Quốc gia ăn Tết Nguyên đán theo "lịch mặt trăng", có kỳ nghỉ dài nhất thế giới lên tới 40 ngày

Ngày bắt đầu Tết Nguyên đán ở Trung Quốc?

Tết Nguyên đán của Trung Quốc, còn gọi là Lễ hội Mùa xuân, là ngày lễ quan trọng nhất trong năm của người dân nước này. Dù Trung Quốc đã sử dụng lịch Dương trong các hoạt động hành chính, kinh tế và giáo dục, lịch Âm vẫn giữ vai trò đặc biệt trong đời sống văn hóa. Phần lớn các lễ hội truyền thống, ngày cúng tổ tiên, thậm chí ngày sinh và tuổi tác của nhiều người dân vẫn được tính theo lịch mặt trăng. Vì vậy, Tết Nguyên đán không chỉ là một ngày lễ, mà là trục thời gian quan trọng nhất trong năm.

Về mặt thời điểm, Tết Nguyên đán bắt đầu vào ngày mùng 1 tháng Giêng âm lịch và kết thúc vào rằm tháng Giêng (ngày 15 âm lịch). Đây là thời khắc đánh dấu sự khởi đầu của một năm mới theo chu kỳ vận hành của mặt trăng – hệ lịch đã gắn bó với văn hóa Á Đông suốt hàng nghìn năm.

Tuy nhiên, “mùa Tết” ở Trung Quốc không chỉ gói gọn trong 15 ngày chính thức. Ngay từ ngày mùng 8 tháng Chạp âm lịch, người dân đã tổ chức lễ hội Laba, được xem là dấu mốc mở đầu cho chuỗi hoạt động đón năm mới. Từ giữa tháng Chạp, hàng trăm triệu lao động xa quê bắt đầu trở về nhà, khởi động Xuân vận – cuộc di cư theo mùa lớn nhất thế giới.

Đêm giao thừa đánh dấu cao điểm của Tết Nguyên đán. Từ thời khắc này, lễ hội chính thức bước vào giai đoạn 15 ngày liên tiếp. Trong những ngày đầu năm, người dân ưu tiên tuyệt đối cho gia đình, với các hoạt động như chúc Tết, thăm hỏi họ hàng, tổ chức tiệc sum họp và thực hiện các nghi lễ cầu may.

Theo quan niệm truyền thống, 5 ngày đầu năm, các thành viên trong gia đình nên ở nhà, hạn chế ra ngoài để giữ vận may. Vì vậy, phần lớn cửa hàng và cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ thường đóng cửa. Người dân có thói quen mua sắm, tích trữ thực phẩm và quần áo mới từ rất sớm để chuẩn bị cho kỳ nghỉ dài.

Chuỗi 15 ngày Tết khép lại vào rằm tháng Giêng với Lễ hội Đèn lồng – một trong những lễ hội truyền thống lâu đời và rực rỡ nhất của Trung Quốc. Đây được xem là dấu mốc chính thức kết thúc Tết Nguyên đán, khi người dân treo đèn lồng, thưởng thức bánh trôi, xem biểu diễn dân gian và cầu mong một năm mới bình an, may mắn.

Về mặt hành chính, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán chính thức tại Trung Quốc kéo dài khoảng 7 ngày. Tuy nhiên, trên thực tế, nếu tính từ thời điểm người dân rời các thành phố lớn về quê cho đến khi quay lại làm việc sau rằm tháng Giêng, kỳ nghỉ Tết của nhiều người có thể kéo dài gần 40 ngày – một con số hiếm thấy ở bất kỳ quốc gia nào trên thế giới.

Phong tục đón Tết Nguyên đán đặc sắc của Trung Quốc

Quét bụi ngày Tết

Từ thời Nghiêu Thuấn, người Trung Quốc đã có tục quét bụi trong dịp Xuân tiết. Do chữ “bụi” và “cũ” trong tiếng Trung đồng âm, việc quét bụi mang ý nghĩa tẩy trần, gạt bỏ điều xui rủi của năm cũ để đón vận may năm mới.

Dán câu đối, chữ Phúc và thần cửa

Trước Tết, các gia đình dán câu đối đỏ hai bên cửa, treo chữ Phúc và hình thần cửa với mong muốn cầu may mắn, hạnh phúc, bình an. Công việc này thường có sự tham gia của cả người lớn lẫn trẻ nhỏ, góp phần tạo không khí Tết rộn ràng.

