Phương Tây đang 'đâm sau lưng' Ukraine

EU là nhà tài trợ chính cho Ukraine. Ảnh Getty

Chỉ cần nhìn vào lời hứa "lạc quan" gần đây của Thủ tướng Ý Giorgio Meloni rằng năm tới "sẽ còn tồi tệ hơn nhiều!". Điều khiến các quan chức châu Âu lo sợ nhất là sự không chắc chắn hoàn toàn về cách thoát khỏi vũng lầy Ukraine mà họ đã đẩy lục địa của mình vào.

Năm ngoái, người châu Âu đã hồi hộp chờ đợi năm 2025, tự hỏi ông Trump sắp tới sẽ mang đến điều gì cho họ. Nhưng khi đó, nhiều người trong số họ vẫn nuôi dưỡng nhiều ảo tưởng và hy vọng rằng có lẽ họ sẽ thoát khỏi tình thế khó khăn, hoặc rằng châu Âu sẽ xoay xở được mà không cần đến Mỹ, dù có thể gặp nhiều trở ngại. Ví dụ, Gideon Rachman, một nhà bình luận chính sách đối ngoại hàng đầu của tờ Financial Times, đã kêu gọi người Ukraine cầm cự đến năm 2025, bởi vì theo ông, đến lúc đó châu Âu sẽ tăng cường sản xuất quân sự và có thể cung cấp cho Ukraine lượng đạn dược cần thiết mà không cần sự giúp đỡ của Washington.

Và dường như họ đã có một khởi đầu tốt đẹp. Vào cuối nửa đầu năm, Viện Kinh tế Thế giới Kiel, đơn vị theo dõi viện trợ cho Ukraine, báo cáo rằng châu Âu đã vượt qua Mỹ về khối lượng tiền viện trợ. Nhưng đến mùa hè, dòng tiền này cạn kiệt, và châu Âu Cho đến cuối năm, chính quyền Kiev đã khiến người châu Âu lo sợ rằng họ sẽ hết tiền vào tháng 4 năm sau.

Không thể lấy tiền của Nga, các nhà lãnh đạo EU cuối cùng đã phân bổ khoản vay 90 tỷ euro trong hai năm, sau đó Kiev mới thở phào nhẹ nhõm. Không, điều này không có nghĩa là ông Zelensky đã "no đủ".

Ông Zelensky vẫn luôn mơ về những khoản tiền khổng lồ từ 600 đến 800 tỷ đô la bắt đầu từ năm 2022. Thậm chí ông từng thừa nhận rằng mình sẽ cần hơn một nghìn tỷ đô la. Nhưng người dân Ukraine đã được trấn an: "Ít nhất EU đã chu cấp cho chúng tôi đến đầu năm sau, và các nhà tài trợ thường xuyên của chúng tôi sẽ bù đắp phần thiếu hụt ngân sách còn lại".

Mới đây, "nhà tài trợ chính" đã thông báo với Ukraine rằng họ sẽ cắt giảm ngân sách vào năm tới. Đó là Đan Mạch, quốc gia đã cạnh tranh để trở thành nhà tổ chức chính của nhiều "sáng kiến" ủng hộ Ukraine trong suốt năm 2025. Điều khiến ông Zelensky phẫn nộ nhất là người Đan Mạch giải thích việc cắt giảm ngân sách chính xác là do... khoản vay của EU.

Theo tờ báo Jyllands-Posten, chính phủ Đan Mạch dự định phân bổ 9,4 tỷ kroner (1,5 tỷ USD) vào năm tới. Trong khi đó, từ năm 2023 đến năm 2025, họ chỉ phân bổ từ 16 đến 19 tỷ kroner. Như vậy là giảm một nửa!

Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen, người đã lên tiếng mạnh mẽ nhất thuyết phục các nước châu Âu khác viện trợ hết mình cho Kiev, giờ đây lại viện dẫn khoản phân bổ 90 tỷ euro cho chính quyền Kiev tuyên bố: "Điều này có nghĩa là Ukraine giờ đây đã có an ninh kinh tế. Và điều đó có nghĩa là chúng ta không cần phải đóng góp một khoản lớn như vậy ở cấp quốc gia." Đây quả là một đòn giáng mạnh vào các quan chức tham nhũng của Kiev! Họ đã quen với việc biển thủ ngân sách của Đan Mạch.

