Phòng thư giãn ở Mỹ: Nơi học sinh tìm lại bình yên

Cô Meier hướng dẫn trẻ về chánh niệm - 'chú ý đến suy nghĩ, cảm xúc, cảm giác cơ thể và môi trường xung quanh chúng ta trong khoảnh khắc hiện tại'. Ảnh: AP

Tại “Phòng thư giãn”, các em được hướng dẫn thực hành chánh niệm, kiểm soát cảm xúc và lấy lại cân bằng tinh thần, giúp việc học tập trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Giúp học sinh “thả lỏng”

Savannah Kerns, học sinh lớp 6 (11 tuổi) tại Mỹ, đang phải đối mặt với chứng lo âu xã hội. Em thường cảm thấy choáng ngợp khi đứng trước đám đông. “Cháu luôn sợ nếu làm sai điều gì đó, mọi người sẽ cười cháu”, Kerns chia sẻ. Gần đây, em chuyển từ bậc tiểu học lên Trường Trung học Pleasant Hills ở South Hills, phải làm quen với lịch học dày hơn trong một ngôi trường lớn, cùng nhiều thầy cô và bạn bè mới.

Việc thích nghi không hề dễ dàng. Một số học sinh, “chủ yếu là các bạn nam từ những lớp khác”, đã bắt nạt Kerns, đặc biệt xoáy vào cân nặng và cách ăn mặc của em. Những nỗi lo ấy được Kerns giãi bày trong “Phòng thư giãn” của nhà trường – nơi em thường tìm đến để trấn tĩnh bản thân.

Không gian này được thiết kế nhằm xoa dịu cảm xúc, với ánh sáng dịu, nhiều cây xanh và họa tiết thiên nhiên. Điểm nhấn là khu vực chỗ ngồi khép kín, được tạo hình như một thân cây rỗng. Căn phòng có diện tích tương đương một cây sequoia non, đủ sức chứa khoảng 10 học sinh cùng lúc, mang lại cảm giác an toàn và tách biệt với áp lực bên ngoài.

“Phòng thư giãn” tại Pleasant Hills là một trong 50 không gian tương tự được triển khai tại các trường học từ mầm non đến lớp 12 ở các quận Allegheny, Washington, Bedford và Erie. Dự án này mang tên “Dự án Chill” - bắt đầu từ năm 2019 với chỉ hai phòng, do Mạng lưới Y tế Allegheny (AHN) khởi xướng. Các phòng được thiết kế gợi nhắc môi trường tự nhiên như khu rừng hay hang gấu, nhằm giúp học sinh dễ dàng thả lỏng và ổn định cảm xúc.

Mỗi “Phòng thư giãn” đều có một chuyên gia giáo dục sức khỏe hành vi của AHN phụ trách. Các chuyên gia này được đào tạo để hỗ trợ học sinh ngay trong quá trình các em thư giãn, đồng thời phối hợp với giáo viên nhà trường để hướng dẫn kỹ năng đối phó dựa trên liệu pháp nhận thức – hành vi và liệu pháp hành vi biện chứng.

Bên cạnh đó, các chuyên gia lâm sàng về sức khỏe hành vi của AHN còn trực tiếp tư vấn tâm lý, phối hợp với bác sĩ để kê đơn thuốc khi cần. Tất cả đều làm việc toàn thời gian tại trường, tạo nên một hệ thống hỗ trợ liên tục cho học sinh.

“Một số học sinh thực sự không có ai để trò chuyện hay tin tưởng. Khi cảm thấy buồn bực, tức giận hoặc lo lắng, chúng em có thể đến đây bất cứ lúc nào và nói chuyện với bất kỳ ai trong phòng”, Kerns chia sẻ. Cô Shelly Meier, chuyên viên giáo dục về sức khỏe tâm thần tại trường, đã giúp Kerns hiểu rõ hơn nguyên nhân khiến em bị bạn bè bắt nạt.

Sau đó, cô giới thiệu em tham gia chương trình ngoại khóa “Kỹ năng thư giãn” – một hoạt động mà Kerns đặc biệt yêu thích. “Chương trình này thực sự tạo ra thay đổi lớn với sức khỏe tinh thần của em. Trước đây, có những ngày em không muốn rời khỏi giường và chỉ mong được học ở nhà để tránh bị bắt nạt”, Kerns tâm sự.

