Ông Trump tuyên bố 'hoàn tất' thỏa thuận hạt nhân Iran

Ông Trump tuyên bố đột phá trong việc giải quyết cuộc chiến Iran. Ảnh: Anadolu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một thỏa thuận hòa bình với Iran đã "được đàm phán gần như hoàn tất" và hiện đang được hoàn thiện, báo hiệu một bước đột phá tiềm năng sau gần 3 tháng chiến tranh và những lời đe dọa liên tục về các cuộc tấn công mới của Mỹ.

Ông Trump cho biết ông đã có cuộc điện đàm mà ông mô tả là "rất tốt" từ Phòng Bầu dục với các nhà lãnh đạo và quan chức từ Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain liên quan đến Iran và "tất cả mọi thứ liên quan đến Bản ghi nhớ về HÒA BÌNH".

“Thỏa thuận về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ hoàn tất giữa Mỹ, Cộng hòa Hồi giáo Iran và các quốc gia khác” - ông Trump viết trên Truth Social.

Ông nói thêm rằng ông đã có cuộc nói chuyện riêng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cuộc gọi "cũng diễn ra rất tốt đẹp".

Ông Trump cho biết “các khía cạnh và chi tiết cuối cùng” của thỏa thuận vẫn đang được thảo luận và sẽ được công bố trong thời gian ngắn. Ông cũng khẳng định rằng, trong số các yếu tố khác của thỏa thuận, eo biển Hormuz “sẽ được mở cửa”.

Iran lên tiếng

Tuy nhiên, truyền thông Iran đã bác bỏ nhận định của ông Trump về thỏa thuận eo biển Hormuz. Hãng thông tấn bán chính thức Fars cho biết tuyến đường thủy này sẽ vẫn “nằm dưới sự quản lý của Iran”, với việc Tehran giữ quyền kiểm soát các tuyến đường, thời gian, thủ tục đi lại và giấy phép.

Mặc dù Iran được cho là đã đồng ý khôi phục giao thông tàu thuyền về mức trước chiến tranh, Fars cho biết điều này không có nghĩa là trở lại “quyền tự do đi lại”, gọi tuyên bố của ông Trump là “không đầy đủ” và “xa rời thực tế”.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đang tập trung vào việc hoàn tất bản ghi nhớ thông qua các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian.

Bản ghi nhớ đó sẽ tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh, chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran và thả các tài sản bị phong tỏa của Tehran ở nước ngoài, nhưng không bao gồm chương trình hạt nhân của nước này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết hôm thứ Bảy.

Hãng thông tấn bán chính thức FARS dẫn lời ông Baghaei cho biết: “Các biện pháp trừng phạt chắc chắn là một phần trong các chủ đề đàm phán, nhưng vì chúng ta không thảo luận về vấn đề hạt nhân ở giai đoạn này, nên sẽ không có cuộc đàm phán nào về chi tiết dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt”.

Ông Baghaei cho biết khung thời gian 30 và 60 ngày đã được đưa vào văn bản ghi nhớ, nhưng vẫn chưa được hoàn thiện.

“Trong tuần qua, quan điểm của hai bên đã ngày càng xích lại gần nhau hơn” - ông nói. “Chúng ta phải chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong 3 - 4 ngày tới.”

Ông Baghaei cho biết bất kỳ cơ chế nào liên quan đến eo biển Hormuz nên được thỏa thuận giữa Iran, Oman và các quốc gia giáp biển, và rằng Mỹ "không liên quan gì" đến vấn đề này.

Trong những ngày gần đây, ông Trump đã nhiều lần cảnh báo rằng Mỹ sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, vốn bắt đầu vào cuối tháng Hai với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Hai bên phần lớn đã kiềm chế không tiến hành các cuộc giao tranh trực tiếp kể từ khi một thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập vào đầu tháng Tư.

Eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, là vấn đề trọng tâm trong các cuộc đàm phán. Iran đã hạn chế giao thông qua tuyến đường thủy này trong suốt cuộc xung đột, trong khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Trước đó, Tehran đã tuyên bố trọng tâm của các cuộc đàm phán vẫn là chấm dứt chiến tranh, và rằng “các chi tiết liên quan đến vấn đề hạt nhân hiện chưa được thảo luận”. Tehran nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo vệ chủ quyền của nước này và chấm dứt điều mà họ mô tả là hành vi “cướp biển” của Mỹ đối với các tàu của Iran.