Ông Trump đe dọa hủy cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ có biện pháp trả đũa mạnh mẽ với Trung Quốc sau khi cáo buộc nước này “đang trở nên rất thù địch” bằng việc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với các nguyên tố đất hiếm và nhiều vật liệu chiến lược khác.

Hôm thứ Năm 9/10, Bắc Kinh công bố các hạn chế mới đối với việc xuất khẩu một số khoáng sản chiến lược có khả năng sử dụng kép trong lĩnh vực quân sự, cho biết động thái này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế, bao gồm cả những cam kết về không phổ biến vũ khí.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Sáu 10/10, ông Trump đáp trả bằng lời đe dọa sẽ áp thuế cao hơn lên hàng hóa Trung Quốc.

“Một trong những chính sách chúng tôi đang tính toán vào lúc này là tăng mạnh thuế quan” - ông Trump viết, đồng thời cho biết thêm các biện pháp khác cũng “đang được xem xét nghiêm túc.”

Ông Trump cũng đe dọa sẽ hủy cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, vốn được lên kế hoạch tổ chức trong hai tuần tới tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Hàn Quốc.

Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả việc Trung Quốc siết xuất khẩu là một động thái “chưa từng có tiền lệ và mang tính thù địch”, đồng thời cho rằng Bắc Kinh đã gửi thư chi tiết đến các quốc gia trên thế giới liệt kê những nguyên tố mà họ sẽ ngừng cung cấp. Ông cảnh báo biện pháp này có thể làm gián đoạn thị trường toàn cầu và ảnh hưởng tới hầu hết các quốc gia.

“Điều này sẽ làm tắc nghẽn thị trường và khiến cuộc sống trở nên khó khăn với hầu như mọi quốc gia trên thế giới” - ông Trump viết và tiết lộ nhiều nhà lãnh đạo thế giới đã liên hệ với Washington để bày tỏ phẫn nộ.

Ông cho biết thời điểm Trung Quốc hành động là “rất bất ngờ” trong bối cảnh quan hệ hai nước gần đây có tiến triển tích cực. “Trong 6 tháng qua, quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc rất tốt, khiến động thái thương mại này càng đáng ngạc nhiên hơn” - ông nhấn mạnh.

Hồi tháng 8, Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại, sau nhiều năm đôi bên liên tục áp thuế nặng lên nhau. Thỏa thuận 90 ngày này giúp thuế Mỹ đánh lên hàng Trung Quốc giảm từ 145% xuống còn 30%, còn Trung Quốc giảm thuế đối với hàng Mỹ từ 125% xuống 10%. Thời hạn gia hạn sẽ hết vào tháng 11.

Tuy nhiên, trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Trump thông báo Mỹ sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa Trung Quốc bắt đầu từ ngày 1/11/2025, nhằm đáp trả những gì ông mô tả là “chính sách thương mại cực kỳ hiếu chiến” của Bắc Kinh. Ông nói thêm Washington cũng sẽ áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với “mọi phần mềm quan trọng” từ cùng ngày.

Ông Trump gọi hành động của Trung Quốc là “chưa từng có trong thương mại quốc tế”. Ông khẳng định mình “chỉ phát biểu với tư cách đại diện cho Mỹ, chứ không cho các quốc gia khác cũng bị đe dọa tương tự.”

Thông báo của Trump đã khiến thị trường toàn cầu rung chuyển: chứng khoán Mỹ lao dốc mạnh hôm thứ Sáu. Chỉ số S&P 500 giảm 2,7% — mức sụt trong ngày lớn nhất kể từ tháng 4; Dow Jones mất gần 900 điểm (1,9%), còn Nasdaq giảm 3,6% do nhà đầu tư ồ ạt rút khỏi các cổ phiếu công nghệ dễ bị ảnh hưởng bởi chuỗi cung ứng Trung Quốc.