Ông Trump "vô cùng thất vọng" với Nga, Ukraine

Tổng thống Donald Trump. Ảnh Hurriyetdailynews

“Tổng thống vô cùng thất vọng với cả hai phía trong cuộc chiến này. Ông không muốn có thêm những lời hứa suông. Ông muốn hành động. Ông muốn cuộc chiến này kết thúc", Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm 11/12.

Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đưa ra những bình luận cho thấy lập trường cốt lõi của Washington về cách kết thúc xung đột hầu như không thay đổi kể từ khi Mỹ gửi cho Kiev và Moscow bản kế hoạch 28 điểm vào tháng trước - một kế hoạch mà Ukraine cho rằng nghiêng về phía Nga.

Ông Zelensky cho biết Washington vẫn thúc ép Ukraine nhượng lại lãnh thổ cho Nga như một phần của thỏa thuận kết thúc chiến tranh.

Ông Zelensky nói Washington yêu cầu chỉ Ukraine, chứ không phải Nga, rút quân khỏi một số khu vực ở vùng Donetsk, nơi một “khu kinh tế tự do” phi quân sự hóa sẽ được thiết lập làm vùng đệm giữa hai quân đội.

Theo kế hoạch mới nhất của Mỹ, Nga sẽ tiếp tục đóng quân tại các vị trí mà họ đang kiểm soát ở phía nam Ukraine, nhưng sẽ rút một phần lực lượng khỏi các khu vực phía bắc mà Tổng thống Vladimir Putin chưa tuyên bố sáp nhập.

Ukraine cho biết họ đã chỉnh sửa đề xuất ban đầu của Mỹ và tuần này gửi lại Washington một bản phản đề xuất 20 điểm, dù toàn bộ nội dung chưa được công bố.

“Chúng tôi có hai điểm bất đồng lớn: lãnh thổ vùng Donetsk và mọi vấn đề liên quan đến nó, cùng với Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Đây là hai chủ đề chúng tôi tiếp tục thảo luận", ông Zelensky nói tại một cuộc họp báo.

Theo ông, kế hoạch của Mỹ yêu cầu lực lượng Ukraine rời khỏi vùng Donetsk, còn lực lượng Nga thì “không tiến vào”, khu vực đó được gọi là “khu kinh tế tự do”.

Tổng thống Zelensky khẳng định ông không có quyền nhượng đất cho Nga “theo hiến pháp hay đạo đức”, và quyết định cuối cùng phải thuộc về người dân Ukraine thông qua bầu cử hoặc trưng cầu dân ý.

Ông bác bỏ ý tưởng Ukraine đơn phương rút quân: “Tại sao phía bên kia không rút quân một khoảng cách tương đương? Còn rất nhiều câu hỏi chưa được giải quyết".

Kế hoạch của Mỹ yêu cầu Nga rút khỏi các khu vực họ chiếm được ở Kharkov, Sumy và Dnipropetrovsk - những nơi Moscow chưa tuyên bố sáp nhập. Nga đã tuyên bố sáp nhập Donetsk, Kherson, Lugansk và Zaporizhzhia vào năm 2022, dù không kiểm soát hoàn toàn các khu vực này. Theo phân tích của ISW, Ukraine vẫn giữ khoảng 1/5 vùng Donetsk.

Nhiều vùng phía đông và nam Ukraine bị tàn phá nặng nề sau nhiều năm chiến sự. Hàng chục nghìn người đã thiệt mạng và hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Nga - với ưu thế về quân số và hỏa lực - tiếp tục tiến dần trên chiến trường. Hôm thứ Năm, Nga tuyên bố chiếm được thị trấn Siversk ở Donetsk, dù phía Ukraine phủ nhận.

Sau cuộc họp trực tuyến bàn về các đề xuất mới nhất, các đồng minh châu Âu của Ukraine cho rằng đây là “thời điểm then chốt” đối với Ukraine và an ninh chung của khu vực châu Âu–Đại Tây Dương. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói “tuần tới sẽ mang tính quyết định” trong nỗ lực tìm kiếm một nền hòa bình “công bằng và bền vững” cho Ukraine.

Ông Trump đã làm việc trực tiếp với Moscow và Kiev thông qua hoạt động ngoại giao con thoi do Đặc phái viên Steve Witkoff và gần đây là con rể Jared Kushner dẫn dắt.

Ông Zelensky cho biết dù không có hạn chót cứng, Washington muốn phác thảo được khung thỏa thuận hòa bình trước Giáng sinh.