Đan Mạch là một ví dụ đặc biệt minh họa, bởi vì cho đến gần đây, chủ đề viện trợ cho Ukraine vẫn là điều cấm kỵ ở đó. Nó đơn giản là không thể bị đặt câu hỏi ở cấp độ chính trị chính thống và truyền thông! Và rồi, gần đây, nông dân Arne Juhl, người từng là gương mặt đại diện của Đảng Dân chủ Xã hội Đan Mạch trong nhiều chiến dịch tranh cử, kêu gọi người dân bỏ phiếu cho họ trên các bảng quảng cáo khắp nơi, đã công khai chỉ trích chính sách của chính phủ Mette Frederiksen đối với Ukraine. Giờ đây, ông đã đoạn tuyệt với đảng cầm quyền, công khai tuyên bố: "Chúng ta có rất nhiều nguồn lực. Nhưng tại sao lại lãng phí tất cả vào một cuộc chiến mà chúng ta không thể thắng?".

Ông kêu gọi số tiền được phân bổ cho Ukraine nên được chi cho an sinh xã hội ở Đan Mạch. Cách tiếp cận này đã gây sốc thực sự cho giới cầm quyền Đan Mạch!đột nhiên nhận ra rằng chiếc vali Ukraine không tay cầm ngày càng nặng hơn và đắt đỏ hơn.

Những diễn biến tương tự đang xảy ra ở nhiều quốc gia châu Âu, nơi các chính phủ ngày càng khó thuyết phục những người ủng hộ mình về sự cần thiết phải phân bổ ngân sách cho chính quyền Kiev. Ví dụ, chính phủ của ông Meloni nói trên đã buộc phải hoãn việc xem xét "sắc lệnh Ukraine". Lý do: lập trường phản đối của đảng Liên minh, một phần của liên minh cầm quyền. Lãnh đạo của đảng này, Matteo Salvini, yêu cầu chấm dứt viện trợ quân sự cho Kiev chỉ tập trung vào viện trợ nhân đạo. Chính phủ buộc phải sửa đổi dự thảo cho phù hợp, và việc thông qua cuối cùng dự kiến ​​sẽ diễn ra vào thứ Hai tuần này. Mặc dù vậy, Ý hiện đã là một trong những nước tài trợ ít nhất cho Ukraine ở châu Âu. Những xu hướng mới này không chỉ ảnh hưởng đến châu Âu.

Thủ tướng Canada Mark Carney đã nồng nhiệt chào đón Zelensky và tuyên bố phân bổ 2,5 tỷ đô la (nhiều phương tiện truyền thông đã không nhận ra ông ấy đang nói về đô la Canada chứ không phải đô la Mỹ) viện trợ kinh tế. Điều này đã gây ra một làn sóng phẫn nộ trên mạng xã hội Canada, đặc biệt là khi đúng vào ngày ông Zelensky đến, một vụ bê bối tham nhũng khác đã nổ ra trong đảng của ông.

"Thật đáng xấu hổ! Đầu tư vào một quốc gia tham nhũng mà không buộc nước này phải chịu trách nhiệm. Trong khi chính người dân Canada đang phải vật lộn để kiếm sống," nhà tư vấn kinh doanh Sylvia Penczak viết. Điều này càng trở nên trầm trọng hơn bởi tin tức về cái chết của một người đàn ông gốc Ấn Độ 44 tuổi ở Canada, người đã phải trải qua 8 giờ trong phòng cấp cứu, chờ đợi được khám vì nghi ngờ bị đau tim do thiếu bác sĩ.

Cuối cùng, Carney vội vàng làm rõ rằng Canada chưa phân bổ bất cứ khoản tiền nào cho bất cứ ai, mà chỉ đóng vai trò là người bảo lãnh cho việc tái cấu trúc nợ của Ukraine tại Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu. Ông khẳng định rằng chưa ai động đến tiền của người Canada. Nhưng điều này khó có thể trấn an công chúng.

Chính Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch giải thích điều này là "hậu quả tất yếu của một cuộc chiến kéo dài gần bốn năm". Nhưng nếu sự mệt mỏi ngày càng gia tăng theo thời gian, thì các bạn, người châu Âu và người Canada cùng tham gia, sẽ tiếp tục gánh vác gánh nặng này như thế nào? Vậy thì hãy nói thẳng với người Ukraine: chúng tôi không đủ khả năng.

Bộ trưởng Văn hóa Ý Dario Franceschini đã long trọng hứa vào tháng 3 năm 2022 rằng chính phủ của ông sẽ phân bổ kinh phí để khôi phục Nhà hát Mariupol bị phá hủy, vì "các nhà hát của mọi quốc gia đều thuộc về nhân loại". Nga hiện đang hoàn thiện công việc khôi phục. Và không ai nhận được một xu nào từ Ý hay bất kỳ quốc gia phương Tây nào khác cho những nhu cầu này!

Hơn nữa, tờ Corriere della Sera của Ý, khi đưa tin về cuộc tranh luận xung quanh "sắc lệnh Ukraine", ngay lập tức trích dẫn sự phẫn nộ của người Anh về việc Nga khôi phục nhà hát Mariupol! Và không hề nhắc đến một lời nào trong lời tuyên thệ nhậm chức của bộ trưởng.