Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026: Giảm giấy tờ, tăng hiệu quả

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 tại Ninh Bình. Ảnh: Đình Tuệ

Ủng hộ những điều chỉnh này, các trường THPT đã nghiên cứu, nắm bắt quy chế mới; từ đó có sự chuẩn bị chủ động từ sớm cho kỳ thi quan trọng sắp tới.

Tinh giản giấy tờ, tối ưu quy trình quản lý thi

Bộ GD&ĐT công bố Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026 với những thay đổi kỹ thuật đáng chú ý. Ông Trịnh Nguyễn Thi Bằng - Hiệu trưởng Trường THPT Trần Đại Nghĩa (Cần Thơ) nhận định, những điều chỉnh này nhìn chung phù hợp với xu hướng cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong giáo dục.

Một điểm đáng ghi nhận là việc tinh giản các loại giấy tờ liên quan đến kỳ thi. Theo đó, hồ sơ đăng ký dự thi sẽ chỉ lưu tại trường phổ thông, đồng thời tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại duy nhất là “Giấy báo dự thi”.

Bên cạnh đó, Giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và Giấy chứng nhận kết quả thi cũng được tích hợp thành “Giấy chứng nhận kết quả thi” do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi cấp. Những thay đổi này giúp cắt giảm những giấy tờ không thật sự cần thiết, tiết kiệm thời gian, chi phí và nhân lực trong quá trình tổ chức thi cũng như trả kết quả cho thí sinh.

Ngoài ra, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tổ chức thi là bước tiến tích cực. Khi hệ thống quản lý thi được tối ưu, việc truyền dữ liệu giữa các Hội đồng thi và Bộ GD&ĐT sẽ nhanh và chính xác hơn, đồng thời giảm bớt các công việc thủ công như trước đây phải gửi đĩa CD qua đường bưu điện, qua đó góp phần tăng tốc độ xử lý dữ liệu.

Ông Trịnh Nguyễn Thi Bằng cho rằng, những thay đổi lần này nếu được triển khai đồng bộ sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho học sinh, nhà trường và công tác tổ chức kỳ thi. Với học sinh, việc giảm bớt giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục giúp các em dễ dàng tiếp cận thông tin, thực hiện các bước dự thi thuận lợi hơn. Khi quy trình rõ ràng, gọn nhẹ, học sinh có thể tập trung nhiều hơn vào việc ôn tập và chuẩn bị kiến thức cho kỳ thi.

Đối với nhà trường, các điều chỉnh kỹ thuật giúp giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính, đặc biệt những thủ tục giấy tờ trước và sau kỳ thi. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin cũng giúp nâng cao tính chính xác và tốc độ xử lý dữ liệu, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý, tổ chức kỳ thi tại cơ sở giáo dục.

Ở góc độ tổ chức chung của kỳ thi, các thay đổi này góp phần nâng cao tính minh bạch, hiện đại hóa quy trình quản lý thi và giảm chi phí tổ chức, đồng thời phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý giáo dục hiện nay.

Tuy nhiên, theo ông Trịnh Nguyễn Thi Bằng, trong quy chế mới cũng có những điểm cần theo dõi thêm trong quá trình triển khai. Ví dụ như quy định tất cả bài thi có thay đổi điểm trong quá trình phúc khảo đều phải được đối thoại. Quy định này thể hiện tinh thần minh bạch và trách nhiệm giải trình, nhưng nếu triển khai trên quy mô lớn có thể tốn thêm thời gian, làm cho quy trình phúc khảo trở nên phức tạp hơn, đặc biệt ở những địa phương có số lượng thí sinh đông.

Nghiên cứu quy chế, ông Nguyễn Trung Thành - Hiệu trưởng Trường THPT Cát Bà (Hải Phòng) đánh giá cao việc tích hợp các loại giấy tờ như phiếu dự thi và giấy chứng nhận tốt nghiệp, tạo nhiều thuận lợi cho học sinh. Nhà trường có thể chủ động trong khâu cấp, quản lý hồ sơ nên học sinh không phải đi lại nhiều lần, hay phải chờ đợi như trước, từ đó rút ngắn thời gian, giảm công sức di chuyển, nhất là với những gia đình ở xa.

Ông Nguyễn Trung Thành đồng thời nhận định các nội dung điều chỉnh khác trong quy chế khá hợp lý, phù hợp với mô hình quản lý hiện nay và tạo sự đồng bộ giữa các cấp, các đơn vị liên quan. Những thay đổi này mang lại lợi ích cho nhiều bên, từ học sinh, nhà trường đến các cơ sở tuyển sinh; bởi vậy, nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của phụ huynh cũng như người dân. Nhà trường cũng thống nhất cao và ủng hộ các thay đổi này.

