Ông Zelensky 'xuống nước', đề nghị Mỹ ký thỏa thuận khoáng sản nhưng không xin lỗi

"Tôi muốn nhắc lại cam kết của Ukraine đối với hòa bình" - ông Zelensky viết trên X hôm thứ Ba 4/3, đề cập trực tiếp đến cuộc gặp gỡ của ông với Trump. Tổng thống Mỹ Trump và Phó Tổng thống JD Vance đã chỉ trích ông Zelensky trong cuộc họp, tức giận cáo buộc ông "đánh bạc với Thế chiến thứ ba" và nói với ông: "Đất nước của ông đang gặp rắc rối lớn".

"Cuộc họp của chúng tôi tại Washington, tại Nhà Trắng vào thứ Sáu, đã không diễn ra như mong đợi" - ông Zelensky viết trong bài đăng trên X. "Thật đáng tiếc khi mọi chuyện lại diễn ra theo cách này. Đã đến lúc phải làm cho mọi việc trở nên đúng đắn. Chúng tôi muốn sự hợp tác và giao tiếp trong tương lai mang tính xây dựng".

"Không ai trong chúng ta muốn một cuộc chiến tranh không hồi kết", ông nói thêm. "Ukraine sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán càng sớm càng tốt để mang lại hòa bình lâu dài. Không ai muốn hòa bình hơn người dân Ukraine. Nhóm của tôi và tôi sẵn sàng làm việc dưới sự lãnh đạo mạnh mẽ của Tổng thống Trump để đạt được hòa bình lâu dài".

Các nhà lãnh đạo phương Tây hy vọng tuyên bố này sẽ phần nào xoa dịu mối quan hệ giữa Kiev và Nhà Trắng, nhưng cuộc họp thảm khốc tại Phòng Bầu dục đã nhấn mạnh mối quan hệ đó đã trở nên căng thẳng như thế nào.

Ông Zelensky cũng cho biết trong tuyên bố hôm thứ Ba rằng Ukraine đã sẵn sàng ký một thỏa thuận về khoáng sản, dự kiến sẽ được ký vào thứ Sáu tuần trước, cho đến khi cuộc tranh cãi dẫn đến việc ông bị yêu cầu rời khỏi Nhà Trắng.

"Liên quan đến thỏa thuận về khoáng sản và an ninh, Ukraine sẵn sàng ký bất kỳ lúc nào và theo bất kỳ hình thức nào thuận tiện. Chúng tôi coi thỏa thuận này là một bước tiến tới an ninh lớn hơn và đảm bảo an ninh vững chắc, và tôi thực sự hy vọng nó sẽ có hiệu quả" - ông nói.

Và ông đã có một sự can thiệp trực tiếp hiếm hoi về cách thức một lệnh ngừng bắn có thể diễn ra. "Chúng tôi sẵn sàng hành động nhanh chóng để chấm dứt chiến tranh, và các giai đoạn đầu tiên có thể là thả tù nhân và ngừng bắn trên không - lệnh cấm tên lửa, máy bay không người lái tầm xa, bom trên năng lượng và các cơ sở hạ tầng dân sự khác - và ngừng bắn trên biển ngay lập tức, nếu Nga cũng làm như vậy" - ông Zelensky nói. "Sau đó, chúng tôi muốn tiến hành rất nhanh qua tất cả các giai đoạn tiếp theo và làm việc với Mỹ để thống nhất một thỏa thuận cuối cùng mạnh mẽ".

Nhà lãnh đạo Ukraine đã từ chối xin lỗi trực tiếp về cuộc họp gây tranh cãi tại Nhà Trắng khi bị Bret Baier của Fox thúc ép trong một cuộc phỏng vấn ngay sau đó.

Vào ngày diễn ra cuộc họp tai tiếng, Trump nói với các phóng viên rằng Zelensky cần phải sẵn sàng ngừng bắn ngay lập tức trước khi được chào đón trở lại.

Khung đó tương tự như kế hoạch do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề xuất sau hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo phương Tây vào Chủ Nhật vừa qua tại London trong bối cảnh châu lục này lo lắng về tương lai của Ukraine.

"Chúng tôi thực sự đánh giá cao những gì Mỹ đã làm để giúp Ukraine duy trì chủ quyền và độc lập của mình. Và chúng tôi nhớ khoảnh khắc mọi thứ thay đổi khi Tổng thống Trump cung cấp cho Ukraine Javelin. Chúng tôi rất biết ơn vì điều này" - ông Zelensky nói thêm.

Vẫn còn phải chờ xem ông Trump sẽ phản ứng thế nào với các đề xuất của nhà lãnh đạo Ukraine hoặc những suy nghĩ của ông về chuyến thăm Nhà Trắng. Nhưng tuyên bố dài dòng này cho thấy nỗ lực của Kiev nhằm buộc tiếng nói của mình vào các cuộc thảo luận về tương lai của cuộc xung đột, sau khi chính quyền Trump mở các cuộc đàm phán với Nga vào tháng trước và từ chối mời Ukraine.

Hôm thứ Hai, ông Trump đã ra lệnh tạm dừng các chuyến hàng viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine, điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng chiến đấu của nước này. 

Việc tạm dừng viện trợ, diễn ra sau khi ông Trump tổ chức một loạt các cuộc họp với các quan chức an ninh quốc gia hàng đầu, sẽ vẫn được duy trì cho đến khi ông Trump xác định ông Zelensky đã cam kết tìm kiếm các cuộc đàm phán hòa bình, một quan chức cho biết - về cơ bản là buộc Ukraine phải ngồi vào bàn đàm phán bằng cách đe dọa sẽ gây thêm tổn thất trên chiến trường.