Phim "Mai" của Trấn Thành với phim "Anora" vừa đại thắng tại Oscar 2025 có điểm chung?

Anora thắng giải Oscar 2025 có điểm chung với phim Mai của Trấn Thành?

Anora được đạo diễn bởi nhà làm phim Mỹ Sean Baker vừa giành nhiều giải thưởng quan trọng nhất tại giải Oscar 2025. Được biết, bộ phim Anora nhận 6 đề cử, trong đó có những hạng mục quan trọng như: Phim hay nhất, Nữ diễn viên xuất sắc, Đạo diễn xuất sắc...

Phim ra mắt cuối năm 2024, từng đoạt giải Cành Cọ Vàng Liên hoan phim Cannes 2024 và nhiều giải thưởng điện ảnh khác. Tác phẩm của Sean Baker được đánh giá cao trên "đường đua" chạm đến tượng vàng Oscar danh giá.

"Anora" được đánh giá khá tương đồng với bộ phim Mai của đạo diễn Trấn Thành. Ảnh: NSX

Nhân vật chính của phim là Ani (Mikey Madison) sinh ra trong một gia đình thuộc tầng lớp dưới. Cuộc sống gia đình cô không trọn vẹn khi có mẹ đơn thân và bản thân Ani không biết cha mình là ai. Lớn lên, thay vì được học hành thì Ani phải làm việc quần quật 7 ngày/tuần, với công việc không mấy tốt đẹp là vũ nữ thoát y.

Trong một lần Ani gặp gỡ chàng công tử là con trai một nhà tài phiệt người Nga Vanya (Mark Eydelshteyn), họ đã phải lòng nhau. Màn nhảy múa thoát y nóng bỏng của Ani đã khiến chàng công tử Vanya chưa từng trải nghiệm cuộc sống "say như điếu đổ". Tình yêu giữa đôi trẻ đã khiến cả hai đi tới một quyết định bồng bột, đó là  tổ chức một đám cưới.

Tuy nhiên, cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng. Họ phải đối mặt với sự phản đối từ gia đình Vanya và những thử thách từ quá khứ của Ani. Cuộc hành trình của họ là một sự pha trộn giữa những khoảnh khắc hài hước và những giây phút đầy kịch tính.

Nhiều khán giả Việt khi xem Anora, cho rằng có nhiều tương đồng với bộ phim Mai của đạo diễn Trấn Thành. Trước đó, phim Mai mang đạt doanh thu hơn 500 tỷ đồng của Trấn Thành kể về Mai – cô gái làm nghề mát-xa vốn nhiều thị phi, rơi vào cuộc tình vội vàng với Dương – "công tử bột" nhà giàu. Tình yêu giữa họ ban đầu rất đẹp, nhưng dần bị mâu thuẫn bởi hoàn cảnh xuất thân quá khác biệt của cả hai, cũng như quá khứ đau buồn đeo bám của Mai.

Trước đó, các chuyên gia điện ảnh cho rằng, Anora có nhiều khả năng giành nhiều giải thưởng tại Oscar 2025. Theo dự đoán của chuyên trang Gold Derby, Anora vẫn là ứng cử viên hàng đầu cho giải Phim hay nhất.

Chuyên trang Variety nhận định: "Cố gắng khẳng định vị thế và tiềm năng trong một thể loại phim khá hiếm gặp, đạo diễn Baker đã có khá nhiều sự mạo hiểm, nhưng đó cũng là điều khiến bộ phim trở thành một lựa chọn hấp dẫn và khó thể đoán được nội dung, đặc biệt là vì tác phẩm đã giành giải Cành cọ Vàng của Cannes năm 2024".

Diễn xuất của nữ chính Mikey Madison được đánh giá cao khi nắm bắt trọn vẹn tính cách nhân vật. Tờ Collider nhận định, Madison đã thể hiện sự cách biệt giai cấp phức tạp ngay trong từng bước nhảy của Ani. Để có thể tồn tại trong môi trường làm việc, Ani giấu nỗi sợ hãi và thiếu sót và biểu hiện bằng vẻ ngoài tự tin.

"Gia tài của ngoại" - tác phẩm của điện ảnh Thái Lan đã lập nên kỳ tích khi lọt vào danh sách rút gọn của Oscar ở hạng mục Phim Quốc tế xuất sắc nhất. Ảnh: NSX

Nói riêng về các đại diện châu Á tham dự Oscar năm nay, Đào, phở và piano bị loại khỏi "cuộc đua" rút gọn của giải Oscar không gây quá nhiều bất ngờ, bởi theo nhiều ý kiến bộ phim vẫn còn nhiều điểm trừ để cạnh tranh với những tác phẩm nước ngoài tại sân chơi danh giá như Oscar. Nhà phê bình Lê Hồng Lâm cho rằng, khi muốn mơ tới Oscar thì nên có tư duy lựa chọn và tạo điều kiện cho những tác phẩm có đề tài đa dạng hơn là một bộ phim lịch sử và vẫn nặng tính tuyên truyền như Đào, phở và piano.

Trong khi đó, tác phẩm Gia tài của ngoại của điện ảnh Thái Lan đã lập nên kỳ tích lớn. Đây là tác phẩm đầu tiên của Thái Lan lọt vào shortlist của Oscar hạng mục Phim Quốc tế xuất sắc nhất. Bộ phim cũng là đại diện duy nhất của châu Á có mặt tại shortlist của Oscar 2025.

