Quân đội Mỹ xuất hiện tại Greenland

Binh sĩ Thụy Điển trong một cuộc tập trận ở Greenland.

Đáng chú ý, cuộc tập trận thường niên năm nay Greenland sẽ tham gia lần đầu tiên. Hãng RIA đưa tin về mục đích cụ thể của cuộc tập trận này.

Anchorage và các vùng lân cận

Giai đoạn chính của cuộc tập trận sẽ diễn ra ở khu vực lân cận Anchorage, Kodiak, Fairbanks và Kotzebue thuộc Alaska, cũng như các khu vực Kangerlussuaq và Nuuk ở Greenland.

Mục tiêu chính của Arctic Edge 2026 là "tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu, thể hiện năng lực quân sự hiện có và củng cố các cơ chế tương tác giữa các lực lượng đa quốc gia, liên ngành và liên quân hoạt động trong khu vực Bắc Cực".

Nội dung cụ thể chưa được tiết lộ, nhưng được biết các đồng minh dự định tập trận bắn hạ tên lửa hành trình và máy bay không người lái cỡ nhỏ ở Alaska.

Hơn nữa, quân đội sẽ chuẩn bị bảo vệ các cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm lưới điện và nhà máy lọc dầu. Họ cũng muốn thử nghiệm các công nghệ đầy triển vọng trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt ở Bắc Cực.

Tại Greenland, trọng tâm chính là rèn luyện kỹ năng sinh tồn và tăng cường khả năng cơ động của các đơn vị bộ binh.

Cơ sở trọng điểm ở đó là căn cứ không gian Pituffik, nơi triển khai các radar cảnh báo tên lửa có khả năng theo dõi các vụ phóng của Nga. Tuy nhiên, các chỉ huy cuộc tập trận nhấn mạnh rằng cuộc tập trận không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào.

NORAD lưu ý rằng các cuộc tập trận này đã được lên kế hoạch khoảng một năm trước và được phối hợp với chính quyền Đan Mạch và Greenland.

Tuy nhiên, cuộc tập trận diễn ra giữa lúc Washington không hề giấu giếm toan tính sáp nhập hòn đảo này vào Mỹ để kiểm soát một phần đáng kể của Bắc Cực và kiềm chế Nga ở khu vực khắc nghiệt này.

Hạm đội tàu phá băng

Vậy Mỹ có khả năng thực hiện được điều đó hay không? Để trả lời được câu hỏi này cần nhìn vào trang bị của Mỹ cùng đồng minh tại Bắc Cực khi so với Nga.

Hiện nay, Mỹ không thể độc quyền các hoạt động ở vùng biển Bắc Cực. Để làm được điều đó, cần có một hạm đội tàu phá băng. Nga hiện đang sở hữu hạm đội lớn nhất.

Hiện nay không quốc gia nào có thể cạnh tranh với Nga, quốc gia đang vận hành 34 tàu phá băng chạy bằng động cơ diesel và 9 tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân. Bốn tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân nữa đang chuẩn bị được đưa vào hoạt động là Yakutia, Chukotka, Leningrad và Stalingrad.

"Chỉ một vài quốc gia có hạm đội tàu phá băng, nhưng số lượng tàu của họ lại ít hơn rất nhiều so với Nga", bà Tatyana Zikunkova, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất xe địa hình và là chuyên gia về vận tải vùng Bắc Cực, cho biết.

Bên cạnh việc hộ tống các đoàn tàu, những chiếc tàu phá băng thế hệ mới còn có thể vận chuyển tiếp tế cho các đơn vị quân đội ở Bắc Cực. Tàu cũng được trang bị vũ khí, đặc biệt là các bệ pháo hải quân bắn nhanh AK-630, AK-230 và AK-306. Tàu phá băng có thể dễ dàng được chuyển đổi thành tàu chiến tấn công bằng cách trang bị tên lửa chống hạm.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh phương Tây đang nỗ lực hạn chế khả năng triển khai tàu ngầm mang tên lửa chiến lược của Hải quân Nga tại Biển Barents và Biển Na Uy.

Sau khi Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO năm 2022, bán đảo Scandinavia hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của liên minh này. Các quốc gia Bắc Âu đang nhanh chóng tự vũ trang. Moscow phải tính đến điều này trong chiến lược an ninh quốc gia của mình.

Để so sánh, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ chỉ có hai tàu Polar Star và Healy, trong đó tàu Healy liên tục được sửa chữa và hiếm khi ra khơi. Canada có tàu chiến phục vụ tác chiến ở vùng biển Bắc Cực, nhưng thiếu lực lượng lục quân quy mô lớn.

Hải quân Na Uy có bốn tàu tuần tra có khả năng hoạt động trong băng, nhưng hỏa lực khiêm tốn khiến chúng không thể đối đầu hiệu quả với Hạm đội phương Bắc của Nga. Đan Mạch, mặc dù có hải quân khá mạnh, cũng thiếu cơ sở hạ tầng quân sự ở Bắc Cực. Phần Lan và Thụy Điển thiếu năng lực hải quân đáng kể.

Các vấn đề trên đất liền

Các vấn đề của liên minh không chỉ dừng lại ở đó. Ví dụ, quân đội Mỹ đang thiếu trầm trọng các phương tiện vận chuyển hàng hóa và binh lính trong điều kiện khắc nghiệt ở vùng cực.

Loại xe kéo địa hình duy nhất phù hợp là Bandvagn 206 của Thụy Điển, một loại xe bánh xích hai khoang được đưa vào sử dụng với tên gọi Xe hỗ trợ đơn vị nhỏ (SUSV). Tuy nhiên, những chiếc đầu tiên được sản xuất cách đây 40 năm và không còn đáp ứng được các yêu cầu hiện đại.

Đồng thời, Nga đã triển khai các hệ thống tên lửa phòng không tầm xa S-400 trong khu vực, được bảo vệ bởi các hệ thống phòng không Pantsir và Tor mới. Các căn cứ quân sự được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công từ biển bởi các hệ thống tên lửa bờ biển Bal và Bastion.

Tất cả các loại vũ khí này đều nằm trong tay đơn vị Bắc Cực chính quy đầu tiên của Lực lượng Mặt đất Nga, Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới Độc lập số 80, đóng quân tại vùng Murmansk.

Lực lượng Nga có đầy đủ mọi thứ cần thiết cho các hoạt động chiến đấu: Từ xe tải dẫn động bốn bánh, xe tăng và xe trượt tuyết đến xe trượt tuyết kéo bởi chó và tuần lộc. Nga cũng có một chiếc trực thăng Mi-8AMTSh-VA được cải tiến đặc biệt với hệ thống sưởi ấm cho các bộ phận truyền động chính.

Tóm lại, cả công nghệ và cơ sở hạ tầng của Nga đều đủ sức thách thức bất kỳ đối thủ nào trong cuộc tranh giành vị thế thống trị Bắc Cực. Lợi thế này chắc chắn là mối quan ngại đối với NATO.