh khu vực sinh sống

Dùng dụng cụ chống muỗi

Sử dụng lưới chống muỗi để hạn chế muỗi bay vào nhà, sử dụng màn mùng khi đi ngủ và mặc quần áo dài tay khi đi đến các khu vực công cộng có nhiều muỗi.

Sử dụng các sản phẩm xịt, lăn chống muỗi

Sử dụng các loại lăn, xịt chống muỗi từ thảo dược là biện pháp chống muỗi hiệu quả và an toàn cho cả người lớn và trẻ nhỏ. Tiêu biểu như sản phẩm Xịt Antimuoi và Lăn Antimuoi.

Sản phẩm có chứa các loại tinh dầu giúp xua đuổi muỗi, chứa dầu làm mềm và mát da, giảm ngứa ngáy hiệu quả.

Sản phẩm hiện có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc.