Sau Mỹ, tiếng nói từ 2 quốc gia NATO muốn đòi lại tiền viện trợ cho Ukraine

Một lô hàng vũ khí viện trợ của Mỹ cho Ukraine. Ảnh: GI.

Slovakia có quyền đòi trả lại khoản viện trợ mà nước này đã cung cấp cho Ukraine nếu các quốc gia phương Tây như Mỹ, Đức và Pháp thực hiện các bước tương tự, một nghị sĩ cấp cao của Slovakia đã tuyên bố.

Andrej Danko, chủ tịch Đảng Dân tộc Slovakia và là nhân vật chủ chốt trong liên minh cầm quyền, đã bày tỏ quan điểm trong một video trên Facebook vào thứ Hai rằng chính phủ Slovakia có quyền yêu cầu hoàn trả khoản đóng góp 3,5 tỷ euro (3,8 tỷ USD) của mình.

Bình luận về các báo cáo rằng Washington đang đàm phán một thỏa thuận trong đó Ukraine có thể giao nộp 50% khoáng sản quan trọng của mình để bồi thường cho viện trợ của Mỹ, ông Danko đặt câu hỏi về những gì EU sẽ nhận được để đổi lại sự hỗ trợ của mình.

Thỏa thuận khoáng sản được cho là cấp cho Mỹ quyền rộng rãi đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Ukraine, nhằm mục đích bù đắp cho những gì Washington tuyên bố là 500 tỷ USD viện trợ quân sự và kinh tế cho Kiev.

"Và tôi sẽ hỏi về Slovakia", Danko tuyên bố. "Slovakia sẽ trả lại 3,5 tỷ euro mà chúng tôi đã gửi đến đó như thế nào?"  - ông đặt câu hỏi, nhấn mạnh rằng số tiền này đại diện cho một khoản tiền đáng kể đối với quốc gia EU này.

"Và tôi muốn nói rằng nếu người Đức, người Pháp và người Mỹ yêu cầu trả lại tiền của họ, Slovakia không thể im lặng" - chính trị gia này tuyên bố.

Tương tự, từ Ba Lan, bà Anna Bryłka, Nghị sĩ Nghị viện châu Âu từ đảng Liên bang chống Ukraine của Ba Lan, đã tuyên bố rằng viện trợ cho Ukraine "tốn kém" và Ba Lan nên nhận được "bảo đảm hoàn trả" cho khoản viện trợ đã cung cấp - theo cổng thông tin Ba Lan Onet.

Phát biểu trên Đài phát thanh ZET, nơi diễn ra cuộc thảo luận về cuộc chiến ở Ukraine và viện trợ của Ba Lan, bà tuyên bố rằng các hành động hiện tại của Tổng thống Mỹ Donald Trump xuất phát từ kỳ vọng được thanh toán cho khoản viện trợ đã cung cấp cho Ukraine. Bryłka tuyên bố rằng người Mỹ mong muốn được tiếp cận kim loại đất hiếm để đổi lấy các đảm bảo an ninh.

Khi được hỏi liệu điều này có cấu thành chủ nghĩa thực dân mới hay không, Bryłka đã phủ nhận, nhấn mạnh rằng viện trợ phải đi kèm với các điều kiện.

"Viện trợ tốn kém", bà nói. Trong bối cảnh này, Bryłka nhấn mạnh rằng ngay từ đầu cuộc chiến Ukraine, Ba Lan đáng lẽ phải đảm bảo "bảo lãnh hoàn trả" từ Ukraine trong khi cung cấp viện trợ cho nước này.

Bryłka cũng tin rằng sự hiện diện kinh tế của Hoa Kỳ đóng vai trò là bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Vào thứ Hai, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen đã đến Kiev để kỷ niệm ba năm xung đột Ukraine, công bố gói hỗ trợ tài chính trị giá 3,5 tỷ euro của EU để cho Ukraine. Số tiền này là khoản thanh toán tạm ứng từ quỹ hỗ trợ lớn hơn trị giá 50 tỷ euro của EU được thành lập vào đầu năm 2024.

Ngoài ra, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas hôm thứ Hai đã bày tỏ sự lạc quan rằng các nhà lãnh đạo của khối sẽ nhanh chóng phê duyệt khoản tài trợ quân sự mới cho Kiev. Đề xuất của bà về việc gia hạn giao vũ khí đến năm 2025 đã vấp phải sự phản đối từ một số quốc gia thành viên.

Theo Politico, Ý, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đã công khai phản đối kế hoạch này, trong khi Pháp và Đức vẫn chưa đưa ra quyết định. Gói đề xuất trị giá 10 tỷ euro này sẽ được thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 6 tháng 3 và bao gồm vũ khí, đạn dược, hệ thống phòng không và mở rộng huấn luyện quân sự cho các lực lượng Ukraine.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico trước đây đã chỉ trích cách tiếp cận của EU, lập luận rằng Brussels thực sự đã "cấm" từ 'hòa bình' khỏi các cuộc thảo luận về Ukraine.

Moscow đã nhiều lần cảnh báo về các chuyến hàng vũ khí của phương Tây tới Ukraine, lập luận rằng chúng chỉ kéo dài xung đột mà không thay đổi kết quả, đồng thời làm tăng nguy cơ xảy ra xung đột trực tiếp giữa Nga và NATO. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko đã gợi ý rằng EU có thể góp phần giải quyết cuộc khủng hoảng bằng cách ngừng hỗ trợ quân sự và hậu cần.