Sáng tạo với thức ăn dư trong Tết

Món chay bị thừa sẽ không an toàn như món thịt. (Ảnh: ITN)

Chúng ta nên làm gì với thức ăn thừa để chúng có lợi hơn cho sức khỏe?

Nguyên tắc về thức ăn thừa tại nhà

Món chay bị thừa sẽ không an toàn như món thịt. Thực tế, các món rau đã nấu và để qua đêm bị dư thừa nitrit. Bản thân nitrit là chất độc. Khi gặp protein trong dạ dày, nó sẽ tạo ra chất nitrosamine gây ung thư.

Nghiên cứu cho thấy 80% lượng nitrit mà cơ thể tiêu thụ có nguồn gốc từ rau quả. Nếu các món chay đã nấu chín được bảo quản ở nơi có nhiệt độ cao trong thời gian dài thì hàm lượng nitrit sẽ tăng lên.

Nếu để cùng lúc nhiều loại rau khác nhau, bạn nên ăn thân và lá trước, chẳng hạn như bắp cải, rau muống, v.v., tốt nhất nên tránh ăn rau để qua đêm.

Ngoài ra, chất dinh dưỡng trong các món chay cũng dễ bị mất đi hơn. Điều này là do thực phẩm thường có hàng chục chất dinh dưỡng, trong đó các vitamin tan trong nước, chẳng hạn như vitamin C và E, có khả năng chịu nhiệt tốt hơn.

Giá trị dinh dưỡng của rau củ được thể hiện chính xác ở lượng vitamin dồi dào nên món chay hâm nóng lại sẽ bị tổn thất dinh dưỡng nghiêm trọng.

Ngoài ra còn có một số chất dinh dưỡng trong thực phẩm không nhạy cảm lắm với nhiệt độ như canxi, sắt và các khoáng chất khác. Chúng ta thường hấp thụ các chất dinh dưỡng này qua cá và các món thịt khác nên khi đun nóng, lượng dinh dưỡng bị hao hụt sẽ không nghiêm trọng lắm.

Vì vậy, bất kể xét từ góc độ dinh dưỡng hay an toàn, hãy cố gắng không ăn rau thừa. Ngoài ra, chúng ta cần lưu ý rằng không nên ăn thức ăn thừa của các món nguội, dù là thịt hay rau, vì nếu không đun nóng, vi khuẩn trong đó không dễ bị tiêu diệt, dễ dẫn đến tiêu chảy kèm các cảm giác khó chịu khác.

Thức ăn thừa tại nhà hàng

Thức ăn thừa khác nhau phải được bảo quản riêng để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn. (Ảnh: ITN)

Tốt nhất nên bọc lại bằng màng bọc thực phẩm và làm nguội trước khi bảo quản trong tủ lạnh. Sở dĩ phải làm nguội trước khi đông lạnh là do thức ăn nóng đột ngột bước vào môi trường có nhiệt độ thấp sẽ làm hơi nước ngưng tụ lại khiến nấm mốc phát triển.

Sau khi nguội thì cho vào tủ lạnh kịp thời. Ngay cả trong mùa đông cũng không nên để lâu ở bên ngoài vì tủ lạnh có tác dụng kháng khuẩn nhất định.

Thức ăn thừa khác nhau phải được bảo quản riêng để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn. Cũng cần bảo quản trong đồ đựng sạch như hộp đựng đồ tươi, túi đựng đồ tươi sống hoặc một lớp màng bọc thực phẩm bọc trên bát đĩa.

Thức ăn thừa không nên bảo quản quá lâu và nên ăn hết trong vòng 5-6 giờ. Trường hợp bình thường, đun nóng ở nhiệt độ cao trong vài phút có thể tiêu diệt hầu hết vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, nếu bảo quản thực phẩm quá lâu sinh ra nitrit, aflatoxin thì việc đun nóng sẽ không có tác dụng.

Quy tắc hâm nóng thức ăn

Ngoài việc bảo quản hợp lý, hâm nóng cũng chính là chìa khóa để đảm bảo sức khỏe. Bởi vì nhiệt độ thấp chỉ có thể ức chế sự sinh sản của vi khuẩn chứ không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn.

Thức ăn thừa, thực phẩm đóng gói và thực phẩm bảo quản trong tủ lạnh sau khi lấy ra phải cho lại vào nồi. Không đun nóng trước khi dùng sẽ gây cảm giác khó chịu, chẳng hạn như kiết lỵ hoặc tiêu chảy.

Đặc biệt là các món cá, tôm, cua và động vật có vỏ có khả năng bảo quản kém nhất. Ngay cả khi bảo quản ở nhiệt độ thấp, chúng sẽ sinh ra vi khuẩn và dễ hư hỏng.

Các chất dinh dưỡng chứa trong nó cũng là môi trường thuận lợi nhất cho vi khuẩn E. coli sinh sôi nên khi ăn cần hâm nóng kỹ cùng với hành, gừng,…

So với hải sản và rau quả, thịt ít sinh ra chất gây ung thư như nitrit nhưng phải đun nóng kỹ trên 10 phút hoặc cho vào lò vi sóng trên 1 phút.

Thịt, đặc biệt là cá và hải sản, phải được đun nóng lâu hơn trước khi ăn lại, vì vi khuẩn có hại trong không khí sẽ bám vào một số thức ăn thừa giàu protein, nhiều chất béo.

Khi đun nóng, bạn cũng có thể thêm một ít giấm. Thịt rất giàu khoáng chất. Những khoáng chất này sẽ tràn đầy hơi ẩm sau khi đun nóng. Các chất này gặp axit axetic sẽ tổng hợp nên canxi axetat có lợi cho quá trình hấp thụ và sử dụng của cơ thể.

Tốt nhất không nên ăn những thực phẩm chủ yếu như cơm và bánh hấp vào ngày hôm sau, vì thực phẩm giàu tinh bột có thể dễ dàng sinh ra Staphylococcus aureus và aflatoxin. Những chất độc hại này không thể bị tiêu diệt ngay cả khi đun nóng ở nhiệt độ cao.

Thịt có thể được phục vụ lại vào ngày hôm sau bằng cách xào kèm nước sốt trộn với ớt xanh thái hạt lựu, rau mùi băm nhỏ, v.v.

Cá chiên thường cứng hơn sau khi hâm nóng. Để khắc phục tình trạng này, bạn có thể thêm ớt chuông, cà rốt thái hạt lựu, v.v., rồi om lại, nêm thêm nước tương và đường để tạo thành món ăn mới.