Gia tài của ngoại lấy bối cảnh tại một khu phố lao động bình dị tại Thái Lan, nơi cậu cháu trai M trở về thăm nhà bà ngoại của mình. Bộ phim cho thấy sự khác biệt về tuổi tác và thứ bậc vẫn có thể khiến các thế hệ gia đình kết nối.

Điều này cho thấy các tác phẩm về cuộc sống đời thường được Oscar chú ý và đánh giá cao. Liệu một ngày nào đó chúng ta có thể mong đợi những bộ phim Việt như Mai có thể xuất hiện ở Oscar hay không? Hiện Mai của Trấn Thành là phim Việt có doanh thu cao nhất lịch sử.

Khoảng cách của phim Mai với giải Oscar

Sau khi phim Mai lập kỷ lục phòng vé Việt Nam với 550 tỷ đồng, Trấn Thành tiếp tục đem "đứa con" của mình qua một số nước như Mỹ, Đức, Anh, Na Uy để trình chiếu.

Tuy vậy, tại thị trường quốc tế, phim Mai vẫn nhận về những ý kiến đánh giá không mấy tích cực. Một trong số đó là ý kiến của khán giả trên chuyên trang phim ảnh IMDb.com bày tỏ sự thất vọng về bộ phim: "Kịch bản lỏng lẻo và tệ hại. Cảm thấy giống như một câu chuyện cổ tích và không thực tế. 

Diễn xuất ở mức trung bình. Không có gì đặc biệt về câu chuyện và các nhân vật. Bạn có thể xem những thể loại này rất nhiều trong những bộ phim tầm thường ở Hàn Quốc hoặc bất cứ đâu".

Một nhà sản xuất phim gốc Việt, từng tham gia bom tấn truyền hình Euphoria cũng đã đăng bài viết nhận định về chất lượng của Mai. Cụ thể, người này nhận xét: Chất lượng hình ảnh của Mai ổn hơn nhiều phim Việt Nam trước đây, và dàn diễn viên diễn tự nhiên là điểm cộng lớn của phim. Khán giả cảm mến được nhân vật đã là một xuất phát tốt.

Mai của Trấn Thành còn có khoảng cách rất xa với giải Oscar. Ảnh: NSX

Tuy nhiên, xét về cả kịch bản lẫn kỹ thuật, Mai hoàn toàn không có gì đặc sắc, không có chất riêng. Đề tài đồng tiền và tình yêu không mới lạ với điện ảnh Việt, càng không có gì mới lạ đối với thế giới.

 Tình cảm của hai nhân vật cũng không có gì sâu sắc, có vẻ giống sự tình cờ hơn là một kết nối mang tính định mệnh. Nói chung là hoan nghênh tinh thần làm phim của Trấn Thành, nhưng Mai chưa đủ để "ra thế giới". Khán giả đi xem phim sẽ đa phần là người Việt ở nước ngoài và người yêu ngoại quốc của họ. Khán giả Việt sẽ cười và "cảm" đôi chút, chứ các đối tượng từ các nền văn hoá khác sẽ thấy Mai nhạt và phí thời gian".

Trong thực tế, Trấn Thành là một đạo diễn tay ngang, anh chưa từng học trường lớp chính quy về đạo diễn điện ảnh.

Nói về tình hình thực tế hiện nay việc nhiều đạo diễn Việt Nam tay ngang làm phim, đạo diễn – NSƯT Bùi Trung Hải chia sẻ với PV Dân Việt rằng, việc một đạo diễn có thể tiến xa đòi hỏi thời gian thực chứng, đồng thời luôn cần hướng đến việc bồi dưỡng trình độ nghiệp vụ của mình: "Theo tôi hiểu, dĩ nhiên các đạo diễn này cũng đã phải học tập rất nhiều trong thực tế làm phim để có thể dần dần nắm được cách sử dụng ngôn ngữ điện ảnh sao cho hiệu quả. Tuy nhiên, để có thể tiến xa, khẳng định thì còn phải chờ một thời gian dài để kiểm chứng về giá trị thực sự, chứ không phải chỉ dựa vào doanh thu của bộ phim.

Mặt khác, theo suy nghĩ của tôi, nếu được theo học ở một trường lớp làm phim chuẩn mực (vì trường lớp cũng có những tiêu chuẩn, chất lượng khác nhau, dẫn đến hiệu quả đào tạo cũng rất khác nhau) thì vẫn luôn là một trong những điểm lợi thế. Đặc biệt khi môi trường sản xuất phim của Việt Nam vẫn chưa thể đạt mức độ chuyên nghiệp cao như những quốc gia có nền điện ảnh tiên tiến, dẫn đến việc học bằng thực tế, ngay trong quá trình thực tế sản xuất phim, hoặc học bằng các phương tiện khác, như sử dụng Internet, cũng còn rất nhiều khó khăn".

Trước Đào, phở và piano, một số tác phẩm của Việt Nam từng dự tranh hạng mục Phim tiếng nước ngoài hay nhất của Oscar bao gồm: Mùi đu đủ xanh (1993), Bụi hồng (1996), Ba mùa (1997), Mùa hè chiều thẳng đứng (2000), Mùa len trâu (2005), Chuyện của Pao (2006), Áo lụa Hà Đông (2007), Đừng đốt (2009), Khát vọng Thăng Long (2011), Mùi cỏ cháy (2012), Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (2015), Cô ba Sài Gòn (2018), Hai Phượng (2019), 578: Phát đạn của kẻ điên (2022).

Trừ Mùi đu đủ xanh, chưa có tác phẩm nào của Việt Nam tiến vào vòng 5 đề cử cuối cùng của hạng mục Phim tiếng nước ngoài hay nhất.