Theo truyền thống, Tết Nguyên đán tại Trung Quốc kéo dài 15 ngày.

Tế thần, tế tổ

Trong Tết Nguyên đán, người Trung Quốc cúng tế thần linh để cầu mưa thuận gió hòa, năm mới hanh thông. Sau đó là nghi lễ tế tổ tiên tại từ đường, thể hiện lòng hiếu kính và tưởng nhớ nguồn cội, thường kéo dài đến rằm tháng Giêng.

Ăn sủi cảo, bánh trôi, bánh Tết

Người miền Bắc Trung Quốc có tục ăn sủi cảo sáng mùng Một, đôi khi giấu đồng xu trong bánh để cầu may. Một số địa phương ăn bánh trôi, còn bánh Tết là món không thể thiếu với hương vị đa dạng theo từng vùng.

Đón Giao thừa và lì xì

Đêm Giao thừa, các gia đình thức khuya chờ khoảnh khắc chuyển giao năm mới. Sau đó, người lớn mừng tuổi trẻ em bằng bao lì xì đỏ – phong tục có từ thời nhà Hán, tượng trưng cho lời chúc may mắn và xua đuổi điều xấu.

Xuân vận – cuộc di chuyển lớn chưa từng có ở Trung Quốc

Xuân vận không chỉ là một hiện tượng xã hội, mà còn là thước đo cho quy mô dân số và mức độ gắn kết gia đình tại Trung Quốc. Mỗi năm, hàng tỷ lượt di chuyển diễn ra bằng đủ mọi phương tiện: đường sắt, hàng không, ô tô cá nhân và xe khách đường dài.

Dự báo trong dịp Xuân vận năm 2026, tổng lưu lượng di chuyển liên vùng tại Trung Quốc có thể đạt 9,5 tỷ lượt, mức cao nhất từ trước đến nay. Riêng đường sắt, hàng chục triệu vé tàu được bán ra chỉ trong vài ngày đầu mở bán. Để đáp ứng nhu cầu tăng vọt, hơn 1.000 chuyến tàu cao tốc chạy đêm được bổ sung trên các tuyến trục Bắc – Nam và các hành lang kinh tế lớn.

Hình thức di chuyển bằng ô tô cá nhân tiếp tục chiếm ưu thế, với tỷ lệ ước tính lên tới 80% tổng lưu lượng. Trong khi đó, ngành hàng không ghi nhận gần 20.000 chuyến bay mỗi ngày trong giai đoạn cao điểm.

Tổng lưu lượng di chuyển liên vùng tại Trung Quốc có thể đạt 9,5 tỷ lượt trong Xuân vận 2026

Không giống nhiều quốc gia chỉ tập trung di chuyển trước kỳ nghỉ, tại Trung Quốc, làn sóng di chuyển mạnh thứ hai diễn ra sau Tết. Đỉnh điểm thường rơi vào mùng 6 tháng Giêng âm lịch, khi hàng trăm triệu người bắt đầu quay lại các đô thị lớn để tiếp tục công việc và học tập.

Sự kiện này tạo áp lực khổng lồ lên hạ tầng giao thông, đồng thời phản ánh một thực tế xã hội: Tết Nguyên đán vẫn là sợi dây gắn kết mạnh mẽ nhất giữa người lao động xa quê và gia đình.

Tết Nguyên đán tại Trung Quốc chính thức khép lại bằng lễ hội đèn lồng vào rằm tháng Giêng. Đây là dịp để người dân ra đường, chiêm ngưỡng đèn hoa, xem múa lân – múa rồng và cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng.

Sau thời khắc này, nhịp sống thường nhật mới thực sự quay trở lại. Nhưng với nhiều người Trung Quốc, dư âm của Tết – từ những bữa cơm sum họp đến hành trình Xuân vận đầy cảm xúc – vẫn còn kéo dài rất lâu sau đó.

Việc duy trì Tết Nguyên đán theo lịch mặt trăng cho thấy Trung Quốc không chỉ xem đây là một kỳ nghỉ, mà là nền tảng bản sắc văn hóa. Giữa xã hội hiện đại hóa nhanh chóng, Tết vẫn là điểm neo để hàng trăm triệu con người tìm về gia đình, cội nguồn và những giá trị truyền thống.