'Phòng thư giãn' này là một trong 50 phòng như vậy tại các trường học từ mẫu giáo đến lớp 12 trên khắp các quận Allegheny, Washington, Bedford và Erie. Ảnh: AP

Đối mặt nỗi lo thiếu tiền

Theo Giám đốc William Davies, đội ngũ của Dự án Chill, cho biết chương trình đang đáp ứng nhu cầu rất lớn về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần dự phòng trong trường học – lĩnh vực vốn còn thiếu hụt nghiêm trọng tại nhiều địa phương.

“Nhờ chương trình, chúng tôi đã kịp thời ngăn chặn một số hành vi nguy hiểm mà trẻ có thể gây ra cho người khác, trong đó có những tình huống rất dễ dẫn đến bạo lực nghiêm trọng trong trường học”, ông Davies cho biết.

Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo môi trường tài trợ cho các dịch vụ sức khỏe tâm thần học đường đang đối mặt với nhiều bất ổn. Nguồn ngân sách cứu trợ đại dịch của liên bang, vốn giúp một số học khu chi trả cho các hợp đồng của Dự án Chill, đã hết hiệu lực.

Theo bà Nirmita Panchal, chuyên gia về chương trình bảo hiểm y tế liên bang và tiểu bang, tình trạng bế tắc ngân sách tại bang Pennsylvania đang đe dọa nguồn kinh phí dành cho các dịch vụ thiết yếu, bao gồm an toàn trường học và chăm sóc sức khỏe tâm thần. Trong khi đó, dự luật “One Big Beautiful Bill” của chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là sẽ cắt giảm Medicaid - nguồn tài chính quan trọng đối với các dịch vụ y tế trong trường học.

Giám đốc Davies kỳ vọng Dự án Chill sẽ duy trì ổn định nhờ nguồn tài trợ đa dạng, bao gồm các dịch vụ lâm sàng được thanh toán qua bảo hiểm và “bộ phận từ thiện mạnh mẽ” của AHN. Ý tưởng Dự án Chill xuất phát từ chính kinh nghiệm của Davies, người từng chứng kiến nhiều trẻ em “đau khổ” ngay trong hoặc gần trường học.

Trước đó, với vai trò quản lý dịch vụ ngoại trú cho trẻ em và thanh thiếu niên tại Bệnh viện Tâm thần UPMC Western, ông nhận ra rằng các dịch vụ sức khỏe tâm thần trong trường học địa phương dựa trên những mô hình “lỗi thời”, không đủ khả năng ngăn ngừa khủng hoảng.

Các hệ thống y tế yêu cầu trẻ phải đạt một ngưỡng lâm sàng nhất định mới được chẩn đoán, điều trị, và phải có bảo hiểm chi trả. “Không có biện pháp phòng ngừa nào, cộng với số lượng cố vấn ít ỏi trong trường học, là công thức dẫn đến thảm họa”, ông Davies nhấn mạnh.

Ông quyết định hành động sau khi xảy ra những vụ trẻ tự tử và bạo lực súng đạn trong hai khu học đường ở hạt Allegheny. Ý tưởng của ông được trình bày với Doug Henry - Phó Chủ tịch phụ trách Tâm thần học và Sức khỏe hành vi tại Highmark Health, công ty mẹ của AHN, nhờ đó Dự án Chill hình thành. Hai phòng thư giãn đầu tiên tại Trường Trung học Pleasant Hills và Trường Trung học Baldwin được tài trợ bởi Quỹ Khu vực Jefferson và Quỹ Chăm sóc Sức khỏe Do Thái.

Theo ông Davies, Dự án Chill đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa một hệ thống y tế lớn và các khu học đường vốn chưa đủ trang bị để đáp ứng “nhu cầu sức khỏe tâm thần hiện đại” của học sinh.

Ông Daniel Como - Hiệu trưởng Trường Trung học Pleasant Hills, cho biết, với 819 học sinh năm học 2024 - 2025, trước đây trường chỉ có một cố vấn học đường trong nhiều năm và mới thuê thêm cố vấn thứ hai. Como, người quản lý Pleasant Hills từ năm 2003, nhớ lại thời điểm chỉ có “sáu hoặc bảy học sinh tham gia trị liệu tại trường”. Ông đánh giá Dự án Chill đã tạo ra “bước ngoặt lớn” trong số lượng học sinh nhận được dịch vụ.

