Ông Zelensky từ chối ký thỏa thuận đất hiếm với Mỹ

Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky phát biểu với báo chí bên lề Hội nghị An ninh Munich lần thứ 61, Munich, Đức, ngày 14/2/2025.

Vào đầu tháng 2/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói rõ rằng, ông muốn Kiev trả tiền cho khoản hỗ trợ mà nước này nhận được từ Washington bằng tài nguyên thiên nhiên của mình.

Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2024, Ukraine “có tiềm năng to lớn như một nhà cung cấp toàn cầu lớn về nguyên liệu thô quan trọng” có thể “thiết yếu” cho các ngành công nghiệp quốc phòng, công nghệ cao và năng lượng xanh.

Quốc gia này tự hào có trữ lượng titan và lithium lớn nhất châu Âu, không được phân loại là nguyên tố đất hiếm.

Kiev cũng có trữ lượng đáng kể berili, mangan, gali, urani, zirconi, than chì, apatit, fluorit và niken.

Trong một bài đăng trên X vào ngày 14/2, phóng viên Josh Rogin của tờ Washington Post khẳng định rằng, "nhiều nhà lập pháp ở Munich đã nói với tôi rằng, phái đoàn Quốc hội Mỹ đã trình lên Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky một loại giấy tờ mà họ muốn ông Zelensky ký, trong đó sẽ cấp cho Mỹ quyền đối với 50% trữ lượng khoáng sản trong tương lai của Ukraine. Ông Zelensky đã lịch sự từ chối ký".

Reuters cũng trích dẫn các thành viên ẩn danh của phái đoàn Ukraine tại Hội nghị An ninh Munich nói cơ bản về điều tương tự.

Cuộc họp được cho là giữa nhà lãnh đạo Ukraine và một nhóm các nhà lập pháp lưỡng đảng Mỹ được cho là kéo dài trong 90 phút.

Theo hãng tin này, Tổng thống Zelensky "cảm thấy ông bị yêu cầu ký một cách vô lý vào thứ mà ông chưa có cơ hội đọc", với hai nguồn tin mô tả đề xuất này là "thiên vị".

Vào ngày 12/2, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đến Kiev, nơi ông trình bày dự thảo cho nhà lãnh đạo Ukraine.

Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters tuần trước, Tổng thống Zelensky cho biết ông muốn có một quan hệ đối tác cùng có lợi với Mỹ thay vì chỉ đơn giản là trao đi các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Ukraine.

Tuy nhiên, ông Zelensky thừa nhận rằng, một phần lớn lãnh thổ giàu khoáng sản hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Theo Forbes, tổng tài sản khoáng sản của Ukraine trị giá khoảng 7 nghìn tỷ USD nằm ở nơi hiện là Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) và Lugansk (LPR) tự xưng, hai nước đã sáp nhập vào Nga vào năm 2022.

Phát biểu với Fox News đầu tuần này, Tổng thống Trump nhận xét rằng, Ukraine có "mảnh đất vô cùng giá trị về mặt đất hiếm và về mặt dầu khí".

Tổng thống Trump khẳng định ông đã nói với giới lãnh đạo ở Kiev rằng, "tôi muốn số lượng đất hiếm tương đương, khoảng 500 tỷ USD, và về cơ bản họ đã đồng ý làm điều đó".