Giờ học tại Trường THPT Cát Bà (Hải Phòng). Ảnh: NTCC

Chủ động nắm bắt, triển khai quy chế mới

Trong thời gian tới, ông Nguyễn Trung Thành khẳng định, lãnh đạo nhà trường sẽ nghiên cứu kỹ quy chế, đặc biệt các điểm mới, để tổ chức tập huấn cho cán bộ, giáo viên, bộ phận phụ trách công tác tuyển sinh, học sinh; hướng tới triển khai đồng bộ, thực hiện đúng quy chế, bảo đảm quyền lợi của thí sinh và chủ động thích ứng với những thay đổi mới.

Chia sẻ về công tác chuẩn bị của Trường THPT Hoàng Công Chất (tỉnh Điện Biên), Hiệu trưởng Trần Huy Hoàng cho biết, ngay sau khi Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư sửa đổi quy chế thi, nhà trường đã chủ động triển khai một số bước chuẩn bị để giúp học sinh thích ứng và bảo đảm kỳ thi diễn ra thuận lợi.

Trước hết, nhà trường tổ chức nghiên cứu, quán triệt quy chế thi mới tới toàn thể cán bộ, giáo viên, đặc biệt những giáo viên có khả năng tham gia các khâu của kỳ thi như coi thi, chấm thi hoặc phục vụ kỳ thi.

Thứ hai, đối với học sinh lớp 12, trường tăng cường tuyên truyền và hướng dẫn kỹ quy chế, giúp các em nắm rõ những quy định liên quan đến quyền lợi, trách nhiệm và các hành vi vi phạm cần tránh trong kỳ thi.

Thứ ba, nhà trường tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng ôn tập cho học sinh lớp 12, bám sát Chương trình GDPT 2018, kết hợp giữa củng cố kiến thức cơ bản, rèn luyện kỹ năng làm bài và tổ chức các kỳ thi thử để học sinh làm quen với áp lực phòng thi.

Ngoài ra, nhà trường phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan trong công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, an ninh, điều kiện tổ chức điểm thi khi được giao nhiệm vụ.

“Chúng tôi xác định, mục tiêu quan trọng nhất là giúp học sinh bước vào kỳ thi với tâm thế tự tin, kiến thức vững vàng và hiểu rõ quy chế, từ đó đạt kết quả tốt nhất”, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Công Chất nhấn mạnh.

Hiện nay, Trường THPT Trần Đại Nghĩa đã cập nhật các nội dung liên quan đến quy chế mới và phổ biến đến giáo viên, học sinh, đặc biệt là học sinh khối 12.

Trong thời gian tới, theo Hiệu trưởng Trịnh Nguyễn Thi Bằng, nhà trường sẽ tập trung vào một số việc như: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn để giáo viên nắm vững những điểm mới của quy chế và hướng dẫn học sinh đúng quy định; tư vấn cho học sinh về kế hoạch ôn tập và các quy định của kỳ thi, giúp các em hiểu rõ quy trình, chuẩn bị tốt về tâm lý; tăng cường các đợt kiểm tra, thi thử, giúp học sinh làm quen với hình thức, yêu cầu của kỳ thi; phối hợp với phụ huynh để tạo môi trường học tập và tâm lý ổn định cho học sinh trong giai đoạn chuẩn bị kỳ thi.

Ban lãnh đạo nhà trường sẽ chủ động nắm vững các thay đổi về mặt thủ tục trong quy chế thi, từ đó quán triệt đến các bộ phận liên quan và phân công nhiệm vụ cụ thể cho giáo viên, nhân viên phụ trách các công việc tham mưu. Nhà trường đặc biệt chú trọng trong khâu chuẩn bị hồ sơ đăng ký dự thi, rà soát dữ liệu, chuẩn bị điều kiện tổ chức thi và phối hợp thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến kỳ thi.

“Với sự chuẩn bị chủ động và đồng bộ, chúng tôi tin sẽ triển khai tốt quy chế mới và tạo điều kiện thuận lợi nhất để học sinh tham gia kỳ thi một cách tự tin, hiệu quả”, ông Trịnh Nguyễn Thi Bằng chia sẻ.

“Những điều chỉnh kỹ thuật trong Quy chế thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026 là cần thiết, giúp hoàn thiện dần hệ thống tổ chức kỳ thi theo hướng chặt chẽ, rõ trách nhiệm, phù hợp với bối cảnh quản trị giáo dục hiện nay. Các sửa đổi lần này không làm thay đổi bản chất của kỳ thi, mà tập trung hoàn thiện cơ chế tổ chức, phối hợp giữa các lực lượng tham gia kỳ thi, đặc biệt giữa ngành Giáo dục với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan. Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần bảo đảm kỳ thi diễn ra công bằng, minh bạch và an toàn hơn”, ông Trần Huy Hoàng đánh giá.