Mackenzie Forsythe, chuyên viên sức khỏe tâm thần toàn thời gian của Dự án Chill tại Pleasant Hills, được đào tạo là nhân viên xã hội lâm sàng có cấp phép, đang điều trị cho khoảng 40 học sinh.

Trong số đó, từ 18 - 25 em tham gia các buổi trị liệu hằng tuần, còn những em khác gặp cô ít hơn do đã có tiến triển. Cô giúp học sinh quản lý chứng trầm cảm, lo âu, đồng thời hỗ trợ đánh giá chứng tự kỷ và rối loạn tăng động giảm chú ý khi có nghi ngờ từ cô hoặc giáo viên.

Học sinh có thể chọn bất kỳ góc ấm cúng nào trong không gian của căn phòng. Ảnh: AP

Học “kỹ năng thư giãn”

“Vậy… những tác động về thể chất nào có thể xảy ra khi chúng ta căng thẳng?” - cô Shelly Meier, giáo viên sức khỏe tâm thần của Trường Trung học Pleasant Hills, đặt câu hỏi với một nhóm học sinh lớp Bảy trong buổi học Kỹ năng Thư giãn hàng tuần. Cô chiếu các slide về chánh niệm trên màn hình tivi, giải thích đây là việc “chú ý đến suy nghĩ, cảm xúc, cảm giác cơ thể và môi trường xung quanh trong khoảnh khắc hiện tại”.

Cô Meier hướng dẫn các em thực hành bài tập chánh niệm để giảm căng thẳng, như hít thở sâu và kỹ thuật 5-4-3-2-1. Cô còn dạy các em ăn một viên kẹo theo cách chánh niệm, giúp hòa hợp với giác quan và rèn luyện khả năng tự kiểm soát. “Nếu cảm thấy căng thẳng và không biết phải làm gì, các em có thể đến đây nghỉ ngơi một chút bằng cách thực hành chánh niệm”, cô chia sẻ.

Một số người có thể lo lắng việc học sinh vắng mặt, nhưng cô Meier cho biết thời gian ở “Phòng thư giãn” được sắp xếp để hạn chế vắng lớp lâu. Mỗi học sinh cần vào phòng sẽ được giáo viên cấp giấy phép ra vào, đồng thời điền biểu mẫu “nhiệt kế” để đánh giá mức độ căng thẳng từ 1 - 5, và sẽ làm lại trước khi rời phòng.

Trong không gian này, các em có thể chọn góc yêu thích: Cái cây khổng lồ, chiếc ghế dài trước lò sưởi điện hay ghế bành ở “Góc thư giãn”. Ngồi xuống, các em trò chuyện với cô Meier, người dùng các kỹ thuật dựa trên bằng chứng để hỗ trợ giải quyết vấn đề.

Không giới hạn thời gian ở phòng, nhưng cô Meier cố gắng giúp các em cảm thấy thư giãn và quay lại lớp sớm nhất có thể. Năm học 2024 - 2025, thời gian trung bình mỗi lượt đến phòng là hơn 12 phút. Các khảo sát cho thấy mức độ căng thẳng của học sinh giảm đáng kể sau khi trải nghiệm “Phòng thư giãn”.

Các dịch vụ sức khỏe tâm thần tại trường học đóng vai trò then chốt trong việc giúp học sinh, đặc biệt từ các học khu khó khăn, vượt qua rào cản khi tiếp cận chăm sóc y tế. Trẻ em da màu và các em đến từ hộ gia đình thu nhập thấp thường phải đối mặt với nguy cơ cao cả về sức khỏe tâm thần lẫn thể chất, nhưng lại ít có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế.

Một phân tích trên toàn nước Mỹ cho thấy, gần 1/5 học sinh trường công lập hiện nhận được dịch vụ sức khỏe tâm thần ngay tại trường, trong khi 58% trường báo cáo nhu cầu này ngày càng tăng. Đáng chú ý, từ năm học 2023 - 2024 đến 2024 - 2025, mối quan ngại của nhân viên về sức khỏe tâm thần của học sinh, bao gồm chấn thương tâm lý và rối loạn điều tiết cảm xúc, đã tăng tới 61%.